Architektura MuratorWydarzeniaArchitektura instytutów i klinik medycznych – dwustulecie medycyny uniwersyteckiej we Wrocławiu 1811 – 2011

Architektura instytutów i klinik medycznych – dwustulecie medycyny uniwersyteckiej we Wrocławiu 1811 – 2011

Planowana na dużą skalę realizacja architektoniczna i urbanistyczna wzorowana głównie na niemieckich zabytkowych kompleksach, była w opinii współczesnych jedną z najnowocześniejszych inwestycji w kraju, która mimo historyczno-politycznych zmian przetrwała w niezmienionym stanie 200 lat

fotka z /zdjecia/Dawna_Klinika_Chorob_Kobiecych-Delden-male.jpeg

27.11.2011 (zamknięcie wystawy)
Muzeum Architektury we Wrocławiu/ ul. Bernardyńka 5

Kurator wystawy: Małgorzata Wójtowicz

Zespół budynków instytutów i klinik dawnego Wydziału Medycznego, usytuowany przy ul. Tytusa Chałubińskiego, to wyjątkowa realizacja architektoniczna i urbanistyczna. Planowana na dużą skalę, jako swego rodzaju pomnik postępu medycyny, powstała w ostatnim ćwierćwieczu XIX i pierwszym dziesięcioleciu XX w. Przez następnych sto lat pełniła tę samą funkcję, mimo historycznych i politycznych zmian.

Wystawa prezentuje europejską rangę tego zespołu, zachowanego właściwie w niezmienionym stanie. Zasługuje on na uwagę tym bardziej, że inne tego typu głównie niemieckie zabytkowe kompleksy (w Heidelbergu, Bonn, Halle), które pierwotnie posłużyły jako wzór, uległy znacznej przebudowie lub przestały istnieć.

Budynki Wydziału Medycznego powstały w wyniku wieloletnich starań wybitnych w swoich dziedzinach profesorów, znanych w Europie i na świecie. Skutkiem przełomowych odkryć i wynalazków w medycynie oraz bakteriologii, istniały ścisłe kontakty między uczonymi z Francji, Anglii, Niemiec i Stanów Zjednoczonych. Na początku lat osiemdziesiątych XIX w. pomysł stworzenia we Wrocławiu wspólnego zespołu medycznego uzasadniali w pismach do ministra kultury Gustava von Gosslera dyrektorzy ośmiu placówek: Heinrich Fritsch (Klinika Położnicza i Chorób Kobiecych), Carl Hasse (Instytut Anatomii), Rudolph Peter Heinrich Heidenhain (Instytut Fizjologii), Hermann Eberhard Fischer (Klinika Chirurgiczna), Anton Biermer (Klinika Chorób Wewnętrznych), Albert Neisser (Klinika Chorób Skórnych i Wenerycznych), Heinrich Neumann (Klinika Psychiatryczna i Chorób Nerwowych) i Emil Ponfick (Instytut Patologii).

Wobec tego, że uniwersytecka dzielnica medyczna stawała się urbanistyczną oczywistością w wielu miastach akademickich, nie dziwi ich konsekwentne dążenie do stworzenia dogodnego miejsca pracy i zespolenia na jednym obszarze obiektów wszystkich specjalności medycznych. Tym bardziej, że postępowi nauk medycznych towarzyszyło kształtowanie się dwóch typów funkcjonalnych budynków – instytutu i kliniki. Decyzja o budowie zapadła w 1883 roku. Profesorowie określali program naukowo-dydaktyczny, mieli wgląd w tworzenie projektu, czasami wpływali na rozczłonkowanie bryły i zatwierdzali projekty koncepcyjne. Powstały przy ścisłej współpracy architektów z użytkownikami zespół urbanistyczny, był w opinii współczesnych jedną z najnowocześniejszych inwestycji w kraju.

