" />
Architektura MuratorWydarzeniaEuropan i architektura przyszłości

Europan i architektura przyszłości

Celem konkursu od zawsze były poszukiwanie niestandardowych rozwiązań i świeżych pomysłów, jednak dla młodych pracowni niemniej istotna jest możliwość wcielenia ich w życieseminarium towarzyszące wrocławskiej wystawie "Europan – laboratorium architektury" podsumowuje Aleksandra Czupkiewicz.

Europan i architektura przyszłości
Wiedeńskie osiedle Oase 22 zbudowane według koncepcji studia Uek, która zwyciężyła w 9 edycji Europanu. Przestrzenie tarasów dachowych wszystkich trzech skrzydeł zespołu połączoną kładkami; fot. Wolfgang Thaler/serwis prasowy

28 stycznia w Muzeum Architektury odbył się wernisaż wystawy Europan – laboratorium architektury poświęconej temu najbardziej znanemu na Startym Kontynencie konkursowi dla młodych architektów. Zwiedzanie ekspozycji poprzedziło seminarium z udziałem architektów Pii Spiesberger z Europan Austria oraz Tomasza Zemły, przewodniczącego polskiej sekcji Europanu, zastępcy dyrektora Biura Architektury i Planowania Przestrzennego m.st. Warszawy, które zorganizowało wystawę. W spotkaniu wzięli udział także zwycięzcy ostatniej warszawskiej edycji: Fernando Eiroa, Jorge Garcia Anta i Alberto Seoane Sesar z Hiszpanii, autorzy projektu River Gate.

Europan organizowany jest co dwa lata od 1990 roku. Odbywa się jednocześnie w kilkunastu krajach, m.in. w Austrii, Belgii, Chorwacji, Finlandii, Francji, Hiszpanii, Holandii. Dotychczas miało miejsce 13 edycji, w pięciu ostatnich brała udział także Polska, oferując każdorazowo jedną warszawską lokalizację: Czyste na Woli (E9 – 2007), ulicę Wileńską na Pradze Północ (E10 – 2009), ulicę Podskarbińską na Pradze Południe (E11 – 2011), osiedle Za Żelazną Bramą (E12 – 2013) oraz skwer Cubryny na Powiślu (E13 – 2015). Jak na razie żaden z nagrodzonych projektów nie przełożył się u nas na realizację, choć jak podają organizatorzy wystawy w towarzyszącym jej katalogu: w każdej z lokalizacji nastąpiły zmiany przestrzenne zgodne z przewidywaniami wyróżnionych projektantów, a zawarte w pracach konkursowych przemyślenia znalazły swoje odbicie w opracowywanych przez miasto dokumentach planistycznych i strategicznych.

Poruszane w projektach problemy w większości wciąż są aktualne. Zdaniem Karola Kobosa, dziennikarza, który zasiada w polskim jury konkursu, dobrym przykładem jest koncepcja Urban Coctail (zespół: Mateusz Adamczyk, Michał Palej, Artur Michalak, Patrycja Sowa), która zwyciężyła w pierwszej rodzimej odsłonie Europanu w 2007 roku. Jej ideą było wprowadzenie różnorodnych funkcji na zdominowanym przez infrastrukturę kolejową terenie Czystego na Woli w taki sposób, by współistniały obok siebie, wypełniając to miejsce życiem w różnych porach dnia. Efekt kryzysu ekonomicznego podkreślił słuszność powyższych założeń – obecnie rejon ulicy Prądzyńskiego i Kolejowej jest systematycznie dogęszczany, natomiast jego struktura na szczęście jest wciąż zbyt rozproszona, by zagrażała mu monofunkcja w wersji totalnej. Projektem, którego idea  również wydaje się znacznie mocniejsza i markuje trudności techniczne związane z realizacją w jego oryginalnym kształcie jest wspomniana wcześniej koncepcja River Gate. Zadaniem uczestników było zaprojektowanie plenerowej ekspozycji kamiennych elementów, które w ostatnim czasie wyłowiono z nurtu rzeki. To fragmenty detali i rzeźb, jakie w XVII wieku wojska szwedzkie zrabowały w Warszawie i wywoziły drogą wodną do swego kraju. Część nigdy tam nie dotarła. Łodzie zostały zatopione, a cenne artefakty spoczęły na dnie Wisły. Zespół hiszpańskich architektów zaproponował unoszący się nad ziemią, liniowy pawilon, którego forma, zdaniem jury, zdaje się konkurować z funkcją określoną programem konkursu. Mimo to koncept jest na tyle odważny, brawurowy, a jednocześnie prosty i tworzący interesujące nawiązania urbanistyczne, że deklasuje chyba wszelkie głosy krytyki, a z pewnością jest kolejnym wartościowym doświadczeniem w laboratorium Europanu.

