Architektura MuratorKrytykaTadeusz M. Zipser, Zygzakiem przez symbole, czyli samouczek drwala znaleziony na Saharze

Tadeusz M. Zipser, Zygzakiem przez symbole, czyli samouczek drwala znaleziony na Saharze

Skąd w tytule Sahara i drwal na pustyni? Jak w takich okolicznościach drwal mógł uczyć się fachu? I wreszcie, kto mógł potrzebować go na ziemi bez drzew, gdzie tylko piach po horyzont? Trudno w tej książce wyczuć choćby nutę goryczy, odwrotnie – przebija z niej ton samozadowolenia, ale może jest pozorne? – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.

Zygzakiem przez symbole
Tadeusz M. Zipser, Zygzakiem przez symbole, czyli samouczek drwala znaleziony na Saharze, Muzeum Architektury we Wrocławiu 2014

Ładna książka: przyjemny format, twarda okładka, oprawiona w granatowe płótno; na froncie cienka czerwona linia – zygzak litery Z, pod spodem data 2014. Rok publikacji i wystawy retrospektywnej autora w Muzeum Architektury we Wrocławiu.

Z jak Zipser i Z jak zygzak. Zygzakiem przez zainteresowania: od lokomotyw, przez architekturę, malarstwo, literaturę (twórczość własną i tłumaczenia m.in. Boskiej komedii Dantego), po wspinaczki wysokogórskie. Zygzakiem przez specjalizacje: od projektowania ogrodów zoologicznych, przez planowanie przestrzenne po architekturę „religijną”, dziedzinę, z którą być może Tadeusz Zipser jest najbardziej kojarzony.

Zygzakiem przez metody pracy: od szkiców koncepcyjnych, przez tradycyjne modelowanie w glinie i gipsie, po – sic! – prototypy maszyn elektronicznych, wspomagających procesy decyzyjne w planistyce. Zygzakiem przez skale: od projektu okładki własnego tomiku poezji, przez autorskie rozwiązanie składanej ścianki działowej, pojedyncze budynki, większe założenia, aż po koncepty miast dla kilku milionów mieszkańców.

Podobna jest konstrukcja książki. Choć to retrospektywa i próba opisania własnej drogi zawodowej, autor dość szybko porzuca standardowy w takich przypadkach porządek chronologiczny, by przeskakiwać w kolejnych rozdziałach od wątku do wątku, od miasta do miasta. Podobnie żywy jest zestaw ilustracji, nierzadko nie odpowiadających wprost tekstowi, któremu towarzyszą. Są tu szkice ołówkiem, rysunki długopisem, obrazy olejne i akwarele, fotografie kolorowe i czarno-białe. Zdjęcia makiet i realizacji. Górskie pejzaże i widoki miast. Portrety, karykatury i autoportrety. Dużo rysunków technicznych. A nawet kopia certyfikatu patentowego.

Ktoś urodzony w 1930 roku we Lwowie musiał doświadczyć „życiowych zygzaków” od czasów dzieciństwa. Polska, okupacja sowiecka, potem niemiecka, potem znów Związek Radziecki. Prosty jest tylko geograficzny aspekt drogi życiowej autora. Przedwojenny Lwów, następnie Kraków, a od końca lat 40. XX wieku – Wrocław.

Książka jest zawodową autobiografią, z natury rzeczy subiektywną. Lektura pozwala zobaczyć postać autora – osobę wszechstronnie uzdolnioną, pracowitą, o szerokich horyzontach, wielu zawodowych osiągnięciach i sukcesach zdobytych w niezbyt sprzyjających warunkach historycznych i geopolitycznych. Czy możemy wyobrazić sobie, przez analogię do historii stworzonej przez Kieślowskiego w Podwójnym życiu Weroniki, równoległy życiorys osoby tak niebanalnej jak Tadeusz Zipser, gdyby to nie zgrzebna powojenna Polska, a jego ukochane Włochy były ojczyzną i obszarem działalności? Tęsknota za lepszym, zachodnim światem dźwięczy w kilku rozdziałach tej książki.

Skoro o geografii: skąd w tytule Sahara i drwal na pustyni? Jak w takich okolicznościach drwal mógł uczyć się fachu? I wreszcie, kto mógł potrzebować go na ziemi bez drzew, gdzie tylko piach po horyzont? Trudno w tej książce wyczuć choćby nutę goryczy, odwrotnie – przebija z niej ton samozadowolenia, ale może jest pozorne? Czy drwal na pustyni – dodajmy: drwal świadom swych talentów i umiejętności – nie ma powodów czuć się niespełniony, patrząc wstecz, na kilka dziesiątek lat zawodowego życia?

Ilustrowany atlas architektury Łodzi Centrum Architektury zaprasza na premierę kolejnego przewodnika, tym razem poświęconego architekturze Łodzi. Najważniejsze realizacje miasta zilustrowali Mateusz Gryzło, Hubert Przybyszewski i Maria Łomiak, a tekstami opatrzyli Anna i Błażej Ciarkowscy, łodzianie, znawcy i miłośnicy miasta.
Gdynia obiecana: nowa książka Grzegorza Piątka Nakładem Wydawnictwa W.A.B. wkrótce ukaże się długo wyczekiwana książka Grzegorza Piątka: „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”. Historia rozwoju Gdyni wciąga jak najlepszy kryminał, a jednocześnie napawa czytelnika optymizmem – jeżeli tak wspaniałe miasto powstawało w tak chaotycznych warunkach, to jest jeszcze nadzieja dla naszego kraju – pisze w nocie od wydawcy Agata Twardoch.
Z miasta do miasta. Historie z czterech stron świata Już 31 sierpnia nakładem wydawnictwa Dwie Siostry ukaże się książka „Z miasta do miasta. Historie z czterech stron świata” autorstwa Michała Strzałkowskiego.  To pełna informacji, ciekawostek i świetnych ilustracji Łukasza Majewskiego publikacja o wyjątkowych miastach, miasteczkach i metropoliach z całego świata.
Książki na wakacje 2022: architektoniczne nowości wydawnicze TOP 10 Od lat co miesiąc recenzujemy dla Was najciekawsze książki o architekturze, urbanistyce, wnętrzach i projektowaniu krajobrazu. Tym razem polecamy 10 nowości wydawniczych, w sam raz na letnie nadrabianie zaległości bądź planowanie architektonicznych podróży. Książki na wakacje 2022: TOP 10.
MUR. Ilustrowany atlas architektury Muranowa – pomóż go wydrukować! Centrum Architektury prowadzi zbiórkę na druk ósmego tomu z serii ilustrowanych atlasów warszawskiej architektury. Książkę, tym razem poświęconą dzielnicy Muranów, napisali Beata Chomątowska, Grzegorz Piątek i Katarzyna Uchowicz.
Warszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury Nakładem Centrum Architektury ukazała się książka „Warszawa rysuje Skopje” autorstwa Kingi Nettmann-Multanowskiej. Autorka, od lat niestrudzenie badająca polskie wątki na terenie Gruzji i Macedonii Północnej, odkrywa przed czytelnikiem wciąż mało znaną historię udziału architektów z Polski w odbudowie Skopje po tragicznym trzęsieniu ziemi z 1963 roku.