Architektura MuratorWydarzeniaPozdrowienia z powiatów! Architektura II RP na peryferiach

Pozdrowienia z powiatów! Architektura II RP na peryferiach

Wystawa „Pozdrowienia z powiatów!” stanowi podsumowanie lokalnych działań realizowanych przez NIAiU w latach 2020-2021. Zobaczymy najciekawsze przykłady międzywojennej architektury powstającej poza głównymi ośrodkami II Rzeczpospolitej.

Pozdrowienia z powiatów! Architektura II RP na peryferiach
Sanatorium „Patria” w Krynicy-Zdroju, proj. Bohdan Pniewski; fot. Kuba Rodziewicz

Symbolami przemian modernizacyjnych zachodzących w okresie II RP są przede wszystkie wielkie inwestycje jak budowa Centralnego Okręgu Przemysłowego czy portu w Gdyni, ale też liczne realizacje publiczne w dużych miastach. Tymczasem analogiczne zjawiska zachodziły także w mniejszych ośrodkach. Popularyzacji tego lokalnego dziedzictwa służył projekt „Infrastruktura Niepodległości: Architektura polskich powiatowych projektów modernizacyjnych” prowadzony przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki w latach 2020-2021.

Nieco ponad sto lat temu, w odrodzonej Polsce, rozpoczęły się procesy, których celem było zbudowanie nowoczesnego państwa. Obejmowały one szereg działań, w tym budowę systemu gospodarczego opartego o nowoczesny przemysł, upowszechnienie dostępu do edukacji i podnoszenie jej poziomu, czy też poprawianie warunków bytowych obywateli w obliczu głodu mieszkaniowego. Do dziś świadectwem tego ogólnokrajowego wysiłku inwestycyjnego jest między innymi niezwykła architektura, której uważnie przyglądaliśmy się w kolejnych edycjach projektu
– tłumaczą organizatorzy.

Podsumowaniem projektu jest wystawa „Pozdrowienia z powiatów!”, którą można oglądać do 22 stycznia 2022 roku w przestrzeni dawnego lokalu usługowego na parterze bloku przy al. „Solidarności” 64 w Warszawie. Ekspozycję podzielono na cztery podtematy, przebadane przez lokalnych kuratorów w wybranych powiatach: kolonie, miasto, kurorty i przemysł. Mamy nadzieję, że zebrane przykłady z różnych zakątków kraju pomogą dostrzec, że budowa nowoczesnej II RP była działaniem systemowym, w którym liczyły się nie tylko działania odgórne i związane z nimi realizacje wielkich gmachów i zakładów pracy, ale równie istotne i wartościowe okazało się wyrastające obok różnorodne budownictwo mieszkaniowe, malownicza architektura uzdrowisk oraz inne mniej spektakularne lokalne inicjatywy – czytamy w informacji prasowej. Wernisaż 18 grudnia o godzinie 16.00.

Wystawa „Pozdrowienia z powiatów!”
Kiedy:
19 grudnia 2021 – 22 stycznia 2022
Gdzie: al. „Solidarności” 64, Warszawa, lokal usługowy na parterze bloku, obok baru gastronomicznego (budynek, w którym znajduje się Instytut Awangardy)
Organizator: Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki
Partner: Narodowy Instytut Dziedzictwa
Kuratorki projektu: Alicja Gzowska, Zuzanna Mielczarek
Produkcja wystawy: Marta Grytczuk, Anka Kobierska
Projekt przestrzeni wystawy: Tomasz Czuban, Zuzanna Mielczarek
Projekt graficzny wystawy: Katarzyna Nestorowicz, Martyna Wyrzykowska
Projekt graficzny proporców powiatów: Wojtek Gawroński
Haft: AHA Studio Pracownia Haftu Artystycznego
Komunikacja: Dominik Witaszczyk, Joanna Krupa
Makiety: Modelarnia, Tomasz Czuban
Zdjęcia: Kuba Rodziewicz, Michał Sierakowski, Wojciech Mazan, Tomasz Böhm

