Architektura MuratorWydarzeniaBazar we Wrocławiu – przestrzeń publiczna, współczesna architektura i sztuka

Bazar we Wrocławiu – przestrzeń publiczna, współczesna architektura i sztuka

Bazary, jeszcze niedawno wstydliwe symbole bałaganu i zacofania znów są modne. Z modą na ekologię, naturalną żywność i odnowę przestrzeni publicznych przyszło zainteresowanie targowiskami; co o przyszłości tych miejsc handlu myślą młodzi artyści, dizajnerzy i architekci?

W siedzibie wrocławskiego BWA Design przy ul. Świdnickiej 2-4 do 16 września prezentowana będzie wystawa, dokumentująca prace artystyczne, dyskusje i wydarzenia z lipca 2013. Na wrocławskim targowisku przy ul. Ptasiej działała wówczas artystyczno-kupiecka wspólnota, a między stoiskami pełnymi owoców swoje stragany rozłożyli artyści. Bazaristan to jednak nie tylko trzydniowe spotkanie ze sztuką. Zaangażowani w przedsięwzięcie artyści i architekci przygotowali projekt przebudowy targowiska, który pozwala na zachowanie jego dotychczasowej funkcji  – lokalnego centrum i przestrzeni integrującej okolicznych mieszkańców. Projekt pozwala równocześnie na modernizację obiektu, który nie jest dostosowany do obowiązujących obecnie norm technicznych, a zdaniem niektórych mieszkańców miasta szpeci otocznie.
Prezentowana na wystawie koncepcja zakłada wykonanie nowej posadzki i dachu z blachy falistej, a także zastąpienie przypadkowych i zniszczonych straganów nowymi, zbudowanymi według projektów przedstawionych przez architektów.
Oprócz straganów na nowym bazarze pojawić ma się również część gastronomiczna, z wydzielonym niewielkim placykiem. Przestrzeń publiczna sprzyjać ma podtrzymywaniu sąsiedzkich relacji. W centrum targowiska powstanie wielofunkcyjny pawilon, służący m.in. do organizacji wydarzeń kulturalnych, a w przestrzeni bazaru znajdą się prace współczesnych artystów przygotowane w ramach pierwszego etapu projektu. Inicjatywa uzyskała poparcie zarówno ze strony urzędu miasta, jak i zarządcy targowiska i samych kupców, twórcy Bazaristanu liczą więc na realizację projektu.


Czym jest Bazaristan?
Bazary są czymś więcej, niż tylko miejscem bezpośredniej wymiany towarów i usług. Tworzą lokalne, otwarte miejsca spotkań, performance zbiorowości, ucieleśnienie kontaktów, gdzie realny pieniądz staje naprzeciw realnego towaru. Ruch mas kupujących i sprzedających tworzy specyficzny stan ferworu i przestrzeń pozamaterialnej wymiany. W czasach kryzysu bazar staje się miejscem, w którym mikro-przedsiębiorczość i gospodarka pomysłowości oparta o filozofię „zrób to sam” mogą stać się zaczynem do powstania nowych form wymiany, kooperacji i relacji społecznych – odpowiadają organizatorzy projektu Bazaristan. Projektanci zainteresowani przestrzenią publiczną zainteresowali się bazarem przy ul. Ptasiej we Wrocławiu. To jedno z wielu targowisk, którego przyszłość jest niepewna. W całej Polsce targowiska przegrywają bitwę o klientów z tanimi dyskontami, a władze miast starają się usunąć z placów targowych przenośne stoiska i poskładane z tanich materiałów stragany.
Mimo to bazary wciąż pozostają często lokalnym miejscem spotkań, a także źródłem utrzymania dla wielu drobnych kupców.
Gdy dotychczasowi klienci opuszczają targowiska na rzecz dyskontów oznaczonych wizerunkami drobnych a sympatycznych zwierząt, na targowiskach pojawiają się artyści. 

