Architektura MuratorWydarzeniaNajlepiej zagospodarowana przestrzeń Polski

Najlepiej zagospodarowana przestrzeń Polski

Do nagród głównych w tegorocznej edycji konkursu na najlepsze przestrzenie publiczne w Polsce nominowano 31 realizacji.

Najlepiej zagospodarowana przestrzeń Polski
Zmodernizowana starówka w Gorlicach – nagroda w kategorii Rewitalizowana miejska przestrzeń publiczna (ex aequo), proj. eM4. Pracownia Architektury Brataniec. Fot. Marcin Brataniec

Już po raz dziewiąty odbył się konkurs Towarzystwa Urbanistów Polskich i Związku Miast Polskich na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną w Polsce. Do nagród nominowano 31 przestrzeni, które oceniało 19-osobowe jury. W jego skład poza władzami TUP weszli: Ewa P. Porębska (Redaktor Naczelna „A-m”), Zbigniew Maj (MKiDN), Krzysztof Ozimek (SARP) oraz Robert Szumielewicz (Izba Architektów RP). Nagrody przyznano w czterech kategoriach: Nowo wykreowana przestrzeń publiczna, Rewitalizowana miejska przestrzeń publiczna, Nowo wykreowana przestrzeń publiczna w zieleni, Rewitalizowana przestrzeń publiczna w zieleni. W pierwszej kategorii zwyciężyły Ogrody Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach (proj. Pleneria, RS Architektura, Konior Studio, „A-m” 12/2014). Nagrodę przyznano m.in. za dopasowanie założenia do układu katowickiej Osi Kultury, dobór gatunków zieleni, a także nacechowane kulturą projektową zastosowanie detalu urbanistycznego i elementów rzeźbiarskich. Wyróżnienie przypadło projektantom i inwestorowi ciągu pieszo- rowerowego wzdłuż rzeki Cedron w Wejcherowie (proj. Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego S.A). Jury zwróciło uwagę na stworzenie spójnej sieci połączeń, dzięki którym miejsca centralne miasta stają się dostępne dla mieszkańców obszarów funkcjonalnie od nich odciętych, jak również na kompleksowość rozwiązania, będącego kontynuacją konsekwentnej polityki miejskiej w dziedzinie rewitalizacji.

Najlepiej zagospodarowana przestrzeń Polski
Zmodernizowana starówka w Gorlicach – nagroda w kategorii Rewitalizowana miejska przestrzeń publiczna (ex aequo), proj. eM4. Pracownia Architektury Brataniec. Fot. Marcin Brataniec

Najlepsza Rewitalizowana miejska przestrzeń publiczna to ex aequo dwie realizacje krakowskiego biura eM4. Pracownia Architektury Brataniec: zmodernizowana starówka w Gorlicach („A-m” 7/2014) oraz plac Targowy w Mszanie Dolnej („A-m” 12/2014). W przypadku gorlickiej modernizacji istotne było przywrócenie znaczenia placu w strukturze przestrzennej miasta, co udało się uzyskać m.in. poprzez likwidację barier, poprawę dostępności płyty rynku z różnych poziomów, a także ustanowienie na nowo jego powiązań widokowych ze Starym Miastem i korektę systemu komunikacyjnego (realizacja ta zdobyła również nagrodę główną w kategorii Najlepsza przestrzeń publiczna 2013-2014 w organizowanym przez naszą redakcję konkursie ŻYCIE W ARCHITEKTURZE, „A-m” 6/2015). Projektując plac Targowy w Mszanie Dolnej, pracownia Marcina Bratańca zadbała o zachowanie skali właściwej dla niewielkiego miasta oraz wysoką jakość rozwiązań architektonicznych interpretujących dziedzictwo regionalne. Wyróżnienie w tej kategorii przyznano autorom projektu placu Wolności z odbudowanym ratuszem w Zduńskiej Woli (proj. 90 Architekci s.c. oraz architekt krajobrazu Marzena Suchocka, „A-m” 2/2015) za zrewitalizowanie głównej przestrzeni historycznego układu urbanistycznego miasta z zachowaniem zasady kompozycji nawiązującej do tradycji miejsca.