Pozdrowienia z powiatów! Architektura II RP na peryferiach
Sanatorium „Patria” w Krynicy-Zdroju, proj. Bohdan Pniewski; fot. Kuba Rodziewicz
Pozdrowienia z powiatów! Architektura II RP na peryferiach
Mauzoleum Bitwy pod Ostrołęką, proj. Borys Zinserling i Romuald Zerych; fot. Kuba Rodziewicz
Pozdrowienia z powiatów! Architektura II RP na peryferiach
Klub kolejarzy Związkowiec (d. kino) w Skarżysku-Kamiennej; fot. Kuba Rodziewicz
Pozdrowienia z powiatów! Architektura II RP na peryferiach
Sanatorium Wiktor w Żegiestowie, proj. Jan Bagieński, Zbigniew Wardzała; fot. Kuba Rodziewicz
Sanatorium w Istebnej Sanatorium w Istebnej było pierwszym i największym polskim sanatorium złożonym z tarasowych pawilonów – wzorcową placówką leczniczą ze szkołą dla dzieci – pisze Hanna Faryna-Paszkiewicz.
Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu PeWuKa, czyli Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu, to pierwsze i jedyne propagandowe przedsięwzięcie władz II RP o tak ogromnej skali. Zorganizowano ją w 1929 roku, w dziesiątą rocznicę odzyskania niepodległości.
Autor: (Red.)
#Archikolaże. Szkice dla przyszłości: dyskusja Ósmego lutego zapraszamy na dyskusję towarzyszącą wystawie „Archikolaże”. Spotkanie z udziałem architektek Marleny Happach, Agnieszki Kalinowskiej-Sołtys, Ewy Kuryłowicz, Barbary Nawrockiej, Ewy P. Porębskiej, Agaty Twardoch, Aleksandry Wasilkowskiej i Marleny Wolnik poprowadzi filozofka i dziennikarka Katarzyna Kasia.
Spotkanie z Anną Ramos, dyrektorką Fundacji Miesa van der Rohe [FILM] Prezentujemy nagranie wykładu Anny Ramos, dyrektorki Fundacji Miesa van der Rohe, która m.in. organizuje konkurs o nagrodę Unii Europejskiej w dziedzinie architektury współczesnej im. Miesa van der Rohe: EU Mies van der Rohe Award.
BUDMA 2023 – wydarzenia dla architektów Kulisy i efekty rozpłytowywania placu Defilad, wykład Alexandra Schwarza z pracowni David Chipperfield Architects oraz Międzynarodowa Konwencja Budownictwo Polska-Ukraina to tylko niektóre z wydarzeń tegorocznych targów BUDMA 2023.
Wieczór filmowy i dyskusja wokół „Archikolaży” W ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Archikolaże” zapraszamy na pokaz trzech filmów zrealizowanych w latach 90. według scenariusza Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej. Spotkanie i dyskusję wokół dokumentów poprowadzi Łukasz Harat.
Spotkanie z Angeliką Fitz, dyrektorką Architekturzentrum Wien (AzW) Zapraszamy na wykład Angeliki Fitz, teoretyczki kultury, kuratorki, autorki wielu publikacji z dziedziny architektury, sztuki i urbanistyki, od 2017 roku dyrektorki Architekturzentrum Wien (AzW).
Ewa P. Porębska oprowadza po wystawie „Archikolaże” Listy Jerzego Sołtana, Andrzeja Wajdy, Bogdana Paczowskiego, archiwalne zdjęcia i fragmenty dawnych programów telewizyjnych, cytaty z wypowiedzi znaczących postaci architektury, a przede wszystkim opowieść o architektonicznych ideałach i pokusach oraz  o postawach projektantów – to wszystko zobaczyć można na wystawie „Archikolaże” w warszawskim Zodiaku. Już 15 stycznia po ekspozycji oprowadzi jej pomysłodawczyni i kuratorka Ewa P. Porębska, redaktorka naczelna miesięcznika „Architektura-murator”.