Little Island to oddany do użytku w maju 2021 roku nowy park na Manhattanie, który powstał w miejscu dawnego molo Pier 55 nad rzeką Hudson, zniszczonego po huraganie Sandy w 2012 roku. To, czym wyróżnia się na tle innych zielonych terenów, to przede wszystkim fakt, że zaprojektowano go na nietypowej platformie złożonej z betonowych kielichów wyrastających niczym wielkie kwiaty z nurtu rzeki. Okoliczne mola i przystanie stanowią tło dla nowo powstałego parku rewitalizowanej dzielnicy – przypominają o tym, że w przeszłości było to miejsce, do którego przypływały dziesiątki statków dziennie, przyczyniając się do rozwoju ekonomicznego jednego z największych miast na świecie. Little Island to kolejny przykład tego, jak w ciekawy sposób zrewitalizować przemysłową tkankę i dać jej drugie życie. Podobną historię ma park linearny High Line przy 18. ulicy, który powstał w 2009 roku na dawnej kolejowej estakadzie i stał się ikoną architektury krajobrazu. O ile w przypadku High Line (proj. Diller Scofidio+Renfro, James Corner Field Operations i Piet Oudolf; konst. BuroHappold i Robert Silman Associates) projektanci wykorzystali istniejącą konstrukcję linii kolejowej jako platformę, w którą wkomponowano teren rekreacyjny, o tyle w przypadku Little Island zdecydowano się na wykorzystanie nowej konstrukcji. Wymagało to znacznie większych środków niż w przypadku rewitalizacji starej estakady kolejowej, jednak z drugiej strony dało możliwość dowolnego uformowania przestrzeni rekreacyjnej i przewidzenie dodatkowych atrakcji dla odwiedzających. Architekci z Heatherwick Studio przy współpracy z pracownią MNLA zapewnili w obrębie parku przestrzeń na takie funkcje, jak amfiteatr dla 700 widzów czy scena do występów dla 200 osób. Nadali Little Island formę kontrastującą z otoczeniem, tworząc enklawę, w której wedle słów Thomasa Heatherwicka otrzymuje się przyzwolenie na odmienne zachowania i można otworzyć się na nowe uczucia i doświadczenia.
Czytaj też: Krajobraz to potężne medium |
Inspiracją dla bajkowego i nieco surrealistycznego krajobrazu wyspy były stare, pozostawione w nurcie rzeki pale, które tworzyły kiedyś molo. Zimą pokrywał je śnieg i lód, a woda i wiatr rzeźbiły w nich formy przypominające wodne kwiaty. Pomysłodawcą i częściowym inwestorem obiektu jest para filantropów: Barry Diller i jego żona Diane von Furstenberg.
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _02](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-SKji-9t9n-twQZ_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-02-664x0-nocrop.jpeg)
i
Konstrukcja
Stworzenie unoszącego się nad wodą parku wymagało zastosowania nietypowych rozwiązań inżynieryjnych. Jego podstawa zbudowana jest na platformie z pali posadowionych w rzece, jak w przypadku tradycyjnego molo, ale na tym podobieństwa się kończą. Pale zwieńczono głowicami, do których w trakcie budowy montowano prefabrykowane betonowe „płatki”. Uformowały one przypominające kielichy kwiatów donice.
Wyspa posadowiona jest na 132 palach zagłębionych nawet na 60 m pod powierzchnię wody, gdzie znajdują oparcie w skalistym podłożu. Zaprojektowano je tak, by były w stanie oprzeć się ekstremalnym warunkom panującym w nurcie rzeki, a każdy może przenieść ciężar od 250 do 320 t. Prefabrykacja konstrukcji donic była niezbędna, by zapewnić precyzyjne odwzorowanie ich skomplikowanej geometrii. Donice o średnicy ok. 6 m zbudowane są z prefabrykowanych modułów, dzięki czemu każdy z nich mógł być osobno transportowany, a następnie montowany w cały kielich w porcie Albany, 150 mil na północ od Nowego Jorku, skąd gotowe elementy spływały na barkach na miejsce budowy. Przed ostatecznym montażem każdy z nich mógł być złożony na próbę, aby ograniczyć ryzyko niepowodzenia na placu budowy, gdzie każdy błąd jest trudny do skorygowania i opóźnia cały proces. Nietypowe kształty „płatków” oraz wymóg dużej precyzji wykonania sprawiły, że każdy element został w całości zaprojektowany w środowisku 3D – od ogólnej geometrii po najmniejsze detale czy nawet pręty zbrojeniowe.
