Architektura MuratorKrytykaArchiemigrantki: Olga Krell, Denise Scott Brown I Elizabeth Diller

Archiemigrantki: Olga Krell, Denise Scott Brown I Elizabeth Diller

Media i politycy lubią dokonywać podziałów na uchodźców i migrantów ekonomicznych. Nie uznajemy tych podziałów i wierzymy, że każda osoba ma prawo szukać szansy na lepszy byt. Historia zna wiele przykładów sławnych architektów i architektek, w których historię wpisana jest emigracja. Publikujemy kolejny felieton inicjatorek Balu architektek.

Archiemigrantki: Olga Krell, Denise Scott Brown I Elizabeth Diller
il. GettyImages

W chwili, gdy powstaje ten tekst, trwa kryzys humanitarny na granicy polsko-białoruskiej. Media i politycy lubią dokonywać podziałów na uchodźców (czyli tych, którzy uciekają przed śmiercią) i migrantów ekonomicznych (którzy są przedstawiani jako cwani oportuniści, mimo że oni też często uciekają przed ubóstwem czy głodem). Pamiętajmy, że nadchodząca katastrofa klimatyczna sprawi, że kryzys migracyjny tylko przybierze na sile. Co więcej, przybywających z upalnych obszarów Ziemi również będziemy nazywać migrantami ekonomicznymi. Piszemy o tym dlatego, że nie uznajemy tych podziałów i wierzymy, że każda osoba ma prawo szukać szansy na lepszy byt, a pomocy, o którą prosi, należy jej udzielić. Historia zna wiele przykładów sławnych architektów i architektek, w których historię wpisana jest emigracja. Poniżej sylwetki trzech z nich.

Olga Krell to królowa architektonicznego świata Brazylii, która wydawała przez lata magazyn „Casa Claudia”. Urodziła się w Krakowie. Jej ojciec Alfred Düntuch projektował kamienice (wraz ze Stefanem Landsbergerem). Uciekając przed drugą wojną, wyemigrował z rodziną do São Paulo. Obecnie w Brazylii przyznaje się architektoniczne nagrody Prêmio Olga Krell de Decoração.

Denise Scott Brown zostawiła nazwisko po pierwszym mężu, a wcześniej nazywała się Lakofski. Denise pochodzi z Europy północno-wschodniej. Słynna projektantka urodziła się w Rodezji Północnej (obecnie Zambia) w 1931 roku, a dorastała w Johannesburgu. Moja rodzina pojechała z Łotwy na Litwę, i na bezdroża Afryki – mówiła w wywiadach. I dodawała: Imigracja jest częścią mojej istoty.

Elizabeth Diller jest profesorką architektury w Princeton i współzałożycielką biura Diller Scofidio + Renfro, znanego przede wszystkim z nowojorskiej realizacji High Line. Elizabeth urodziła się w Łodzi w 1954 roku. Jej rodzice przeżyli holokaust i po wojnie, z sześcioletnią córką, uciekli do Stanów.

Denise Scott Brown – utracona niewinność
Denise Scott Brown – utracona niewinność Po ponad 40 latach na polski została przetłumaczona książka, która w latach 70. dokonała przełomu w architekturze. Współautorka Uczyć się od Las Vegas – Denise scott Brown – na łamach „A-m” podsumowuje prawie 60-letnią karierę i wspomina, jak powstała książka.
Skok na głęboką wodę: Karolina Częczek Pracę w Nowym Jorku można rozpocząć na dwa sposoby: mając konkretne zlecenie i sieć kontaktów lub postawić na stopniowy, bardziej organiczny wzrost. My poszliśmy tą drugą ścieżką. Nie pracujemy dla nagród, ale one się pojawiają i bardzo nas to cieszy. Polska architektka Karolina Częczek o tym, jak założyć biuro w Nowym Jorku i sprawić, by zostało ono uznane za jedną z 50 najlepszych architektonicznych firm roku.
Jorge Zalszupin: brazylijski design ze słowiańską duszą. Rozmowa z Jerzym Zalszupinem Meble Jorge Zalszupina uznawane są dziś w Brazylii za ikony wzornictwa, ale w Polsce wciąż wydają się mało znane. W 2012 roku ten polsko-brazylijski architekt i designer po raz pierwszy od 70 lat odwiedził Warszawę. Przypominamy wywiad, jaki przy tej okazji przeprowadziliśmy z Jorge Zalszupinem.
Apel ukraińskich architektek o wsparcie dla ich mężów, braci i ojców, którzy walczą o niepodległą Ukrainę Na portalu zrzutka.pl trwa zbiórka pieniędzy na samochody, środki medyczne i wyposażenie dla ukraińskich żołnierzy. Akcja została zainicjowana na prośbę tamtejszych architektek, a także córek i żon architektów, którzy walczą w obwodzie donieckim, jednym z najgorętszych miejsc na Ukrainie.
Własny pokój: historia kobiet w duńskiej architekturze W 1929 roku Virginia Woolf napisała esej „Własny pokój”. W tekście zwraca uwagę na potrzebę niezależności finansowej oraz prywatnej przestrzeni, które wspólnie pozwolą kobietom tworzyć. Czy sto lat później kobiecie-matce nie przyznaje się własnego pokoju w ostatniej kolejności? Podpowiadamy od razu, że kuchnia czy pralnia to nie jest prywatne pomieszczenie do samorozwoju.
Młoda architektka ratuje zespół pałacowy w Rokietnicy Osiemnastowieczny zespół pałacowy w Rokietnicy ma szansę stać się regionalnym centrum edukacyjnym, promującym m.in. zrównoważony rozwój, bioróżnorodności i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Za projektem stoi 24-letnia architektka Natalia Gnoińska, prawnuczka dawnych właścicieli Rokietnicy.
Cztery lekcje od Aliny Scholz dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie w wakacje można usmażyć jajko na betonowym rynku Dyskusja nad opacznie rozumianą modernizacją rynków i placów trwa kolejny sezon. Inicjatorki Balu architektek tym razem przygotowały krótki poradnik dla decydentów: „Cztery lekcje od Aliny Scholz, wybitnej, polskiej architektki krajobrazu, dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie można w wakacje usmażyć jajko na betonowym rynku”.
Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele Stowarzyszenia Architektów Polskich Architektka Agnieszka Kalinowska-Sołtys została prezes zarządu głównego SARP! Jest pierwszą kobietą na tym stanowisku w 88-letniej historii stowarzyszenia.
Stanisława Sandecka Nowicka: Grand Dame światowej architektury Stanisława Sandecka Nowicka tworzyła m.in. okładki do książek, ilustracje i plakaty, była współautorką Domu Turysty w Augustowie i słynnego Paraboleum w Raleigh, pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy i u Le Corbusiera, a w 1963 roku jako pierwsza kobieta na architektonicznej uczelni w USA uzyskała tytuł profesora. Inicjatorki Balu architektek tym razem przypominają postać Stanisławy Sandeckiej Nowickiej.