Architektura MuratorWydarzeniaŚwiadomość architektoniczna Polaków – raport Narodowego Centrum Kultury

Świadomość architektoniczna Polaków – raport Narodowego Centrum Kultury

Mogłoby się wydawać, że na fali popularności ruchów miejskich zainteresowanie przestrzenią architektoniczną w Polsce rośnie. Tymczasem, jak pokazuje najnowszy raport Narodowego Centrum Kultury jest zgoła odwrotnie. Tylko 6% społeczeństwa deklaruje znajomość nazwiska jakiegoś znanego architekta. Przy czym są to m.in. tej miary „projektanci” jak Canaletto, XIII-wieczny malarz, znany w naszym kraju jako autor warszawskich pejzaży.

Świadomość architektoniczna Polaków – raport Narodowego Centrum Kultury
Bernardo Bellotto zwany Canaletto, Widok Warszawy od strony Pragi (1770, olej na płótnie)

Jak wynika z najnowszego raportu badawczego Narodowego Centrum Kultury, prawie połowa Polaków nie zwraca specjalnej uwagi na to, jak wygląda ich otoczenie, ale większość uważa swoje miejscowości za ładne. Pojęcie architektury rozumiemy jednak przy tym dosyć wąsko. Kojarzymy je zazwyczaj z budownictwem, rzadziej z projektowaniem, kształtowaniem otoczenia i krajobrazu, a jeszcze rzadziej z kulturą, sztuką i pięknem. Jako obiekty ważne dla historii architektury Polski najczęściej wymieniane są Wawel oraz Pałac Kultury i Nauki.

Z raportu wynika również, że najmniej wrażliwi na wygląd otoczenia są najmłodsi użytkownicy (szczególnie w wieku 15–19 lat). Wyniki jednoznacznie potwierdzają, że istnieje potrzeba działań i systemowych rozwiązań w zakresie powszechnej edukacji architektonicznej. Niezbędna jest kontynuacja takich programów jak Archi-przygodyi działań inicjowanych przez nowo powstały Narodowy Instytut Urbanistyki i Architektury, takich jak Kongres Edukacji Architektonicznej – czytamy w raporcie.

Na pytanie, czy pamięta Pan/Pani nazwisko jakiegoś znanego architekta, odpowiedziało jedynie 6% badanych. Najczęściej wymienianym architektem był Antonio Gaudi, kilka razy podano też Wojciecha Zabłockiego i... Canaletta, a wśród polskich autorów: Zbigniew Abrahamowicz, Władysław Czarnecki, Wiktor Zin, Kazimierz Wejchert, Bolesław Stelmach, Aleksander Bojemski, Chwalibóg, Piotr Fiuk, Bohdan Paczowski. Jedyne kobiety, które pojawiły się w odpowiedziach, to Zaha Hadid, Dorota Szelągowska i Martyna Kupczyk.

Przystępując do badania, interesowało nas to, czy wrażliwość na wygląd otoczenia, refleksja nad jego stanem oraz chęć angażowania się w jego kształtowanie stają się w polskim społeczeństwie coraz bardziej powszechne. Postawiliśmy również pytanie o to, czy utrzymuje się rozdźwięk między krytycznymi głosami ekspertów na temat stanu polskiego krajobrazu a opiniami mieszkańców kraju. Okazało się, że z jednej strony, mimo obecności w debacie publicznej problematyki braku ładu przestrzennego, widoczny jest spadek deklarowanego zainteresowania wyglądem najbliższego otoczenia. Utrzymuje się niewielki krytycyzm w ocenie przestrzeni i budynków. Można zaryzykować stwierdzenie, że poziom świadomości architektonicznej Polaków jest niski. Ich wiedza o architekturze mierzona znajomością nazwisk i uznanych obiektów jest nikła. Z drugiej strony, uzyskane wyniki wskazują, że Polacy coraz częściej, w porównaniu z rezultatami badań z lat ubiegłych, dostrzegają, iż przestrzeń jest dobrem wspólnym, a zasada ujmowana przysłowiowym „wolnoć Tomku w swoim domku” nie zawsze powinna obowiązywać – podsumowują autorzy raportu.

Badanie sondażowe na zlecenie Narodowego Centrum Kultury przeprowadziła firma Ipsos w dniach 16–20 listopada 2017 roku w ramach cyklicznego badania typu Omnibus realizowanego techniką CAPI (Computer Assisted Personal Interview). Zostało ono przeprowadzone na reprezentatywnej próbie ludności Polski powyżej piętnastego roku życia liczącej 1003 osoby. Cały raport pn. „W dialogu z otoczeniem? Społeczne postrzeganie przestrzeni publicznej i architektury w Polsce” dostępny tu.

W poszukiwaniu idei osiedla społecznego W poszukiwaniu idei osiedla społecznego - pod tą nazwą kryje się realizowany na warszawskim osiedlu Koło projekt wystawienniczy i edukacyjny inspirowany koncepcjami architektki Heleny Syrkus.
Peggy Deamer: Jak uczyć architektury w XXI wieku? Obraz „uczelni wolnej od ograniczeń i praktyki zawodowej pełnej utrudnień” jest fałszywą dychotomią. Trzeba zdawać sobie sprawę, jakie są uwarunkowania, by mieć wizję, jak je przekroczyć. Jedną z rzeczy, które bym zdecydowanie zalecała, jest prowadzenie zajęć dotyczących rzeczywistych problemów i tematów, które nie odnoszą się tylko do spraw interesujących wyłącznie architektów. Amerykańska badaczka i profesor Yale School of Architecture, o status quo i przyszłości nauczania architektury.
Jerzy Staniszkis. Architekt - grafik Wystawa w warszawskim Muzeum Plakatu przypomina mało znany dorobek polskiego architekta, który był uzdolnionym twórcą grafiki użytkowej, a także cenionym wykładowcą kilku zagranicznych uczelni.
Ruszył nabór do programu Archi-przygody Przedszkolaki znów będą miały okazję do zapoznania się z tajnikami architektury. Podczas zajęć pod okiem specjalistów poznają lepiej własne otoczenie, stworzą makiety, a nawet zbudują proste formy.
Nagrody DESIGN THAT EDUCATES 2019 DtEA to międzynarodowa nagroda, która pokazywać ma edukacyjny potencjał dizajnu i architektury – ich zdolność do komunikowania wdrożonych rozwiązań i funkcji.
A School of Schools: ruszyła 4. edycja Istanbul Design Biennial Jak dynamiczny rozwój kultury wpływa na kondycję designu i jego nauczanie? W Stambule trwają dyskusje i warsztaty, które mają na celu odpowiedzieć na to pytanie oraz zastanowić się nad nowymi strategiami edukacyjnymi.