Celem konkursu od zawsze były poszukiwanie niestandardowych rozwiązań i świeżych pomysłów, jednak niemniej istotna jest możliwość wcielenia ich w życie, co młodym pracowniom daje dużą szanse na rozwój. Tak stało się choćby w przypadku holenderskiego studia MVRDV, które powstało po zwycięstwie w berlińskiej lokalizacji konkursu w 1991 roku – dziś tego biura nie trzeba już nikomu przedstawiać. Trzema realizacjami europanowych koncepcji może pochwalić się Wiedeń. Pia Spiesberger zwróciła jednak uwagę, że w inwestycje te zaangażowani byli w równym stopniu architekci, deweloperzy i miejskie jednostki organizacyjne, a współpraca pomiędzy nimi okazała się kluczowa dla powodzenia całego przedsięwzięcia: powstania obiektów atrakcyjnych architektonicznie, korzystnych z ekonomicznego punktu widzenia, a przede wszystkim takich, w których chciałoby się zamieszkać od zaraz (E6: Miejska Topografia, proj. PPAG; E7: Ugory, proj. PlayStudio/YES oraz E9: Oaza 22, proj. Studio Uek, ARGE Kӧb&Pollak, goya).

Europan E15 – kolejna edycja prestiżowego konkursu dla młodych Europan to międzynarodowy konkurs dla projektantów poniżej 40 roku życia, który odbywa się pod wspólnym hasłem w kilkudziesięciu europejskich miastach, także w Warszawie. Tegoroczny temat po raz kolejny odnosi się do miast produktywnych.
Europan 14 - wyniki konkursu Tegoroczna edycja europejskiego konkursu, obejmująca ponad 30 miast, odbyła się pod hasłem "Productive city" - przywrócenia wytwórczości miastu. Tym razem w konkursie warszawskim nie przyznano głównej nagrody.
Produktywne miasta. Europan 14 Europan to międzynarodowy konkurs dla projektantów poniżej 40 roku życia, który odbywa się równocześnie w kilkudziesięciu europejskich miastach, także w Warszawie. Tym razem jego główne hasło brzmi Produktywne miasta, a prace można nadsyłać do 30 czerwca 2017 roku.
Europan E13 – co powstanie obok Centrum Nauki Kopernik? Zadanie uczestników ostatniej polskiej edycji Europanu polegało na zaprojektowaniu plenerowej ekspozycji kamieniarskich detali i innych elementów architektonicznych wyłowionych z Wisły w trakcie prac archeologicznych. Tym razem władze Warszawy obiecały zrealizować zwycięską koncepcję.
Europan po raz trzynasty Miasto stołeczne Warszawa ogłasza nową edycję międzynarodowyego konkuru architektonicznego Europan. Tym razem na lokalizację wybrano skwer kpt. Stanisława Skibniewskiego "Cubryny", a tematem będą "Kamienne skarby Wisły" - odnalezione niedawno elementy architektoniczne, które zatonęły kilkaset lat temu, podczas próby transportu przez wojska szwedzkie.
Mies van der Rohe Award 2013: przestrzeń publiczna i drzewo ze stali Cor-Ten Na tzw. krótkiej liście nominacji Mies van der Rohe Award 2013 znalazł się wśród 32 realizacji Plac Pormetxeta w Barakaldo. Autorami projektu są architekci z pracowni architektonicznych Xpiral oraz MTM Arquitectos