Architektura MuratorKrytykaCztery lekcje od Aliny Scholz dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie w wakacje można usmażyć jajko na betonowym rynku

Cztery lekcje od Aliny Scholz dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie w wakacje można usmażyć jajko na betonowym rynku

Dyskusja nad opacznie rozumianą modernizacją rynków i placów trwa kolejny sezon. Inicjatorki Balu architektek tym razem przygotowały krótki poradnik dla decydentów: „Cztery lekcje od Aliny Scholz, wybitnej, polskiej architektki krajobrazu, dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie można w wakacje usmażyć jajko na betonowym rynku”.

Cztery lekcje od Aliny Scholz dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie w wakacje można usmażyć jajko na betonowym rynku
Z lewej: Alina Scholtz; fot. archiwum spadkobierców, z prawej fragment osiedla Sady Żoliborskie w Warszawie; fot. Adrian Grycuk / CC BY-SA 3.0

1. Nie wycinaj starych drzew!
Pusta działka bez przeszkód terenowych w postaci starych drzew to marzenia każdego dewelopera. Dla Aliny Scholtz taka sytuacja byłaby koszmarem. Istniejące drzewa często były dla niej punktem wyjścia w tworzeniu nowych kompozycji. Scholtz doceniała je pod względem estetycznym, ale widziała w nich też potencjał klimatotwórczy – rozłożyste korony starszych okazów zapewniają cień, utrzymują wilgoć oraz wytwarzają więcej tlenu. Poszanowanie dla istniejących drzew możemy dostrzec w projektach m.in. rekonstrukcji Ogrodu Saskiego czy osiedla Sady Żoliborskie w Warszawie.

2. Dbaj o korzenie
Kolejna lekcja, ale łącząca się z poprzednią. Czasami lepiej zmniejszyć powierzchnię budynku i go częściowo nie podpiwniczać, by ocalić korzenie rosnących obok drzew. Tak zrobiła Scholtz z zespołem m.in. przy projekcie hotelu Klonowa w Warszawie, gdzie ocalone drzewa wraz z nowymi nasadzeniami pozwoliły na wytworzenie unikatowego charakteru miejsca.

3. Bądź zielony od małego
Dużą uważność i czułość projektantki wobec najmłodszych użytkowników widać choćby w projekcie osiedla Sadyba w Warszawie. Co może uatrakcyjnić dzieciom drogę do szkoły czy przedszkola? Jarzębina! To właśnie te drzewa Scholz postanowiła posadzić wzdłuż fragmentu głównej alei założenia, gdzie zostały usytuowane budynki edukacyjne.

4. Prawdziwa woda, nie kurtyna wodna
Scholtz widziała dużą rolę architektury krajobrazu w kreowaniu klimatu w mieście, a za jej istotny element uważała wodę. Podkreślała, że woda może przyjąć w środowisku różną postać – zarówno tę oczywistą, płynną, jaki i bardziej abstrakcyjną: oparów czy mgły. Wykorzystywała naturalne ukształtowanie terenu, wspierając gospodarkę wodną, na przykład wpisując w krajobraz zbiorniki wspierające retencję.

Za te wskazówki serdecznie dziękujemy Alinie Scholtz i całemu zespołowi badawczemu wystawy „Więcej zieleni! Projekty Aliny Scholtz” w składzie: Natalia Budnik, Klara Czerniewska-Andryszczyk, grupa Centrala (Małgorzata Kuciewicz, Simone De Iacobis) oraz Ewa Perlińska-Kobierzyńska, który przywrócił pamięć o architektce. Na kolejną edycję ekspozycji zapraszamy do Instytutu Dizajnu w Kielcach – macie czas do końca października!

Plac Pięciu Rogów: miejska oaza, betonowa pustynia czy zwornik łączący różne przestrzenie i funkcje miasta? Po sześciu latach od rozstrzygnięcia konkursu oficjalnie otwarto tzw. plac Pięciu Rogów u zbiegu ul. Chmielnej, Zgoda, Szpitalnej i Brackiej w Warszawie. Realizacja pracowni WXCA i Kacpra Ludwiczaka budzi sprzeczne opinie, od pochwał za stworzenie nowego salonu miasta, po krytykę za niewielką ilość zieleni.
Garaż na placu: rewitalizacja placu Wolności w Kutnie W ramach rewitalizacji historycznego placu Wolności w samym centrum Kutna zbudowano kubaturowy parking na 132 samochody. Takie było życzenie mieszkańców – argumentują władze miasta.
Własny pokój: historia kobiet w duńskiej architekturze W 1929 roku Virginia Woolf napisała esej „Własny pokój”. W tekście zwraca uwagę na potrzebę niezależności finansowej oraz prywatnej przestrzeni, które wspólnie pozwolą kobietom tworzyć. Czy sto lat później kobiecie-matce nie przyznaje się własnego pokoju w ostatniej kolejności? Podpowiadamy od razu, że kuchnia czy pralnia to nie jest prywatne pomieszczenie do samorozwoju.
Młoda architektka ratuje zespół pałacowy w Rokietnicy Osiemnastowieczny zespół pałacowy w Rokietnicy ma szansę stać się regionalnym centrum edukacyjnym, promującym m.in. zrównoważony rozwój, bioróżnorodności i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Za projektem stoi 24-letnia architektka Natalia Gnoińska, prawnuczka dawnych właścicieli Rokietnicy.
Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele Stowarzyszenia Architektów Polskich Architektka Agnieszka Kalinowska-Sołtys została prezes zarządu głównego SARP! Jest pierwszą kobietą na tym stanowisku w 88-letniej historii stowarzyszenia.
Stanisława Sandecka Nowicka: Grand Dame światowej architektury Stanisława Sandecka Nowicka tworzyła m.in. okładki do książek, ilustracje i plakaty, była współautorką Domu Turysty w Augustowie i słynnego Paraboleum w Raleigh, pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy i u Le Corbusiera, a w 1963 roku jako pierwsza kobieta na architektonicznej uczelni w USA uzyskała tytuł profesora. Inicjatorki Balu architektek tym razem przypominają postać Stanisławy Sandeckiej Nowickiej.
Helena Kurcyusz: wymyślając miasta na nowo Helena Kurcyusz przez wiele lat była nie tylko główną urbanistką województwa szczecińskiego, ale też animatorką życia kulturalnego w regionie. Postać architektki przypomina nowa wystawa w Muzeum Historii Szczecina. Ekspozycji towarzyszą wykłady i spacer kuratorski.
Lesley Lokko kuratorką biennale architektury w Wenecji 2023 Lesley Lokko została wybrana na kuratorkę 18. biennale architektury w Wenecji. Ta ghańsko-szkocka architektka jest nie tylko wykładowczynią i badaczką, ale też autorką poczytnych powieści obyczajowych, których akcja rozgrywa się głównie w Afryce. Lokko będzie pierwszą czarnoskórą kuratorką weneckiej wystawy.