Architektura MuratorArchitekciZaha Hadid (1950-2016)

Zaha Hadid (1950-2016)

Świat architektury opłakuje Zahę Hadid, brytyjską projektantkę irackiego pochodzenia, która zmarła dziś w wieku 65 lat. Była ikoniczną postacią dla współczesnej architektury, a także pierwszą kobietą, która otrzymała Nagrodę Pritzkera oraz Złoty Medal RIBA.

Zaha Hadid urodziła się w 1950 roku w Iraku. Ukończyła matematykę na Amerykańskim Uniwersytecie w Bejrucie, po czym przeprowadziła się do Londynu, by studiować architekturę w Architectural Association, a następnie dołączyć do Office of Metropolitan Architecture (OMA). Własną praktykę architektoniczną rozpoczęła w 1980 roku.

W jej wczesnych pracach odnaleźć można inspiracje rosyjską awangardą, podobnie zresztą jak w projektach innych architektów z lat 80-tych, które zaprezentowano na wystawie Deconstructivist Architecture w nowojorskim Museum of Modern Art (1988). Do jej pierwszych znaczących realizacji należą Vitra Fire Station w Weil am Rhein w Niemczech (1993), Millennium Dome w Greenwich w Wielkiej Brytanii (1999) i stacja narciarska w Innsbrucku w Austrii (2002).

Zaha Hadid zdołała wyrobić sobie niezwykle silną pozycję w profesji, którą wciąż uważa się za zdominowaną przez mężczyzn. W 2004 roku jako pierwsza kobieta otrzymała Nagrodę Pritzkera, natomiast w lutym 2016 roku przyznano jej Złoty Medal Królewskiego Instytutu Architektów Brytyjskich (RIBA), najstarsze istniejące do dziś międzynarodowe wyróżnienie w dziedzinie architektury.

Choć jej miejsce w historii architektury XX i XXI wieku jest niekwestionowalne, czasem jej projekty stawały się obiektami krytyki. W ostatnim czasie szczególnie szerokim echem obiły się wypowiedzi Hadid odnośnie opisywanych przez międzynarodową prasę problemów związanych z budową stadionów w Katarze i Tokio.

Zaha Hadid zasłynęła z poszerzania granic architektury - zawsze wierzyłam w postęp i znaczenie kreatywności dla postępu, dlatego pozostaję krytyczna wobec wszelkiego tracydjonalizmu - powiedziała podczas wykładu wygłoszonego przed ceremonią wręczenia nagrody RIBA. Projektowała jednak nie tylko w dużej, lecz także małej skali. Według jej koncepcji powstały buty, biżuteria, meble i jachty. Niezależnie od rozmiarów, każdy projekt nosił charakterystyczny rys - miękkość i płynność linii, która stała się znakiem rozpoznawczym jej projektów.

W obiektach zaprojektowanych przez Zahę Hadid niejednokrotnie pojawiały się skomplikowane, trudne do realizacji zagadnienia techniczne. Dlatego też jej budynki często prezentowaliśmy w dziale Technika na łamach "Architektury-murator". W ostatnich latach zaprezentowaliśmy m.in. takie obiekty jak Muzeum Alpinizmu w Tyrolu Południowym ("A-m" 11/2015), Centrum Kultury w Baku ("A-m" 2/2014), Centrum Kulturalne w Seulu ("A-m" 6/2014), Most szejka w Abu Dabi ("A-m 5/2012), Muzeum Riverside w Glasgow ("A-m" 9/2011), Opera w Kantonie ("A-m" 6/2011) czy Muzeum MAXXI w Rzymie ("A-m" 3/2010).

Od kilku godzin media społecznościowe zapełniają się komentarzami architektów, krytyków i instytucji sztuki, którzy wspominają i opłakują architektkę. Prezentujemy kilka wybranych wypowiedzi:

Tagi:
Nowa stacja moskiewskiego metra od Zaha Hadid Architects Moskiewskie metro każdego roku przewozi 2,5 miliarda pasażerów, a ich dzienna liczba dochodzi do 10 milionów. Nową stację podziemnej kolei w Moskwie zaprojektuje londyńskie biuro Zaha Hadid Architects. W swoim zwycięskim konkursowym projekcie architekci zaproponowali innowacyjny system oświetlenia i informacji dla pasażerów.
Wieżowiec Zahy Hadid otwarto dla publiczności Generali Tower można było odwiedzić po raz pierwszy w niedzielę 15 października 2017. Mediolańska wieża ma 170 metrów wysokości, jej budowa zakończy się na początku 2018 roku.
Matematyczna galeria Zahy Hadid Przy projektowaniu wystawy o matematyce inspiracją dla Zahy Hadid były prądy powietrza wywoływane przez unoszący się samolot. Otwarta w grudniu w londyńskim Muzeum Nauki Mathematics: The Winton Gallery jest jedyną stale dostępną muzealną ekspozycją stworzoną przez znaną architektkę.
Drewniany stadion od Zaha Hadid Architects Pracownia Zaha Hadid Architects wygrała konkurs na projekt stadionu klubu Forest Green Rovers w Stroud w Wielkiej Brytanii. Powstanie najbardziej ekologiczny obiekt tego typu na świecie.
Budynek administracyjny portu w Antwerpii Obiekt powstał w wyniku przebudowy dawnego gmachu straży pożarnej. Nad historycznym obiektem zrealizowano pięciokondygnacyjną bryłę, opartą na dwóch żelbetowych filarach oraz grupie czterech pochylonych, stalowych kolumn. Jej geometria nawiązuje do kadłuba statku, ale dzięki pofalowanej elewacji z trójkątnych elementów o różnej przezierności przypomina też nieco diament, z których szlifowania Antwerpia słynie od wieków.
City Life w Mediolanie. Apartamenty projektu Zahy Hadid City Life to jedno z największych przedsięwzięć architektoniczno-urbanistycznych ostatnich lat w Mediolanie. Projektantami budynków wchodzących w skład wielofunkcyjnego kompleksu są Zaha Hadid, Arata Isozaki oraz Daniel Libeskind. Całość zostanie ukończona w 2018 roku.