Najlepiej zagospodarowana przestrzeń Polski
Zagospodarowanie wschodniego nabrzeża jeziora Paprocany w Tychach – nagroda w kategorii Nowo wykreowana przestrzeń publiczna w zieleni, proj. RS + Robert Skitek. Fot. Tomasz Zakrzewski

Najlepsza Nowo wykreowana przestrzeń publiczna w zieleni powstała w Tychach – to zagospodarowanie wschodniego nabrzeża Paprocan (proj. RS+ Robert Skitek, „A-m” 6/2015). Nagrodę przyznano za stworzenie nowej jakości w podejściu do przestrzeni publicznych w mieście i regionie, konsekwentną realizację programu rekreacyjnego wokół zalewu, (...) powiązania z otoczeniem z przemyślanym kształtowaniem stref przejściowych, (...) wysokiej jakości rozwiązania materiałowe kolorystyczne i bardzo dobre oświetlenie (realizacja była nominowana do nagrody głównej w kategorii Najlepsza przestrzeń publiczna 2013-2014 w konkursie ŻYCIE W ARCHITEKTURZE). W kategorii Nowo wykreowana przestrzeń publiczna w zieleni wyróżniono Aleję Zasłużonych Ludzi Morza w Rewie (proj. ArtPlan s.c.). Jury podkreśliło poprawę czytelności przestrzeni największej przyrodniczej atrakcji turystycznej miejscowości – Cypla Rewskiego – oraz zwiększenie spójności zagospodarowania miejscowości poprzez kontynuację bulwaru nadmorskiego.

Najlepiej zagospodarowana przestrzeń Polski
Rewaloryzacja parku miejskiego w Skierniewicach – nagroda w kategorii Rewitalizowana przestrzeń publiczna w zieleni, proj. Pracownia Projektowa Architektury Krajobrazu „Przestrzeń”. Źródło: materiały organizatorów

Nagrodę za Rewitalizowaną przestrzeń publiczną w zieleni otrzymały Skierniewice. Nagrodzono rewaloryzację parku miejskiego (proj. Pracownia Projektowa Architektury Krajobrazu „Przestrzeń”), czyli historycznego ogrodu rezydencji Prymasów Polskich, położonego w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej. Projektanci zachowali podział na ogród barokowo -klasycystyczny i park sentymentalny, wydobywając znaczenie zabytkowych reliktów i dodając nowe elementy. W tej kategorii wyróżniony został projekt odtworzenia naturalnego koryta starorzecza Żegliny wraz z budową ciągów pieszo-rowerowych w Sieradzu (proj. KOSIK Autorska Pracownia Architektury). Jak zauważyło jury, architekci podkreślili tu tożsamość kulturową obszaru o średniowiecznym rodowodzie, a nowa kreacja zaniedbanej historycznej przestrzeni poprawiła warunki środowiska i umożliwiła wykorzystanie miejsca dla rekreacji mieszkańców i turystów w otulinie Parku Kulturowego Wzgórze Zamkowe. Ceremonia wręczenia nagród w dziewiątej edycji konkursu, zorganizowanego przy wsparciu finansowym Banku Gospodarstwa Krajowego i pod honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego, odbyła się 10 września w trakcie V Kongresu Urbanistyki Polskiej i XIII Kongresu Miast Polskich w Łodzi.

SORRY: Rajkowska przeciw łamaniu praw migrantów Przy poznańskiej Kaponierze powstał betonowy mur z odłamkami szkła na szczycie. To instalacja SORRY Joanny Rajkowskiej. Rzeźba nawiązuje do muru budowanego na granicy polsko-białoruskiej.
Pamięci mieszkańców getta: nowy monument na cmentarzu żydowskim w Warszawie Jeden z największych masowych grobów w Europie otrzymał nową oprawę. Na cmentarzu żydowskim w Warszawie, w miejscu spoczynku tysięcy mieszkańców getta, powstało przejmujące założenie pomnikowe według projektu biura Archiworks.
Plac 3 Maja w Wołominie od Nowa: wyniki konkursu W konkursie na koncepcję nowego zagospodarowania placu 3 Maja w Wołominie zwyciężyła Inicjatywa Projektowa z Warszawy. Wybór opracowania poprzedziły kilkustopniowe konsultacje społeczne.
Najlepsze przestrzenie publiczne według TUP: 2021 Towarzystwo Urbanistów Polskich po raz piętnasty wybrało najlepsze przestrzenie publiczne w kraju. Jury nagrodziło sześć realizacji w czterech kategoriach.
Miasto dobrych rozwiązań: nowy przewodnik po dobrze zaprojektowanych przestrzeniach w Polsce Targowisko w Mszanie Dolnej, osiedle Nowe Żerniki we Wrocławiu, plaża miejska w Olsztynie czy parki kieszonkowe w Krakowie to tylko niektóre z miejsc, jakie znalazły się na Niemapie – nowym przewodniku po dobrze zaprojektowanych przestrzeniach w całej Polsce.
Magdalena Gawin: stop betonozie! Nowa wykładnia konserwatorska dotycząca rewitalizacji historycznych terenów miejskich Generalna konserwator zabytków Magdalena Gawin zapowiedziała zmianę tzw. wykładni konserwatorskiej w kwestii modernizacji historycznych rynków i placów. Ma być mniej betonu i kamienia, a więcej zieleni.