Architektura MuratorKrytykaO planowaniu regionalnym, ochronie krajobrazu i polityce: rozmowa z Januszem Sepiołem

O planowaniu regionalnym, ochronie krajobrazu i polityce: rozmowa z Januszem Sepiołem

Projektowanie budynków to „architektura netto”, ja działam w sferze „architektury brutto”, przez co rozumiem działania administracyjne, inwestorskie, krytykę, teorię i promocję architektury.

O planowaniu regionalnym, ochronie krajobrazu i polityce: rozmowa z Januszem Sepiołem
Janusz Sepioł; fot. archiwum prywatne

Maja Mozga-Górecka: Sześć lat temu pisał Pan: „regionalne planowanie przestrzenne znajduje się w koncepcyjnej pustce, nie wiemy jak to robić”. Dziś ta ocena jest podobna?

Janusz Sepioł: Wiem już, jak tę pustkę zapełnić, ale państwo polskie przerwało prace nad reformą planowania regionalnego. Tradycyjnie owo planowanie koncentrowało się na wielkiej infrastrukturze. Dziś te zagadnienia regulują „specustawy”, działające ponad czy obok planów zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie samorząd wojewódzki, jako podmiot planowania, dysponuje ogromnymi środkami, głównie unijnymi, czyli jego instrumentarium jest finansowe, a nie planistyczne. Środki te winny być wydawane z większą świadomością konsekwencji przestrzennych. Trzeba twórczo patrzeć na różne rejony, dostrzec ich oryginalny potencjał i uruchomić go. Dobremu deweloperowi wystarczy, że spojrzy na teren i wie, co się na nim sprawdzi. Planista regionalny powinien działać podobnie, tylko w większej skali i stwierdzać: ten obszar nadaje się na intensyfikację rolnictwa, a na tamtym trzeba wzmocnić rozwój małych miast. Tymczasem strategie rozwoju są pisane przez ekonomistów i socjologów. Zapełnieniem koncepcyjnej pustki byłoby planowanie zintegrowane, w którym strategia rozwoju regionu będzie miała bardziej rozbudowany aspekt przestrzenny i w warstwie analitycznej, i w koncepcyjnej. Planowanie strategiczne i regionalne tworzyłyby jeden, bogatszy dokument. W dwóch niezależnych strategie są merytorycznie ubogie, oderwane od lokalności, a plany regionalne nierealizowane, słabo powiązane z projektami i działaniami.

Jako senator brał Pan udział m.in. w pracach nad ustawą krajobrazową. Jak Pan widzi po latach jej działanie?

Za porządkowanie reklam i szyldów wzięły się tylko większe i ambitniejsze miasta, a uchwały krajobrazowe często są przedmiotem rozgrywek politycznych. Wojewodowie, walcząc z prezydentami, pod pretekstem ochrony biznesu, szukają kruczków prawnych, by te uchwały obalać. Przykładem jest Warszawa. Nie znam też przypadku, by gmina wiejska podjęła walkę z liszajem reklam. Może wójtowie są silniej związani z lokalnym biznesem? A przecież miasta przyjmując uchwały krajobrazowe, wręcz wypychają reklamy poza swoje granice, do okolicznych gmin. Autorzy ustawy przyjęli założenie, że suwerenem w zakresie planowania przestrzennego jest gmina. Jeśli droga biegnie przez 50 gmin, to w każdej mogą być inne regulacje. To absurd. Ten punkt ustawy jest do zmiany.

 

Tagi:
Bardzo się ze sobą kłócę: rozmowa ze Zbigniewm Maćkowem Te prawie 30 lat to nie jest żelazny dorobek, od którego powinniśmy teraz odcinać kupony. Rzeczy, którymi się dziś chwalimy, za 15 lat mogą być inaczej odbierane, bo przyczyniły się do tego, że z klimatem jest gorzej. Trzymam się zasady: dotychczasowe doświadczenia nas oczywiście budują, ale jest jak w piłce: jesteś tylko tak dobry, jak twój ostatni mecz – z okazji jubileuszu Maćków Pracowni Projektowej ze Zbigniewem Maćkowem rozmawia Maja Mozga-Górecka.
Pierwsze kroki w zawodzie zagranicą W nowym cyklu z praktycznymi poradami dotyczącymi możliwości budowania kariery architektonicznej na wymagającym rynku międzynarodowym Konrad Brzykcy o pracy w Nowym Jorku.
Shigeru Ban: architektura troski Czym jest architektura zrównoważona? Jaką rolę odgrywają w niej drewno i papier? W jaki sposób architekci, projektując, mogą pomagać uchodźcom i ofiarom katastrof? Jakie problemy w tym zakresie można napotkać w Polsce? O postrzeganiu komfortu, kontekstu i dobrostanu z architektem Shigeru Banem rozmawia Magda Pios.
Nie żyje architekt Balkrishna Vithaldas Doshi, zdobywca Pritzkera z 2018 roku 24 stycznia w wieku 95 lat zmarł indyjski architekt Balkrishna Doshi. Ten dawny współpracownik Louisa Kahna i Le Courbusiera w ciągu ponad sześćdziesięcioletniej kariery zyskał uznanie za etos odpowiedzialności społecznej zawartej w swoich projektach.
Architekci dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy! Platforma Architecture Snob po raz kolejny włącza się w zbiórkę, organizując akcję „Architekci grają dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy”. Wśród tegorocznych licytacji m.in. spacer po targowisku Bakalarska z architektką Aleksandrą Wasilkowską, projekt domu do 150 m², który przygotuje Pracownia nad Wartą czy wizyta w ikonicznej Arce Roberta Koniecznego i biurze projektanta w Unikato.
Gdynia: dekonstrukcja mitu. Rozmowa z Grzegorzem Piątkiem Deweloperzy i architekci koniecznie chcą budować w Gdyni białe budynki, bo mówiło się o przedwojennym mieście, że było białe. A jak tłumaczę w książce, wcale białe nie było – mówi Grzegorz Piątek, laureat Paszportu POLITYKI za książkę „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”.