Architektura MuratorWydarzeniaZielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych

Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych

Tereny zielone zajmują 25% powierzchni stolicy, a turyści zwracają uwagę, że jesteśmy wyjątkową pod tym względem metropolią. Nakładem Domu Spotkań z Historią ukazał się właśnie alternatywny przewodnik „Zielona Warszawa”. Autorka publikacji, Agnieszka Kowalska, zabiera nas w podróż po zielonych zakamarkach miasta. Spaceruje po parkach, wędruje wzdłuż nadwiślańskich brzegów, odwiedza działkowców, zagląda na podwórka i balkony.

Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych
Pawilon edukacji ekologicznej Kamień nad Wisłą, proj. eM4 . Pracownia Architektury . Brataniec; fot. Zarząd Zieleni m.st. Warszawy

Warszawa jest miastem, po którym można chodzić niemal wyłącznie zielenią. Bardzo lubię oprowadzać tak znajomych. Przy okazji i tak zobaczą najważniejsze budynki, a przyjemność z takiego spaceru jest znacznie większa. Zabieram Was więc na moje warszawskie zielone szlaki. I od razu uprzedzam – nie znajdziecie tu precyzyjnie, ulica po ulicy, zapisanych tras. Ta książka jest pochwałą miejskiej włóczęgi. Ma zachęcać do znajdowania zielonych szczelin, oddechu, przyjemności w betonowym, pędzącym do przodu mieście – mówi Agnieszka Kowalska, autorka wydanego właśnie przez Dom Spotkań z Historią przewodnika „Zielona Warszawa”.

Kowalska oprowadza po swoich ulubionych warszawskich miejscach, to jej zielona Warszawa. Przedstawia artystyczne i architektoniczne projekty oraz działania mieszkańców, które wzbogacają miejską bioróżnorodność. Stąd też podtytuł książki Alternatywny przewodnik, bo pokazuje bardzo osobiste spojrzenie na miasto i zachęca, żeby poruszać się po nim alternatywnymi, zielonymi ścieżkami.

Jak zauważa autorka: W dostępie do przestrzeni miejskiej przeszliśmy niesamowitą rewolucję kiedyś tylko monarchowie i arystokraci mogli cieszyć się wielkimi parkami wokół swoich rezydencji. Ogród Saski, nawet jeśli w latach 20. XVIII wieku otworzył się dla mieszkańców, to wyłącznie dla tych zamożnych. Aż do II wojny światowej zieleń w mieście była luksusem. Fatalne warunki mieszkaniowe, gęsta zabudowa, ciemne podwórka – taka była warszawska rzeczywistość, dlatego mieszkańcy na całe lato starali się wynajmować kwatery w sąsiednich letniskach, żeby naładować baterie na powrót do stolicy.

Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych
Park Skaryszewski; fot. Robert Olszański

Warszawska zieleń zaczęła zmieniać się za sprawą dwóch głównych ogrodników miejskich: Franciszka Szaniora i Leona Danielewicza. Studiowali za granicą i dużo podróżowali po Europie, skąd przywieźli zupełnie inne podejście do zieleni w mieście. Od lat 80. XIX wieku przeprojektowywali warszawskie parki, nadając im bardziej krajobrazowy, swobodny charakter. Popularyzowali ogrodnictwo i zachęcali mieszkańców do działania na własnych ulicach, balkonach i podwórkach. Do lat 20. XX wieku szło to dość opornie. Do pierwszej edycji konkursu Warszawa w Kwiatach i Zieleni w 1935 roku zostało zgłoszonych trzysta obiektów, w 1939 roku – już siedemset.

Po wojnie, w zrujnowanej Warszawie, potrzeba zieleni stała się jeszcze silniejsza. Władze miasta zdecydowały, aby architekci nie tylko odbudowywali domy mieszkalne i gmachy użyteczności publicznej, ale też sadzili dorosłe drzewa i kształtowali z gruzów teren pod nowe założenia parkowe. Na każdego mieszkańca miało odtąd przypadać 30 metrów kwadratowych zieleni. Obecnie tereny zielone zajmują 25% powierzchni Warszawy, a turyści zwracają uwagę na to, że jesteśmy wyjątkową pod tym względem metropolią.

Piknikowa premiera polsko-angielskiego przewodnika odbędzie się 6 sierpnia o godz. 16.00 na skwerze ks. Jana Twardowskiego. Od 10 września do 1 października można też oglądać plenerową wystawę nawiązującą do publikacji: Zielona Warszawa. Miejskie inicjatywy ogrodnicze od XIX wieku do dziś. Premierze przewodnika towarzyszyć będą spacery po zielonych zakamarkach stolicy oraz specjalnie utworzona grupa na Facebooku – Akcja: Zielona Warszawa! zachęcająca mieszkańców do dzielenia się ulubionymi zielonymi miejscami oraz wspólnego tworzenia mapy zielonej Warszawy.