Bazaristan stał się punktem styku sztuki z codziennością. W tradycyjną przestrzeń weszła ma architektura współczesna; w ramach projektu powstała koncepcja architektoniczna przyszłego rozwoju bazaru; projekt opracowali Romek Rutkowski, Aleksandra Wasilkowska, Łukasz Wojciechowski i Maciej Siuda we współpracy ze studentami Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej. Miedzy szczękami i stosami owoców na trzy dni pojawiły się prace artystów: Projekty inspirowane będa handlem, filozofią „zrób to sam”, gospodarką pomysłowości i samoorganizacją. Nad straganami od strony ulicy Ptasiej pojawi się napis-chwast Olafa Brzeskiego, stragan z plastikowymi serami produkowanymi na bazarze w druku 3D przez Janka Simona, rzeźba JET-LAG Kamy Sokolnickiej w straganie zamienionym w galerię white-cube oraz buda Hot-Fruits autorstwa Studio Noviki. Niektóre ze straganów zostaną zaanektowane przez fryzjerkę-poetkę Ilonę Witkowską, autorkę Hymnu Bazaristanu czy stragan-konfesjonał Anny Kaplińska-Struss. Powstanie także Konstytucja Bazaristanu we współpracy Mateusza Kokoszkiwicza i kupców. Na dachach straganów pojawią się hasła autorstwa kupców i Przemka Witkowskiego widoczne z lotu ptaka i w google-map oraz tablica informacyjna Przemka Filara - zachęcali do wizyty na targu twórcy Bazaristanu.

Tekst kuratorski
BAZARISTAN to wspólnota kupiecko-artystyczna, która powstała w tym roku we Wrocławiu w ramach działań Laboratorium Sztuki i Architektury i Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. BAZARISTAN rozwija projekt architektoniczno artystyczny ochrony i rozbudowy istniejącego targu przy ul. Ptasiej, który łączy sztukę, architekturę, ekonomię i codzienność.
BAZARISTAN jest inicjatywą, która obejmuje targowisko na Ptasiej ochroną. Żeby ocalić bazar od likwidacji lub zamknięcia go w aseptycznej hali przygotowujemy projekt rozbudowy, który na zasadzie społecznej, horyzontalnej rzeżby połączy na nowo architekturę, sztukę, ekonomię społeczną z działaniami kupców i artystów. Nasza kolektywna praca łączy architekturę, sztukę i codzienność w zupełnie nowy asamblaż, który uwalnia architekturę z getta ekspertów, inżynierów i zamkniętych biur do szerszej debaty o kulturze i przestrzeni miasta. BAZARISTAN wypracowuje nową metodę budowania architektury opartej o wielość, współdziałanie, kontakty realne i cielesne wynikające ze zrozumienia całej złożoności sytuacji społecznej i ekonomicznej miasta.

Historia targu zaczyna się w 1989 na Nadodrzu, na placu, który pozostał po wyburzonych kamienicach i przypomina historię wielu innych bazarów, które oddolnie wyłoniły się w lukach miasta po transformacji. Plac wyłożono betonowymi płytami, po pewnym czasie pojawiło się kilka samochodów, które nielegalnie sprzedawały towary z bagażnika i wystawek na ceratach. W 1995 roku powołano spółkę i targowisko zostało zalegalizowane. Dziś targ na Ptasiej po latach dobrobytu zaczyna podupadać i jego przyszłość jest niepewna. Stare kioski nie spełniają obowiązujących norm, utrudniając kupcom handel i konkurowanie z supermarketami. Dachy przeciekają, zimą klienci wolą robić zakupy w ogrzanych i doświetlonych sklepach, kolejne kioski pustoszeją. Mimo tej sytuacji targ przy Ptasiej wciąż pozostaje lokalnym centrum. Tu pracuje ponad trzydziestu drobnych przedsiębiorców, tu spotykają się sąsiedzi z okolicy, tu można kupić torbę ziół za sześć złotych, truskawki prosto z pola i najlepsze kiszone ogórki w dzielnicy. Ale targ na Ptasiej to nie tylko miejsce wymiany towarów i usług. To też nieformalne miejsce spotkań, performance zbiorowości, ucieleśnienie kontaktów, gdzie realny pieniądz staje naprzeciw realnego towaru, a ruch mas kupujących i sprzedających wzbudza specyficzny stan ferworu i przyjemności. Spontaniczna architektura istniejącego bazaru jest kwintesencją gospodarki pomysłowości i filozofii "zrób to sam". Kolejne dobudówki, narastające warstwy blachy falistej, samo-organizujące się ścieżki pomiędzy skrzynkami tworzą nieformalny, mozaikowy świat, w którym czas płynie wolniej.
(Aleksandra Wasilkowska)

