Architektura MuratorWydarzeniaZielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych

Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych

Tereny zielone zajmują 25% powierzchni stolicy, a turyści zwracają uwagę, że jesteśmy wyjątkową pod tym względem metropolią. Nakładem Domu Spotkań z Historią ukazał się właśnie alternatywny przewodnik „Zielona Warszawa”. Autorka publikacji, Agnieszka Kowalska, zabiera nas w podróż po zielonych zakamarkach miasta. Spaceruje po parkach, wędruje wzdłuż nadwiślańskich brzegów, odwiedza działkowców, zagląda na podwórka i balkony.

Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych
Pawilon edukacji ekologicznej Kamień nad Wisłą, proj. eM4 . Pracownia Architektury . Brataniec; fot. Zarząd Zieleni m.st. Warszawy

Warszawa jest miastem, po którym można chodzić niemal wyłącznie zielenią. Bardzo lubię oprowadzać tak znajomych. Przy okazji i tak zobaczą najważniejsze budynki, a przyjemność z takiego spaceru jest znacznie większa. Zabieram Was więc na moje warszawskie zielone szlaki. I od razu uprzedzam – nie znajdziecie tu precyzyjnie, ulica po ulicy, zapisanych tras. Ta książka jest pochwałą miejskiej włóczęgi. Ma zachęcać do znajdowania zielonych szczelin, oddechu, przyjemności w betonowym, pędzącym do przodu mieście – mówi Agnieszka Kowalska, autorka wydanego właśnie przez Dom Spotkań z Historią przewodnika „Zielona Warszawa”.

Kowalska oprowadza po swoich ulubionych warszawskich miejscach, to jej zielona Warszawa. Przedstawia artystyczne i architektoniczne projekty oraz działania mieszkańców, które wzbogacają miejską bioróżnorodność. Stąd też podtytuł książki Alternatywny przewodnik, bo pokazuje bardzo osobiste spojrzenie na miasto i zachęca, żeby poruszać się po nim alternatywnymi, zielonymi ścieżkami.

Jak zauważa autorka: W dostępie do przestrzeni miejskiej przeszliśmy niesamowitą rewolucję kiedyś tylko monarchowie i arystokraci mogli cieszyć się wielkimi parkami wokół swoich rezydencji. Ogród Saski, nawet jeśli w latach 20. XVIII wieku otworzył się dla mieszkańców, to wyłącznie dla tych zamożnych. Aż do II wojny światowej zieleń w mieście była luksusem. Fatalne warunki mieszkaniowe, gęsta zabudowa, ciemne podwórka – taka była warszawska rzeczywistość, dlatego mieszkańcy na całe lato starali się wynajmować kwatery w sąsiednich letniskach, żeby naładować baterie na powrót do stolicy.

Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych
Park Skaryszewski; fot. Robert Olszański

Warszawska zieleń zaczęła zmieniać się za sprawą dwóch głównych ogrodników miejskich: Franciszka Szaniora i Leona Danielewicza. Studiowali za granicą i dużo podróżowali po Europie, skąd przywieźli zupełnie inne podejście do zieleni w mieście. Od lat 80. XIX wieku przeprojektowywali warszawskie parki, nadając im bardziej krajobrazowy, swobodny charakter. Popularyzowali ogrodnictwo i zachęcali mieszkańców do działania na własnych ulicach, balkonach i podwórkach. Do lat 20. XX wieku szło to dość opornie. Do pierwszej edycji konkursu Warszawa w Kwiatach i Zieleni w 1935 roku zostało zgłoszonych trzysta obiektów, w 1939 roku – już siedemset.

Po wojnie, w zrujnowanej Warszawie, potrzeba zieleni stała się jeszcze silniejsza. Władze miasta zdecydowały, aby architekci nie tylko odbudowywali domy mieszkalne i gmachy użyteczności publicznej, ale też sadzili dorosłe drzewa i kształtowali z gruzów teren pod nowe założenia parkowe. Na każdego mieszkańca miało odtąd przypadać 30 metrów kwadratowych zieleni. Obecnie tereny zielone zajmują 25% powierzchni Warszawy, a turyści zwracają uwagę na to, że jesteśmy wyjątkową pod tym względem metropolią.