O autorce

Agnieszka Kowalska jest dziennikarką, z wykształcenia historyczką sztuki. Przez 15 lat pracowała w „Gazecie Wyborczej”, obecnie redaktor naczelna serwisu warszawawarsaw.com. Ogrodniczka amatorka i miłośniczka psów. Autorka alternatywnych przewodników po Warszawie z cyklu „Zrób to w Warszawie!”, „Warszawa Warsaw”, „Letnisko. Subiektywny przewodnik po linii otwockiej” oraz książki dla dzieci „Hej, Szprotka”. Mieszkanka Falenicy.

Zielona Warszawa. Alternatywny przewodnik
Autorka:
Agnieszka Kowalska
Wydawnictwo: Dom Spotkań z Historią
Projekt graficzny książki i wystawy: Jakub PIONTY Jezierski
Partner: Zarząd Zieleni m.st. Warszawy

Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych
Miejskie Pszczoły na dachu Pałacu Kultury i Nauki; fot. Aga Bilska

Cztery lekcje od Aliny Scholz dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie w wakacje można usmażyć jajko na betonowym rynku Dyskusja nad opacznie rozumianą modernizacją rynków i placów trwa kolejny sezon. Inicjatorki Balu architektek tym razem przygotowały krótki poradnik dla decydentów: „Cztery lekcje od Aliny Scholz, wybitnej, polskiej architektki krajobrazu, dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie można w wakacje usmażyć jajko na betonowym rynku”.
Wiedeń finansuje zazielenianie fasad, dachów i dziedzińców. Tak walczy ze zmianami klimatu Nie od dziś wiadomo, że tereny zieleni odgrywają ważną rolę w łagodzeniu  Władze Wiednia realizują nowy program mający łagodzić skutki letnich upałów i zwiększać ochronę bioróżnorodności. Na zazielenianie fasad miejskich, dachów i dziedzińców budynków mieszkańcy mogą uzyskać dotację do 20 tys. euro.
Tagi:
Wiemy, jak będzie wyglądała Skra po modernizacji W ramach I etapu modernizacji warszawskiej Skry powstanie stadion treningowy z zapleczem oraz strefa rekreacyjno-sportowa. Miasto przygotowało animację, która pokazuje, jak w przyszłości będą wyglądać tereny przy ul. Wawelskiej.
Fabryka Norblina – wyjątkowa realizacja z ekologicznymi sufitami Hunter Douglas Fabryka Norblina, popularne i modne miejsce spotkań na warszawskiej Woli, to zespół handlowo-usługowo-rozrywkowy o industrialnym charakterze z bogatą historią w tle. Znajdują się tu m.in. biura, sklepy, restauracje, ekologiczny bazar, kino oraz muzeum. Autorzy kompleksu z pracowni PRC Architekci zastosowali w projekcie specjalny system sufitowy firmy Hunter Douglas.
Pałac Zamoyskich: siedziba SARP bez Endorfiny i po remoncie Zakończył się kolejny etap remontu elewacji Pałacu Zamoyskich w Warszawie, w którym mieści się siedziba Stowarzyszenia Architektów Polskich. Podczas prac konserwatorzy dokonali ciekawego odkrycia.
Nowa ambasada Egiptu w Warszawie. Wiemy, jak będzie wyglądać Budowana na Wilanowie nowa ambasada Egiptu nawiązuje do gmachu ambasady egipskiej w Waszyngtonie. Autorzy zastosowali tu podobne, pionowe pasy okien, przywodzące na myśl kolumnadę, silnie zaakcentowane gzymsy o antycznych formach i strefę wejściową ukształtowaną na wzór pylonu.
Kompleks biurowy VIBE: nowy wieżowiec na warszawskiej Woli projekt PIG Architekci Firma Ghelamco zaprezentowała pierwsze wizualizacje swojej najnowszej inwestycji w biznesowym centrum Warszawy. To zespół biurowy VIBE projekt pracowni PIG Architekci. Jak zapowiada deweloper, kompleks jako pierwszy w Polsce otrzyma własną, dźwiękową tożsamość. Za jej powstanie odpowiada kompozytor Wojciech Urbański. „To jedno z najciekawszych muzycznych wyzwań, z jakim miałem okazję się zmierzyć. Architektura zawsze była dla mnie pewną inspiracją, ale aż tak blisko jeszcze jej nie byłem” – mówi Urbański.
Zielony plac Trzech Krzyży. Konserwator zgodził się na 28 nowych drzew Trwa remont stołecznego placu Trzech Krzyży. Wbrew początkowym sprzeciwom, ostatecznie mazowiecki konserwator zabytków zgodził się na zazielenienie tej przestrzeni i nowe nasadzenia, a władze miasta zapowiadają kolejny konkurs na zagospodarowanie placu.