Architektura MuratorKrytykaWarszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury

Warszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury

Nakładem Centrum Architektury ukazała się książka „Warszawa rysuje Skopje” autorstwa Kingi Nettmann-Multanowskiej. Autorka, od lat niestrudzenie badająca polskie wątki na terenie Gruzji i Macedonii Północnej, odkrywa przed czytelnikiem wciąż mało znaną historię udziału architektów z Polski w odbudowie Skopje po tragicznym trzęsieniu ziemi z 1963 roku.

Warszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury
Z prawej okładka książki „Warszawa rysuje Skopje”, z lewej – autorka, Kinga Nettmann-Multanowska; fot. Matylda Multanowska

„Warszawa rysuje Skopje” to historia wielkiego międzynarodowego sukcesu polskiego soft-power, opartego na wiedzy i doświadczeniu warszawskich urbanistów, którzy wzięli udział w odbudowie macedońskiej stolicy po trzęsieniu ziemi z 1963 roku. Pracujący w Skopje zespół tworzyli ludzie o wyjątkowych życiorysach – m.in. Stanisław „Agaton” Jankowski, Stanisław „Orsza” Broniewski, Bohdan Jastrzębski, Zbigniew Galperyn, Kazimierz Marczewski czy Juliusz Wilski. Dyrektorem projektu planu ogólnego Skopje z ramienia Funduszu Specjalnego ONZ był z kolei Adolf Ciborowski, a autorami charakterystycznego, usytuowanego na wzgórzu gmachu Muzeum Sztuki Nowoczesnej – zespół „Tygrysów”, czyli Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki. Warszawscy urbaniści współpracowali tam z międzynarodowymi sławami, jak Constantinos Doxiadis, Kenzō Tange czy Arata Isozaki.

Książka „Warszawa rysuje Skopje”ma formę reportażu historycznego, zawierającego przeprowadzone w ostatnich latach wywiady z ostatnimi żyjącymi architektami i urbanistami współtworzącymi miasto. Opowieść bazuje na bogatym i unikalnym materiale archiwalnym – zdjęciach, pamiętnikach, listach, dokumentach, m.in. z archiwum MSZ, w tym sprawozdaniach i szyfrogramach. Wedle jednej z najważniejszych reguł dramaturgicznych ta historia zaczyna się od wielkiego trzęsienia ziemi, które w 1963 roku obraca wniwecz 65 procent zabudowy Skopje. W swoim pieczołowitym dziele autorka splata losy Warszawy i macedońskiej stolicy; ludzki dramat, niepewność, rozpacz, a potem niezwykła mobilizacja i triumf ducha to wątki, które znamy z własnego podwórka. Napisana ze swadą, gatunkowo różnorodna i gęsta od informacji opowieść o odrodzeniu miasta jest przede wszystkim wielką pochwałą solidarności – recenzuje pisarka Małgorzata Rejmer.

Kinga Nettmann-Multanowska z wykształcenia jest anglistką, z zawodu – menadżerką kultury. W latach 2014–2018 mieszkała w Skopje, organizując tam wiele wystaw i wydarzeń dotyczących m.in. architektury i urbanistyki. Była też inicjatorką ustanowienia nagrody Tygrysów dla najlepszej pracy magisterskiej obronionej na Wydziale Architektury Uniwersytetu świętych Cyryla i Metodego w Skopje.

Warszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury
Jak Polacy odbudowywali Skopje – spotkanie z Suchorzewskim, Furmanem i Wyporkiem Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie zaprasza na spotkanie z Wojciechem Suchorzewskim, Stanisławem Furmanem oraz Bogdanem Wyporkiem z polskiego zespołu przygotowującego plan ogólny odbudowy Skopja po trzęsieniu ziemi w 1963 roku. Rozmowę poprowadzi Wojciech Kosiński z Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej.
Nie tylko muzeum Tygrysów – polska pomoc dla zniszczonego Skopje O odbudowie Skopje po tragicznym trzęsieniu ziemi z 1963 roku oraz udziale w całym przedsięwzięciu także polskich architektów opowiada krótki film wyprodukowany na zlecenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP oraz wystawa w krakowskim MCK.
Działamy dla Pragi: poradnik aktywności lokalnej po polsku i ukraińsku „Poradnik Aktywności Lokalnej. Działamy dla Pragi. Порадник З Активізації Місцевої Громади. Діємо для Праги” to pierwsza publikacja wydana po polsku i ukraińsku, mająca na celu ułatwienie orientowania się w tym, jak działać na rzecz lokalnej wspólnoty i najbliższego otoczenia oraz jak korzystać z przywilejów i obowiązków obywatelskich.
Grzegorz Piątek laureatem Paszportów POLITYKI za książkę „Gdynia obiecana” Grzegorz Piątek został laureatem Paszportów POLITYKI za swoją nową książkę „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”. To znakomita opowieść o mieście, która stawia pytanie o modernizację – uzasadniało jury.
Premiera książki „Mistrzowie Architektury 2004-2021” Katowicki SARP zaprasza na premierę książki „Mistrzowie Architektury 2004-2021”. Publikacja to nie tylko album prezentujący najważniejsze światowe realizacje, ale też reportaż przedstawiający ostatnie kilkanaście lat działalności katowickiego oddziału stowarzyszenia.
Socmodernizm: nowy poradnik dobrych praktyk architektonicznych Na 17 grudnia zaplanowano premierę kolejnego poradnika dobrych praktyk architektonicznych, tym razem poświęconego architekturze socmodernizmu. Publikacja z jednej strony pełni funkcję praktycznej instrukcji dla architektów, inwestorów i zarządców nieruchomości w przystępny sposób wyjaśniającej, jak prowadzić odpowiednie konserwacje i remonty, z drugiej – subiektywnego przewodnika po socmodernistycznej architekturze stolicy.
„Architektura-murator” na BAZARCHU! Już w najbliższy weekend kolejna edycja BAZARCHU, czyli najpopularniejszych targów książek i wydawnictw architektonicznych. W programie m.in. spotkanie autorskie z Czesławem Bieleckim, warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz teatralna adaptacja komiksu „Robert Moses. Ukryty władca Nowego Jorku”. Nie zabraknie też „Architektury-murator” ze specjalną ofertą prenumeraty dla wszystkich pasjonatów czytelnictwa!
Czy warto zajmować się projektowaniem liter? Bezpłatna publikacja Otwiera oczy, obala mity, prezentuje świat niezależnych projektantów krojów pisma w Polsce. Cyfrową wersję publikacji „Independent Type” można pobrać bezpłatnie.