Architektura MuratorKrytykaKsiążki o architekturze. Wiel Arets i współczesna architektura Holandii

Książki o architekturze. Wiel Arets i współczesna architektura Holandii

Wiel Arets to jeden z najbardziej znanych twórców współczesnej architektury Holandii. Książka Wiel Arets. Autobiographical references zawiera prezentacje ponad 60 projektów, 5 wykładów oraz 10 wywiadów z architektem. Publikację recenzuje Sonia Prószyńska

Wiel Arets – autor między innymi biblioteki uniwersyteckiej w Utrechcie i gmachu Akademii Sztuki i Architektury w Maastricht – uważa, że projektowanie jest równoznaczne ze zmienianiem świata na lepsze. Przeświadczenie holenderskiego projektanta o misji architektury przywraca nadzieję najbardziej zgorzkniałym. – Architekci boją się mówić o swoich wizjach, bo w dzisiejszych czasach nie wypada być idealistą. Tymczasem architektura potrzebuje dziś pozytywnych utopii bardziej niż kiedykolwiek – wyjaśnia w swojej książce, na którą składają się rozmowy, wykłady dla studentów, eseje i niezbyt obszerne informacje na temat realizacji jego pracowni.

Nie jest to lektura łatwa w odbiorze – wywiady są niemal fonetycznym zapisem dialogów, z charakterystycznymi dla języka mówionego powtórzeniami, luźnymi wątkami. – Rozmowa to dla mnie głośne myślenie – tłumaczy Arets. Nigdy nie pracował w cudzym biurze. – Po prostu chciałem uczyć się dalej, kontynuować moje studia nad architekturą. Dlatego otworzyłem własne. Nie waha się zapukać do drzwi mistrzów architektury, by potem z nimi godzinami dyskutować. Odszukawszy Jørna Utzona w jego domu na Majorce, po krótkiej pogawędce oświadczył wprost: – Ciekawi mnie pana frustracja spowodowana tym, że nie mógł pan zrealizować swoich pomysłów na wnętrza opery w Sydney.

Nie interesują go gotowe rozwiązania, ale proces myślowy, w wyniku którego został ukształtowany budynek. Uważa, że rolą architekta jest przede wszystkim dogłębna analiza potrzeb przyszłych użytkowników, a dopiero potem zdefiniowanie na tej podstawie programu funkcjonalnego. Choć ma do dyspozycji kilkudziesięciu pracowników, sam podejmuje większość decyzji projektowych, wychodząc z założenia, że jest osobiście odpowiedzialny przed inwestorem. – Klienci nie dają zlecenia mojej pracowni – oni dają je mnie. Kiedy klient prosi mnie o zrobienie czegoś – kwestionuję jego pomysł. A potem kwestionuję moją własną reakcję. Nie twierdzę, że wiem lepiej – ja po prostu stawiam pytania. Podkreśla jak istotne jest, by idea projektu nie poległa w starciu z nie zawsze logicznymi przepisami: – Lubię dyskutować z departamentem pożarowym, chociaż moich pracowników doprowadza to do szaleństwa.

Wyznawane przez Aretsa zasady wydają się zbyt idealistyczne, by miały szansę sprawdzić się w praktyce. Jednak sukces jego pracowni – ponad 70 architektów pracujących w Amsterdamie, Maastricht i Zurychu – odbiera argumenty sceptykom. W polskich warunkach trudno wyciągnąć z zawartych w książce myśli wnioski praktyczne. Którego architekta stać na odrzucanie zleceń ze względów ideologicznych? Kto może dyskutować z programem funkcjonalnym narzuconym przez wytyczne przetargowe? Ilu klientów gotowych jest zainwestować w zrównoważoną architekturę? Najcenniejszą radą zdaje się przesłanie, by wyjść poza schematyczne myślenie o funkcji i użytkownikach budynku, by każdy projekt zaczynać „od zera” na nowo odkrywając świat.

Tekst: Sonia Prószyńska

Recenzja książki ukazała się w miesięczniku "Architektura-murator" nr 10/2013

Zobacz także nowy biurowiec firmy Allianz w Zurychu projektu Wiel Arets Architects


Wiel Arets Architects: nowy biurowiec firmy Allianz w Zurychu Biurowiec firmy Allianz w Zurychu to najnowsza realizacja pracowni architektonicznej Wiel Arets Architects. Abstrakcyjny wzór marmuru zastosowany na szklanej fasadzie, to odwołanie do słynnego pawilonu Miesa van der Rohe w Barcelonie
Warszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury Nakładem Centrum Architektury ukazała się książka „Warszawa rysuje Skopje” autorstwa Kingi Nettmann-Multanowskiej. Autorka, od lat niestrudzenie badająca polskie wątki na terenie Gruzji i Macedonii Północnej, odkrywa przed czytelnikiem wciąż mało znaną historię udziału architektów z Polski w odbudowie Skopje po tragicznym trzęsieniu ziemi z 1963 roku.
Lista nieobecności: Janusz Sepioł o Archiprzewodniku Roberta Koniecznego i Tomasza Malkowskiego Lista obiektów zebranych w Archiprzewodniku budzi kilka zasadniczych pytań dotyczących całych obszarów nieobecności. Właściwie nie ma tu wsi. Trudno też znaleźć jakieś realizacje urbanistyczne. Nie ma architektury przemysłowej ani obiektów inżynierskich. Państwo jako inwestor, poza sferą kultury, właściwie nie istnieje.
Alcazar: uniwersalna opowieść o patologiach przemysłu budowlanego Nakładem Centrum Architektury wyszedł kolejny komiks. „Alcazar” Simona Lamoureta to fabularyzowana opowieść o pracownikach na indyjskiej budowie, ukazująca nepotyzm, opóźnianie wypłat, przemocowe relacje i łapówkarstwo.
„Architektki” Agaty Twardoch: 19 inspirujących rozmów z wyjątkowymi architektkami „Ta książka powstała ze złości” – pisze autorka we wstępie. „Złości na to, że kobietom w świecie architektury jest trudniej, są mniej doceniane i rzadziej nagradzane. I to nie dlatego, że są niewystarczająco dobre”. Właśnie ukazały się „Architektki” Agaty Twardoch, a my jesteśmy partnerem tej publikacji.
Archiprzewodnik po Polsce: Konieczny i Malkowski tym razem oprowadzają po polskiej architekturze współczesnej „Archiprzewodnik po Polsce” prezentuje nie tylko nowe polskie ikony, nagradzane w najważniejszych konkursach, ale też subiektywny wybór realizacji, które – zdaniem autorów – wyróżniają się innowacyjnym myśleniem o architekturze. Robert Konieczny i Tomasz Malkowski tym razem zabierają nas w podróż po polskich miastach i miasteczkach, wskazując zarówno przełomowe gmachy publiczne, jak i domy jednorodzinne czy obiekty małej architektury.
ArchiKod: nowa książka Czesława Bieleckiego Zachęta — Narodowa Galeria Sztuki i Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki zapraszają na premierę książki „ArchiKod” Czesława Bieleckiego oraz spotkanie z autorem. „Architektura-murator” jest patronem medialnym publikacji.