Architektura MuratorWydarzeniaO masztach i iglicach – wystawa przypominająca postać Stanisława Hempla

O masztach i iglicach – wystawa przypominająca postać Stanisława Hempla

Jedną z wystaw przygotowanych z okazji obchodów stulecia odzyskania niepodległości będzie... Historia masztów oświetleniowych z placu Teatralnego w Warszawie. Ekspozycja w holu Teatru Wielkiego – Opery Narodowej przypomina postać profesora Stanisława Hempla. Zobaczymy m.in. innowacyjne projekty masztów jego autorstwa, w tym makiety konstrukcji z wystawy światowej w Paryżu z 1937 roku i Ziem Odzyskanych we Wrocławiu z 1948 roku.

O masztach i iglicach – wystawa przypominająca postać Stanisława Hempla
Jeden z masztów oświetleniowych przy placu Teatralnym; fot. Edward Grochowicz/ze zbiorów Archiwum Fotografii Ośrodka KART.

Wystawa, zorganizowana przez Fundację Sztuka Stosowana we współpracy m.in. z Muzeum Architektury we Wrocławiu, Muzeum Tatrzańskim i Teatrem Wielkim – Operą Narodową, upamiętniać ma postać Stanisława Hempla, wybitnego inżyniera i projektanta wielu nowatorskich konstrukcji, w tym żelbetowej hali zakładów PZL w Mielcu czy hali przy Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie. Hempel był też autorem innowacyjnych konstrukcji masztowych, m.in. z wystawy światowej w Paryżu i Ziem Odzyskanych we Wrocławiu.

Do przywołania sylwetki inżyniera w rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości zainspirowały organizatorów 20-metrowe maszty oświetleniowe, stojące do dziś przy z placu Teatralnym w Warszawie. Pojawiły się tu w 1964 roku, gdy plac wyglądał zupełnie inaczej – zamiast zamykającej go od północy zrekonstruowanej dziś zabudowy z bryłą ratusza i kościoła kanoniczek rozciągła się tu pusta przestrzeń z pomnikiem Nike. Prawdopodobnie projektanci z Biura Projektowego Budownictwa Komunalnego „Stolica” i przedsiębiorstwa „Mostostal” zastosowali rozwiązanie już sprawdzone w konstrukcji iglicy z Wrocławia, projektu profesora Stanisława Hempla. Konstrukcja żeberkowa, blachownicowa, kilkunastosegmentowa, zwężająca się stopniowo w górnych partiach, została ukryta pod profilowaną blachą na całej wysokości. Powstała smukła i bardzo ciekawa forma przestrzenna – czytamy w informacji prasowej.

Na ekspozycji, oprócz projektu warszawskich masztów, zobaczymy makietę masztu sztandarowego ze wspomnianej już wystawy w Paryżu i Iglicę z Wystawy Ziem Odzyskanych we Wrocławiu z 1948 roku. Planowane są też wykłady i spotkania, m.in. ze Zbigniewem Moździerzem, konserwatorem zabytków i pracownikiem naukowym Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem, który przybliży historię masztu sztandarowego na Gubałówce (1937-1941), oraz Michałem Dudą, historykiem sztuki i kuratorem Muzeum Architektury, który opowie o wrocławskiej realizacji Hempla.

Historia masztów oświetleniowych z placu Teatralnego

Kiedy: 14 listopada-28 grudnia 2018 roku

Gdzie: hol główny Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, plac Teatralny 1, Warszawa

Organizatorzy: Fundacja Sztuka Stosowana, urząd m.st. Warszawy

Współpraca: Teatr Wielki – Opera Narodowa, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Muzeum Architektury we Wrocławiu, Muzeum Miejskie Wrocławia, Muzeum Tatrzańskie, Narodowe Archiwum Cyfrowe, Fundacja Ośrodka KARTA, Mostostal Warszawa

Patronat medialny: „Architektura-murator”

Trzy początki. 1918, 1945, 1989 – od portu w Gdyni do Solpolu Setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości Wrocław uczci przekrojową wystawą poświęconą kolejnym próbom kreowania wspólnoty i poczucia narodowej tożsamości z wykorzystaniem architektury – po roku 1918, 1945 i 1989.
100 głów Piłsudskiego na 100-lecie niepodległości Z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości artysta Stanisław Brach stworzył instalację, składającą się ze stu porcelanowych głów Józefa Piłsudskiego. „Ściana wolności” powstała w Polskiej Fabryce Porcelany Ćmielów.