Piknikowa premiera polsko-angielskiego przewodnika odbędzie się 6 sierpnia o godz. 16.00 na skwerze ks. Jana Twardowskiego. Od 10 września do 1 października można też oglądać plenerową wystawę nawiązującą do publikacji: Zielona Warszawa. Miejskie inicjatywy ogrodnicze od XIX wieku do dziś. Premierze przewodnika towarzyszyć będą spacery po zielonych zakamarkach stolicy oraz specjalnie utworzona grupa na Facebooku – Akcja: Zielona Warszawa! zachęcająca mieszkańców do dzielenia się ulubionymi zielonymi miejscami oraz wspólnego tworzenia mapy zielonej Warszawy.

O autorce

Agnieszka Kowalska jest dziennikarką, z wykształcenia historyczką sztuki. Przez 15 lat pracowała w „Gazecie Wyborczej”, obecnie redaktor naczelna serwisu warszawawarsaw.com. Ogrodniczka amatorka i miłośniczka psów. Autorka alternatywnych przewodników po Warszawie z cyklu „Zrób to w Warszawie!”, „Warszawa Warsaw”, „Letnisko. Subiektywny przewodnik po linii otwockiej” oraz książki dla dzieci „Hej, Szprotka”. Mieszkanka Falenicy.

Zielona Warszawa. Alternatywny przewodnik
Autorka:
Agnieszka Kowalska
Wydawnictwo: Dom Spotkań z Historią
Projekt graficzny książki i wystawy: Jakub PIONTY Jezierski
Partner: Zarząd Zieleni m.st. Warszawy

Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych
Miejskie Pszczoły na dachu Pałacu Kultury i Nauki; fot. Aga Bilska

Cztery lekcje od Aliny Scholz dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie w wakacje można usmażyć jajko na betonowym rynku Dyskusja nad opacznie rozumianą modernizacją rynków i placów trwa kolejny sezon. Inicjatorki Balu architektek tym razem przygotowały krótki poradnik dla decydentów: „Cztery lekcje od Aliny Scholz, wybitnej, polskiej architektki krajobrazu, dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie można w wakacje usmażyć jajko na betonowym rynku”.
Wiedeń finansuje zazielenianie fasad, dachów i dziedzińców. Tak walczy ze zmianami klimatu Nie od dziś wiadomo, że tereny zieleni odgrywają ważną rolę w łagodzeniu  Władze Wiednia realizują nowy program mający łagodzić skutki letnich upałów i zwiększać ochronę bioróżnorodności. Na zazielenianie fasad miejskich, dachów i dziedzińców budynków mieszkańcy mogą uzyskać dotację do 20 tys. euro.
Tagi:
Będzie nowe muzeum TVP. Stalowa elipsoida projektu PIG Architekci Muzeum TVP powstać ma tuż obok tzw. wieży Babel Czesława Bieleckiego. Projekt architektoniczno-budowlany opracowało biuro PIG Architekci.
Nowa koncepcja dla fabryki Perun: tym razem od WWAA Właściciel terenu po dawnej fabryce Perun przy ul. Grochowskiej w Warszawie przedstawił nową koncepcję zabudowy działki. Projekt opracowany przez biuro WWAA zakłada wzniesienie obiektów o wysokości od 3 do 6 pięter wkomponowanych w zabytkowe hale. Inwestycja miałaby być realizowana w trybie lex deweloper.
Parking na placu Powstańców Warszawy: rusza budowa podziemnego garażu w centrum stolicy Podziemny parking na placu Powstańców Warszawy powstanie w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Ma zacząć działać na przełomie 2024 i 2025 roku. Ratusz zapowiada, że przy okazji plac zyska nowe zagospodarowanie.
Z archiwum „Architektury”: Zachodni Rejon Centrum Warszawy Przypominamy artykuł na temat Zachodniego Rejon Centrum Warszawy autorstwa Jerzego Skrzypczaka, projektanta wielu stołecznych wieżowców. O współczesny komentarz do publikacji poprosiliśmy Grzegorza A. Buczka.
Wokół stołecznego Centrum Dwa nowe warszawskie wieżowce – Generation Park i Warsaw UNIT – to flagowe projekty w swojej kategorii, materializacja idei współczesnego miejsca pracy. O realizacjach JEMS Architekci oraz Projekt Polsko-Belgijskiej Pracowni Architektury pisze Grzegorz Stiasny.
Wiecha na Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie: nowe zdjęcia z budowy MSN Pomału dobiega końca budowa nowej siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. 5 lipca na szczycie gmachu zawisła wiecha. Zgodnie z harmonogramem zakończenie prac planowane jest na drugą połowę przyszłego roku. Pierwszych gości MSN przyjmie wiosną 2024 roku.