Architektura MuratorKrytykaArchitektura mobilności

Architektura mobilności

Stajemy się ludźmi zależnymi od wind, nie od schodów. Jesteśmy dziećmi szybkiego transportu i podróż windą nie jest wcale mniej przyjemna niż automobilem czy aeroplanem – pisano w 1930 roku na łamach amerykańskiego The Architectural Forum. W tym numerze Łukasz Wojciechowski robi przegląd najciekawszych rozwiązań z dziedziny architektury transportu i komunikacji – od nieistniejącego już paryskiego garażu Ponthieu Augusta Perreta po realizacje Rema Koolhaasa i jego biura OMA.

Architektura mobilności
Willa Savoye, Poissy, wyprofilowany pod promień skrętu podjazd dla samochodów na parterze, proj. Le Corbusier, 1931; fot. Łukasz Wojciechowski

Ze zjeżdżającej windy widzimy hotelowy hol, wysokie obrotowe i przeszklone drzwi, za nimi ruchliwą ulicę pełną aut i piętrowych autobusów. W asfaltowej nawierzchni drogi odbijają się reflektory samochodów, witryny sklepów i okna wieżowców w stylu amerykańskim. Tak zaczyna się niemiecki niemy film – ekspresjonistyczny klasyk – Portier z hotelu Atlantic Friedricha Wilhelma Murnaua z 1924 roku. Tytułowy budynek znajduje się przy skrzyżowaniu ulic, w centrum wyobrażonego miasta, a w pobliżu przebiega wiadukt kolejowy. Nie jest to jedyny film z tego okresu, w którym ruch miejski stał się ważnym elementem scenografii. Auta, gładkie asfaltowe drogi, windy, tramwaje, autobusy i pociągi stanowią element pierwszych efektów specjalnych w Człowieku z kamerą filmową (reż. Dżiga Wiertow, 1929) czy tło perypetii miłosnych w Asfalcie (reż. Joe May, 1929) – tu tytuł jest oczywiście nawiązaniem do nawierzchni świadczącej o miejskiej nowoczesności.

Czytaj też: Garaż ze spiralnymi rampami przy Woronicza. Pierwszy wielopoziomowy garaż w Warszawie |

Nie bez przyczyny zaczynam od filmów – w pierwszych dziesięcioleciach XX wieku to ruchomy, czarno-biały obraz ukazuje dynamikę miast, gdzie wymienione maszyny są jeszcze nowością, obiektem fascynacji, ale też wątpliwości. Windy pozwalają na wznoszenie wyższych budynków – takich, jakie widać z holu hotelu Atlantic. To wieżowce kształtują sylwetę Nowego Jorku i innych amerykańskich miast już na przełomie XIX i XX wieku. Optymizm towarzyszący nowym osiągnięciom techniki jest tylko nieco osłabiony przez wątpliwości dotyczące kształtowania brył. Zrównanie cen wynajmu na różnych piętrach w wyniku zastosowania wind, uniemożliwiło akcentowanie architektury przez zróżnicowanie pięter. Tak więc elewacje budynków pod wynajem zostały zredukowane do płaskich powierzchni perforowanych powtarzalnymi oknami, dopełnionych jedynie gzymsem, fryzem czy portalem – zauważa w 1901 roku austriacki architekt Otto Wagner.

Tagi:
Parking w Strefie Kultury: Katowice rozstrzygnęły konkurs na wielopoziomowy parking w Strefie Kultury Poznaliśmy wyniki konkursu na projekt kubaturowego parkingu w Strefie Kultury. Obiekt na 1500 miejsc postojowych stanie w sąsiedztwie siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia według projektu konsorcjum biur ARPA Jerzego Gurawskiego i SKI Studio Błażeja Szurkowskiego.
Parking w kamienicy – wyniki konkursu na wolno stojący garaż w Łodzi Łódź jak wiele miast w Polsce próbuje walczyć z brakiem wystarczającej liczby miejsc parkingowych i zawłaszczaniem przestrzeni publicznej przez samochody. Biuro Architekta Miasta właśnie rozstrzygnęło konkurs na projekt kubaturowego parkingu w jednej z centralnych lokalizacji.
Relacja z okrągłego stołu w Ambasadzie Królestwa Niderlandów Podczas dyskusji, która odbyła się w ramach wydarzenia "Innowacje w Architekturze", zebrani architekci z Polski i Holandii oraz przedstawiciele władz Warszawy próbowali odpowiedzieć na pytanie, jak rozwiązania z innowacyjnych projektów powstałych za granicą można przeszczepić na polski grunt.
Zielony Wiedeń – zrównoważony transport stolicy Austrii. Jak to robią nad Dunajem? Z komunikacji publicznej korzysta dziś blisko 40% wiedeńczyków, a z samochodów zaledwie 27%. Jeszcze w 1993 roku ten stosunek wyglądał odwrotnie. Jak stolica Austrii promuje zrównoważony transport?
Parking Targi Kielce Ta parkingowa budowla, będąca pierwszym obiektem pojawiającym się przy wjeździe na teren targów, zaznacza swoją obecność eksponowaniem racjonalności i utylitaryzmu. Nie ukrywa swego charakteru, nie próbuje maskować swej technicznej strony. Żelbetowe belki płyt stropowych nie są obudowane, szynoprzewody widoczne, kratownice takie, jak wyszły konstruktorom z obliczeń.
Garaż ze spiralnymi rampami przy Woronicza. Pierwszy wielopoziomowy garaż w Warszawie Wielopoziomowy garaż przy ulicy Woronicza w Warszawie z 1958 roku to pierwsza tak nowoczesna realizacja zaplecza motoryzacji w Polsce.