Architektura MuratorKrytykaKsiążki o architekturze: Star City. The future under Communism

Książki o architekturze: Star City. The future under Communism

Choć książka Star City. The future under Communism nie jest poświęcona wyłącznie architekturze, autorzy poszczególnych esejów ukazują wpływ kosmologii na projektowanie: od Planitów Kazimierza Malewicza przez projekt Heliopolis, po ikoniczne budynki, takie jak Ministerstwo Transportu w Tbilisi. Publikację recenzuje Łukasz Wojciechowski  

Architektura i żelazna kurtyna, Star city. The future under communism

Miasto Gwiazd – Zwiezdograd – to poetycki przydomek Bajkonuru, słynnego radzieckiego kosmodromu, wymyślony specjalnie na wizytę francuskiego prezydenta Georgesʼa Pompidou w 1973 roku. Tak naprawdę miasteczko o nazwie Bajkonur znaj - duje się 300 kilometrów od faktycznej stacji kosmicznej i dla zachowania pozoru prawdy wyposażono je w makiety rakiet. Podczas zimnowojennego wyścigu kosmicznego z jednej strony prowadzono działania dezinformacyjne, z drugiej propaganda wykorzystywała w pełni sukcesy odciętych od świata naukowców skoszarowanych gdzieś wśród kazachskich stepów. Wizje przyszłości kreślono w powieściach i filmach sci-fi, czasopismach popularno-naukowych, o podboju gwiazd pisano piosenki, wiersze i książki dla dzieci, na placach zabaw ustawia - no małe rakiety. Temat ten stał się przedmiotem rozważań artystycznych i filozoficznych, a także znalazł ujście w projektach architektonicznych.

Książka Star City to zbiór tekstów o przyszłości widzianej oczami artystów i architektów czasów ZSRR. Publikacja jest następstwem wystawy zorganizowanej w Nottingham w 2010 roku. Głównym składnikiem opisywanych w Star City wizji był podbój kosmosu – romantyczne marzenie o oderwaniu się od Ziemi, o międzygwiezdnych podróżach czy nawet o zasiedleniu innych planet i spotkaniu obcych cywilizacji. Choć na pozór temat ten luźno odnosi się do architektury, autorzy poszczególnych esejów ukazują wpływ kosmologii na projektowanie: od Planitów Kazimierza Malewicza, które miały orbitować wokół Ziemi, przez projekt Heliopolis – pierścieniowego miasta w słowackich Tatrach (VAL – Alex Mlynárĉik, Ludovit Kupkovič i Viera Meckowá), po późnomodernistyczne futurystyczne budynki jak ikoniczne Ministerstwo Transportu w Tbilisi.

Książkę otwiera przekrojowy tekst Davida Crowleya, historyka i krytyka sztuki i dizajnu z Royal College of Art Londynie, w którym znajdujemy odniesienia do literatury (Stanisław Lem), sztuki (Krzysztof Wodiczko), filmu (Milcząca Gwiazda) i architektury (Jerzy Rosołowicz). Autor kreśli obraz zróżnicowanych form twórczości czerpiących z faktycznych i potencjalnych osiągnięć radzieckiej techniki. W pozostałych tekstach tematy te są pogłębiane: Tomas Pospiszyl patrzy na ówczesne science-fiction z perspektywy Czechosłowacji, podkreślając rolę komunistycznego wizjonerstwa jako sposobu zerwania z niewygodną przeszłością; Svetlana Boym ukazuje narzędzia radzieckiej propagandy, kontrastując mity z szarą rzeczywistością zamkniętych miast, problemów technicznych i zatajanych wypadków; Łukasz Ronduda opisuje „kosmiczne wycieczki” Zdzisława Jurkiewicza – artysty z Wrocławia, który na długim czasie naświetlania fotografował ruch planet przez teleskop. Wartkie teksty, rozmowy z twórcami aktywnymi od lat 60. do dziś i bogaty materiał ilustracyjny składają się na niezwykle interesującą mozaikę różnorodnych wątków, których wspólnym mianownikiem jest absurdalne dążenie do gwiazd społeczeństw odgrodzonych od sąsiedniego – ziemskiego – świata żelazną kurtyną.

Star City. The Future under Communism

Red. Łukasz Ronduda, Alex Farquharson, Barbara Piwowarska
Mammal Foundation, Nottingham Contemporary
Tranzit.at 2011


Socmodernizm: nowy poradnik dobrych praktyk architektonicznych Na 17 grudnia zaplanowano premierę kolejnego poradnika dobrych praktyk architektonicznych, tym razem poświęconego architekturze socmodernizmu. Publikacja z jednej strony pełni funkcję praktycznej instrukcji dla architektów, inwestorów i zarządców nieruchomości w przystępny sposób wyjaśniającej, jak prowadzić odpowiednie konserwacje i remonty, z drugiej – subiektywnego przewodnika po socmodernistycznej architekturze stolicy.
„Architektura-murator” na BAZARCHU! Już w najbliższy weekend kolejna edycja BAZARCHU, czyli najpopularniejszych targów książek i wydawnictw architektonicznych. W programie m.in. spotkanie autorskie z Czesławem Bieleckim, warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz teatralna adaptacja komiksu „Robert Moses. Ukryty władca Nowego Jorku”. Nie zabraknie też „Architektury-murator” ze specjalną ofertą prenumeraty dla wszystkich pasjonatów czytelnictwa!
Czy warto zajmować się projektowaniem liter? Bezpłatna publikacja Otwiera oczy, obala mity, prezentuje świat niezależnych projektantów krojów pisma w Polsce. Cyfrową wersję publikacji „Independent Type” można pobrać bezpłatnie.
MUR. Ilustrowany atlas architektury Muranowa Nakładem Centrum Architektury ukazał się kolejny przewodnik po Warszawie, tym razem poświęcony architekturze Muranowa. Najważniejsze realizacje dzielnicy zilustrowali Kamila Doniec, Maciej Drążkiewicz, Mateusz Gryzło i Maria Łomia, a tekstami opatrzyli Beata Chomątowska, współzałożycielka stowarzyszenia Stacja Muranów, krytyk architektury Grzegorz Piątek i Katarzyna Uchowicz, badaczka z Instytutu Sztuki PAN.
Ilustrowany atlas architektury Łodzi Centrum Architektury zaprasza na premierę kolejnego przewodnika, tym razem poświęconego architekturze Łodzi. Najważniejsze realizacje miasta zilustrowali Mateusz Gryzło, Hubert Przybyszewski i Maria Łomiak, a tekstami opatrzyli Anna i Błażej Ciarkowscy, łodzianie, znawcy i miłośnicy miasta.
Gdynia obiecana: nowa książka Grzegorza Piątka Nakładem Wydawnictwa W.A.B. wkrótce ukaże się długo wyczekiwana książka Grzegorza Piątka: „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”. Historia rozwoju Gdyni wciąga jak najlepszy kryminał, a jednocześnie napawa czytelnika optymizmem – jeżeli tak wspaniałe miasto powstawało w tak chaotycznych warunkach, to jest jeszcze nadzieja dla naszego kraju – pisze w nocie od wydawcy Agata Twardoch.