W następstwie działań wojennych 22 stycznia 1945 roku niemiecki Uniwersytet Wrocławski został przeniesiony do Drezna. Oficjalnie od 24 sierpnia 1945 roku w obiektach zespołu medycznego znalazł swoją siedzibę polski Wydział Lekarski Uniwersytetu połączonego z Politechniką, od 1950 działający jako samodzielna wyższa uczelnia – Akademia Medyczna. Organizowali ją z dużym zaangażowaniem naukowcy przybyli głównie z Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Byli wśród nich profesorowie: Zygmunt Albert (Katedra i Zakład Anatomii Patologicznej), Tadeusz Marciniak (Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej), Tadeusz Baranowski (Katedra i Zakład Biochemii), Andrzej Klisiecki (Katedra i Zakład Fizjologii), Bolesław Popielski (Katedra i Zakład Medycyny Sądowej), Ludwik Hirszfeld (Katedra i Zakład Mikrobiologii), Zdzisław Steusing (Katedra i Zakład Higieny), Edward Szczeklik i Antoni Falkiewicz (I i II Klinika Chorób Wewnętrznych), Adrian Demianowski (Katedra i Klinika Psychiatrii), Hanna Hirszfeldowa (I Katedra i Klinika Pediatrii), Kazimierz Czyżewski i Wiktor Bross (I i II Katedra i Klinika Chirurgii) oraz Kazimierz Bocheński (Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych). Historyczna „dzielnica medyczna” okazała się na tyle funkcjonalna, że, odbudowana po zniszczeniach wojennych, dobrze służyła uczelni.

Współczesny rozwój medycyny wiąże się z nowymi wymaganiami dotyczącymi tego typu budynków. W 1975 roku w konkursie Stowarzyszenia Architektów Polskich pod hasłem Nowa Akademia Medyczna pierwszą nagrodę otrzymał projekt Krystyny i Mariana Barskich. Byli oni głównymi autorami pierwotnych projektów realizacyjnych nowego złożenia przy ulicy Borowskiej, wznoszonego od lat dziewięćdziesiątych XX wieku do dziś.

Nowe inwestycje 2022: 10 najbardziej wyczekiwanych realizacji 2022 roku Wbrew początkowym obawom związanym z pandemią COVID-19 kryzys prawie ominął branżę budowlaną. Część realizacji zaliczyła jednak niewielki poślizg i ich oddanie do użytku przesunięto w czasie. Oto 10 najbardziej wyczekiwanych nowych inwestycji 2022 roku.
Architektura renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele Architektura renesansu nawiązywała do wzorów i form klasycznych, a jej twórcy we wszystkich swoich działaniach szukali podstaw naukowych. Prawdziwą aspiracją architekta renesansu było wzniesienie budowli dla samego piękna proporcji, przestronnego wnętrza i wspaniałej, imponującej całości – pisze Ernst Hans Gombrich w monografii „O sztuce”. Publikujemy krótki przegląd podstawowych wiadomości o architekturze renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele.
Rok w architekturze: 10 najlepiej czytanych artykułów 2020 roku Wyniki konkursów na zadaszenie amfiteatru w Łazienkach, wnętrza Świątyni Opatrzności i osiedle Mieszkanie Plus przy Ratuszowej w Warszawie, dom w Bieszczadach projektu medusa group, nowe stacje metra, a także wpływ pandemii na rynek usług architektonicznych i różnice w zarobkach architektów w Polsce i Danii – przypominamy 10 najczęściej czytanych artykułów 2020 roku.
Archiprzepowiednie: co czeka polską architekturę w 2021 roku Co wydarzy się w architekturze w 2021 roku? Jakie wyzwania stoją przed polską architekturą w ciągu nadchodzących miesięcy? Kto odniesie sukces, kto poniesie porażkę i jakie tematy zdominują architektoniczne dyskusje. Przepowiednie na 2021 rok.
Nowe inwestycje 2021: 10 najbardziej wyczekiwanych realizacji 2021 roku Wciąż trudno przewidzieć, w jakim stopniu pandemia wpłynie na planowane inwestycje. Jak podaje GUS, liczba pozwoleń na budowę wydanych w 2020 roku nieznacznie spadła, nieco mniej jest też rozpoczętych realizacji. Czas pokaże, czy ta tendencja się utrzyma. Tymczasem prezentujemy 10 nowych inwestycji, które z pewnością zostaną ukończone w 2021 roku.
Ekstremalne budowy Z zapałem godnym lepszej sprawy dążymy do budowania w miejscach ekstremalnych, kolonizując obszary dotąd nietknięte stopą człowieka. Szukamy lokalizacji pod ziemią, pod wodą, na szczytach gór, lub jeszcze bardziej niezwykłych. Z czego to wynika? Głównie – z ciekawości, niekiedy – z rzeczywistej potrzeby, zawsze – z wyjątkowego uporu. Oskar Grąbczewski przygląda się realizacjom, które ze względu na swoją trudną lokalizację, przesuwają granice naszej wiedzy i możliwości technicznych.