Architektura MuratorWydarzeniaEdukacja architektoniczna sposobem na walkę z chaosem przestrzennym

Edukacja architektoniczna sposobem na walkę z chaosem przestrzennym

Zakończyła się kolejna edycja organizowanego przez Izbę Architektów RP programu edukacyjnego „Kształtowanie przestrzeni”. Skierowany do uczniów szkół ponadpodstawowych program to odpowiedź na wszechobecny chaos przestrzenny w którym „tonie” Polska.

Edukacja architektoniczna sposobem na walkę z chaosem przestrzennym
Źródło: informacje prasowe

Tegoroczna edycja programu, angażująca środowisko szkolne na terenie całego kraju, odbyła się już po raz trzeci. Głównym założeniem akcji jest przekazanie placówkom oświatowym programu edukacyjnego – przejrzystego zbioru lekcji tematycznych przeznaczonego dla nauczycieli różnych specjalizacji. Zostały one przygotowane w taki sposób, aby były interesujące dla młodzieży, a prowadzący je nauczyciele nie musieli posiadać specjalistycznej wiedzy architektonicznej. Jedynym wymogiem jest odbycie krótkiego szkolenia, które zapewnia pomysłodawca projektu – Izba Architektów RP. Szkoła, z tytułu uczestnictwa w projekcie, nie ponosi żadnych kosztów. Lekcje umieszczone są w manualu dla nauczyciela, który tworzy z nich „ścieżkę edukacyjną” wybierając tematy lekcji. Uczniowie rozwiązują zagadki architektoniczne, tworzą projekty, uczą się czytania rysunków, odbywają wycieczki architektoniczne nabywając wiedzę, która pomoże im w przyszłych decyzjach estetycznych i inwestycyjnych.

Założenia programowe projektu oferują edukację dzieci w ramach trzech obszarów tematycznych: „Mój dom”, „Dzielnica, wieś, miasto, metropolia” i „Budowle na przestrzeni wieków”. Ponadto, na podstawie "Opinii historyczno-urbanistycznej" prof. Kazimierza Kuśnierza, wybrano 16 polskich miast z tradycją historyczną i współczesnymi perspektywami rozwojowymi, po jednym w każdym województwie. Znalazły się one w części programu pt.: „Miasteczka polskie”. Wybrane miasta użyczyły swojej historii do prześledzenia procesu urbanizacji od najwcześniejszego osadnictwa aż do czasów współczesnych.

Program ma charakter długofalowy i jest odpowiedzią na wszechobecny chaos panujący w przestrzeni miejskiej, w którym „tonie” Polska. Jego głównym założeniem jest umożliwienie młodym ludziom zrozumienia zagadnień przestrzennych i estetycznych. To oni za kilkanaście lat będą odpowiedzialni za kreowanie naszego otoczenia. Wpajanie im odpowiedzialności, wrażliwości społecznej, estetycznej i dbałości o środowisko (w tym środowisko zbudowane) motywowane jest w głównej mierze inwestycją w przyszłość. Program, dzięki wysiłkowi koordynatorów regionalnych, zatacza coraz szersze kręgi, a pojęć z zakresu architektury oraz myślenia przestrzennego uczą się dzieci z kolejnych województw.

- Trudno oszacować łączną liczbę uczestników programu od momentu uruchomienia projektu. W samej fazie pilotażowej programu, zrealizowanej jeszcze przed pierwszą edycją, wzięło udział 400 uczniów z 13 szkół. W trakcie minionych trzech edycji liczba placówek oświatowych zaangażowanych w projekt systematycznie rosła, a do programu zaczęto angażować kolejne roczniki w ramach jednej szkoły. Konkretna liczba uczestników, ze względu na rozmiar projektu, pozostaje trudna do zadeklarowanie, ale szacujemy, że nawet tysiąc uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych mogło mieć styczność z naszym programem – mówi Urszula Szabłowska, koordynator projektu po stronie IARP. - Dzielnica Żoliborz wprowadziła nauczanie „Kształtowania przestrzeni” do wszystkich szkół, w Tomaszowie Mazowieckim program edukacyjny IARP „Kształtowanie przestrzeni” umieszczony został w strategii przestrzennej miasta jako zalecany dla edukacji młodzieży, a także… radnych – dodaje Szabłowska.

Wyniki konkursu

Nieodłącznym elementem programu jest konkurs. W najnowszej edycji swoje prace zgłosiło 37 zespołów z 8 województw (Dolnośląskie, Lubelskie, Łódzkie, Małopolskie, Kujawsko-Pomorskie Pomorskie, Wielkopolskie i Zachodniopomorskie). Największą liczbą reprezentantów – 10, może pochwalić się Lubelskie i koordynator z Lubelskiej Okręgowej Izby Architektów RP - arch. Agnieszka Kantor-Kołodyńska. Tematem tegorocznej edycji konkursu było: „Otoczenie szkoły jako przyjazna i bezpieczna przestrzeń publiczna łącząca społeczność lokalną - komu i w jaki sposób powinna służyć”. Uczniowie mieli zbadać, komu powinna służyć przestrzeń publiczna w otoczeniu szkoły, dokonać analizy tego miejsca pod względem walorów i wad, aż wreszcie zaproponować rozwiązania, które umożliwią korzystanie z otocznia szkoły różnym grupom lokalnej społeczności. Nadesłane prace konkursowe oceniało jury w składzie: Maciej Szarapo (architekt IARP), Krzysztof Ozimek (architekt IARP), Alicja Bojarowicz (architekt IARP), Magdalena Hyży-Rydzewska (architekt IARP), Anna Całus-Zawistowska (Ministerstwo Edukacji Narodowej) oraz Paweł Muszyński (firma FAKRO).