BAZARISTAN
Wystawa podsumowująca projekt przebudowy targowiska na Nadodrzu we Wrocławiu
BWA Dizajn Wrocław, ul. Świdnicka 2-4, Wrocław
Wystawa czynna do 16 września 2013

artyści/uczestnicy: Kama Sokolnicka, Olaf Brzeski, Slavs and Tatars, Jan Simon, Przemysław Filar, Mateusz Kokoszkiewicz, Noviki, Marian Misiak, Kuba Suchar, Romek Rutkowski, Łukasz Wojciechowski, Maciej Siuda, Aleksandra Wasilkowska, Ilona Witkowska, Przemysław Witkowski

kuratorka/architektka: Aleksandra Wasilkowska

współpraca: Karol Jurkanis, Michał Mądry, Tomek Bojęć, Aleksandra Czupkiewicz, Aleksandra Daniłoś, Paweł Szyszka, Daria Pietryka, Marta Zatoka, Małgorzata Bieńkowska, Maria Wawer (studenci Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej)

projekt plakatu
: Studio Noviki

organizator: Wrocław 2016 Europejska Stolica Kultury
Więcej informacji: www.shadowarchitecture.com oraz www.facebook.com/Bazaristan

Suomi Seven. Współczesna architektura Finlandii w Deutsches Architekturmuseum we Frankfurcie Od 6 września w Niemieckim Muzeum Architektury we Frankfurcie będzie można oglądać wystawę współczesnej architektury Finlandii. Na czym polega międzynarodowy sukces młodych fińskich projektantów?
Pawilon letni Hy-Fi projektu The Living. Materiały biodegradowalne we współczesnej architekturze Tymczasowy pawilon na dziedzińcu MoMA PS1 zaprojektowała pracownia architektoniczna The Living. Strukturę wykonano z biodegradowalnych materiałów - cegieł „wyhodowanych" z grzybni i odpadów rolniczych. Realizacja powstała w Nowym Jorku, w ramach Young Architects Program 2014
Materiały kompozytowe i robotyka we współczesnej architekturze. Eksperymentalny pawilon w Stuttgarcie Tymczasowy, eksperymentalny pawilon jest wynikiem półtorarocznej pracy interdyscyplinarnego zespołu studentów i naukowców z Uniwersytetu w Stuttgarcie. Lekka struktura została wykonana z robotycznie wyprodukowanych materiałów kompozytowych, a jej geometrię wywiedziono z budowy skrzydeł chrząszcza  
Duńskie Muzeum Morskie w Helsingør projektu Bjarke Ingels Group (BIG) Duńskie Muzeum Morskie powstało w obrębie 60-letniego doku ze ścianami o grubości 1,5 metra oraz 2,5-metrowej płycie dennej. Konstrukcję żelbetową oczyszczono, a stare muzy połączono stalowymi, przeszklonymi mostami. Budynek, który znalazł się wśród 5 finalistów nagrody im. Miesa van der Rohe zaprojektowała pracownia Bjarke Ingels Group (BIG).
Sunny Hills w Tokio projektu Kengo Kumy. Współczesna architektura japońska Sklep z ciastem ananasowym Sunny Hills to jedna z najnowszych realizacji Kengo Kumy. Zastosowano tu system łączenia Jiigoku-Gumi występujący w tradycyjnej architekturze japońskiej. Lekka drewniana struktura odróżnia sklep od otaczających go betonowych domów
Drewniane wnętrza Uniwersytetu Erazma w Rotterdamie. Współczesna architektura Holandii Uniwersytet Erazma w Rotterdamie, jeden z przykładów brutalizmu we współczesnej architekturze Holandii, przechodzi wielofazową modernizację. Surowy beton zastąpiły drewniane wnętrza, do których wykonania wykorzystano panele z amerykańskiego czerwonego dębu