Uroczyste ogłoszenie wyników oraz prezentacja najlepszych prac odbyła się 24 czerwca br. w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie. W kategorii szkół gimnazjalnych nagrodę główną przyznano Gimnazjum nr 3 im. Stefana Batorego w Malborku, z kolei wyróżnienie powędrowało do Gimnazjum nr 2 z Klasami Dwujęzycznymi im. Jana Kochanowskiego w Zgierzu. W kategorii szkół ponadgimnazjalnych triumfowało III Liceum Ogólnokształcące im. Św. Jana Kantego w Poznaniu, a wyróżnienie przypadło w udziale Technikum nr 6 im. Jana Sas-Zubrzyckiego w Miejskim Zespole Szkół nr 5 w Krośnie.

- Zadany w tym roku temat konkursu wymagał od uczestników wyjątkowej kreatywności i nieszablonowego myślenia. Stosunkowo łatwo można było obrać kierunek sztampowych rozwiązań nagminnie realizowanych w ostatnim czasie, głównie dzięki unijnym dotacjom. Większość uczestników wpadła w tą "pułapkę" - 90% prac widziało rozwiązanie zadanego problemu w tworzeniu nowych bądź poprawie istniejących wokół szkoły miejsc rekreacji: placów zabaw, terenów zielonych, boisk sportowych, scen plenerowych, itp. Może to niepokoić i sugerować, że szkoła ogranicza kreatywność uczniów, ale jednocześnie pokazuje jak wiele jest jeszcze do zrobienia przez samorządy lokalne w temacie podstawowego zagospodarowania miejsc publicznych, jakimi są szkoły i ich otoczenie. Staraliśmy się nagrodzić te prace, które wyróżniały się pomysłowością, oryginalnością, a przy tym charakteryzowały się estetycznym, starannym i czytelnym wykonaniem – komentuje Maciej Szarapo, przewodniczący jury konkursowego.

Plany na przyszłość

Izba Architektów RP planuje objęcie specjalnym programem edukacyjnym dzieci ze szkół podstawowych i przedszkoli i liczy na zainteresowanie zarówno Ministerstwa Edukacji Narodowej, jak i nauczycieli oraz rodziców. Jeżeli chcemy mieć ład przestrzenny i piękną przestrzeń do życia, musimy uczyć od najmłodszych lat „widzieć”, nie tylko „patrzeć”. Honorowy patronat nad programem edukacyjnym IARP „Kształtowanie przestrzeni” objęło Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Partnerem programu i fundatorem cennych nagród jest znana w Europie i na świecie polska marka FAKRO. Firma z siedzibą w Nowym Sączu wspiera projekt od samego początku, czyli uruchomienia programu pilotażowego.

Więcej informacji na temat programu na stronie Izby Architektów RP.

W poszukiwaniu idei osiedla społecznego W poszukiwaniu idei osiedla społecznego - pod tą nazwą kryje się realizowany na warszawskim osiedlu Koło projekt wystawienniczy i edukacyjny inspirowany koncepcjami architektki Heleny Syrkus.
Peggy Deamer: Jak uczyć architektury w XXI wieku? Obraz „uczelni wolnej od ograniczeń i praktyki zawodowej pełnej utrudnień” jest fałszywą dychotomią. Trzeba zdawać sobie sprawę, jakie są uwarunkowania, by mieć wizję, jak je przekroczyć. Jedną z rzeczy, które bym zdecydowanie zalecała, jest prowadzenie zajęć dotyczących rzeczywistych problemów i tematów, które nie odnoszą się tylko do spraw interesujących wyłącznie architektów. Amerykańska badaczka i profesor Yale School of Architecture, o status quo i przyszłości nauczania architektury.
Jerzy Staniszkis. Architekt - grafik Wystawa w warszawskim Muzeum Plakatu przypomina mało znany dorobek polskiego architekta, który był uzdolnionym twórcą grafiki użytkowej, a także cenionym wykładowcą kilku zagranicznych uczelni.
Ruszył nabór do programu Archi-przygody Przedszkolaki znów będą miały okazję do zapoznania się z tajnikami architektury. Podczas zajęć pod okiem specjalistów poznają lepiej własne otoczenie, stworzą makiety, a nawet zbudują proste formy.
Nagrody DESIGN THAT EDUCATES 2019 DtEA to międzynarodowa nagroda, która pokazywać ma edukacyjny potencjał dizajnu i architektury – ich zdolność do komunikowania wdrożonych rozwiązań i funkcji.
Świadomość architektoniczna Polaków – raport Narodowego Centrum Kultury Mogłoby się wydawać, że na fali popularności ruchów miejskich zainteresowanie przestrzenią architektoniczną w Polsce rośnie. Tymczasem, jak pokazuje najnowszy raport Narodowego Centrum Kultury jest zgoła odwrotnie. Tylko 6% społeczeństwa deklaruje znajomość nazwiska jakiegoś znanego architekta. Przy czym są to m.in. tej miary „projektanci” jak Canaletto, XIII-wieczny malarz, znany w naszym kraju jako autor warszawskich pejzaży.