Czytaj też: Najlepsza Przestrzeń Publiczna Europy |
Na kielichach wykonano żelbetową płytę, stanowiącą platformę dla wyspy i kształtującą niezwykły krajobraz parku. Aby uzyskać wymaganą formę, należało uszczelnić wszystkie styki pomiędzy kielichami, zaprojektowane jako niezależne od siebie elementy. Kwestia doboru odpowiedniego materiału do uszczelnienia była kolejnym wyzwaniem, z którym zmierzył się zespół projektowy. Styki musiały być nie tylko szczelne, ale i estetyczne, ponieważ w wielu miejscach są wyeksponowane dla zwiedzających. Stanęło na tworzywie sztucznym o dużej trwałości, HDPE, które wykorzystywane jest do produkcji m.in. rur kanalizacyjnych.
Aby upewnić się, że uszczelnienia odpowiednio wkomponują się pomiędzy betonowymi kielichami, wykonano makiety w skali 1:1. W ten sposób, kierując na styki oświetlenie odpowiadające różnym porom dnia, określono, czy wybrany materiał spełni oczekiwania projektantów. Na podbudowie z płyty żelbetowej zaprojektowano system drenażu, pozwalający z jednej strony odprowadzać z wyspy nadmiar wody, a z drugiej także ją retencjonować, co było istotnym elementem w celu zapewnienia odpowiednich warunków dla blisko 100 gatunków drzew i krzewów oraz 300 gatunków traw i pnączy zasadzonych w obrębie parku o powierzchni blisko jednego hektara. Bioróżnorodność była jednym z priorytetowych celów przy projektowaniu zieleni. Każdy z narożników ma swój unikalny mikroklimat poprzez inną ekspozycję na wiatr czy nasłonecznienie. Wszystko to zostało wzięte pod uwagę przy wyborze roślinności, a nawet zadbano o to, aby park był atrakcyjny dla odwiedzających o każdej porze roku. Nawet zimą można w nim znaleźć zieleń, która odporna jest na przymrozki.
Czytaj też: Muzeum Sztuki Współczesnej Zeitz w Kapsztadzie |
To spektakularne przedsięwzięcie, którego koszty budowy wyniosły ostatecznie 260 mln dolarów, rozpoczęło się w 2011 roku od planów wybudowania niewielkiego parku za 35 mln dolarów, w miejscu przystani zrujnowanej przez huragan. Nowa konstrukcja została zaprojektowana tak, aby oprzeć się sztormom, które mogą nawiedzić Manhattan w ciągu najbliższych 5 wieków, a nawet przewidziano rosnący poziom oceanu. Następne dekady mogą przynieść intensyfikację niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w związku ze zmianami klimatycznymi będącymi skutkiem nadmiernej eksploatacji Ziemi przez człowieka i wiążącymi się z tym emisjami gazów cieplarnianych. Niewykluczone, że Little Island dzięki zabiegom inżynieryjnym przetrwa wszystkie kataklizmy w ciągu nadchodzących stuleci, ale niekoniecznie będzie to pocieszające z punktu widzenia podtopionych sąsiednich dzielnic czy mieszkańców zatopionych archipelagów na Oceanie Indyjskim. Niestety prawdziwą cenę realizowanych na przełomie XX i XXI wieku inwestycji poznają dopiero przyszłe pokolenia
Czytaj też: Coal Drops Yard: centrum handlowo-kulturalne w Londynie |
Little Island
Nowy Jork, Stany Zjednoczone
Inicjatorzy projektu: Barry Diller Diane von Furstenberg
Autorzy: Heatherwick Studio
Współpraca: Standard Architects
Architektura krajobrazu: MNLA
Konstrukcja: Arup
Konsultant ds. inżynierii morskiej: MRCE
Generalny wykonawca: Hunter Roberts Construction Group
Inwestor: Hudson River Park Trust (HRPT) i Pier 55 ProjectFund (P55P)
Powierzchnia budynku: 11 000 m2
Projekt: 2013
Realizacja: 2021
Koszt inwestycji: 260 mln dolarów
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _03](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-JDjL-Ke2G-PSLL_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-03-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _09](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-V34V-wqXa-H2oY_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-09-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _10](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-brSZ-wS3a-YWck_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-10-664x0-nocrop.jpeg)
i
Little Island powstał w miejscu zniszczonego molo Pier 55 i jest kolejnym etapem projektu rewitalizacji terenów Hudson River Park, drugiego pod względem wielkości parku w Nowym Jorku
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _12](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-3XJ1-eGFv-9rGp_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-12-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _13](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-MPyq-Zxgi-uH1u_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-13-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _14](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-euoh-8tno-RXpy_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-14-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _15](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-bQgm-Xm3D-qG9D_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-15-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _16](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-wLAu-ZNZ3-E9VD_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-16-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _17](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-NKRu-YoXb-Q7j4_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-17-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _18](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-x42C-Sfuq-1NYZ_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-18-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _21](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-Uvku-Z11V-fWCB_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-21-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _22](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-yo2Y-eApD-461s_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-22-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _23](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-qc6G-o1pz-esoZ_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-23-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _24](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-AWBZ-YT65-G8vd_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-24-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _25](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-pV87-LGZm-VyQx_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-25-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _26](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-4s12-Cfp8-Hu68_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-26-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _27](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-KN94-HRfD-XL9c_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-27-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _29](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-htiE-UgCC-bNoc_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-29-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _30](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-cMHi-5RCs-1Xwa_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-30-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _31](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-ipjs-7WPc-R5cL_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-31-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _32](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-6nAt-JnRE-5mQz_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-32-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _33](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-AiM3-CUYd-9qKQ_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-33-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _34](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-NTUz-ypVJ-5qGz_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-34-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _35](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-6v3V-kxt3-qrhp_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-35-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _36](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-2rTa-Sfji-ofFE_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-36-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _37](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-uZhb-rmt7-WrC2_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-37-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _38](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-pWUP-Qqpm-mdNb_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-38-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _39](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-CvNf-neJA-hXdm_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-39-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _40](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-8vqA-9yPe-dYff_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-40-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _41](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-HY55-ZrQ1-8Y4r_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-41-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _42](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-adEt-JwqE-9pSt_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-42-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _43](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-gA7G-8qe4-h4f6_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-43-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _44](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-zMqp-3u27-bcHi_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-44-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _45](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-gSWP-Toff-ZCHY_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-45-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _46](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-WwtX-QVZb-sBu7_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-46-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _47](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-MhqH-1TgD-VJbX_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-47-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _48](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-M1qE-oaRz-M3sr_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-48-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _49](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-kdrk-uUoC-gLtj_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-49-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _50](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-4xP8-tBy2-R2EQ_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-50-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _51](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-6UiK-8wcM-bwS2_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-51-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _52](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-L7iU-9Yfm-mGzn_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-52-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _53](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-1gwT-XBsi-P6xk_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-53-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _54](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-aiU8-bq8T-s8Bt_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-54-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _55](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-qS6F-5Mpv-MYzG_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-55-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _56](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-4P9H-bhJv-2DGx_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-56-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _57](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-SKuD-SMvn-Vsdo_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-57-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _58](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-2LK9-svaX-Wv3n_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-58-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _59](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-ntkL-PRYF-o8Jn_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-59-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _60](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-ZNfV-BRzw-UaK9_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-60-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _61](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-L5CY-N2Wx-kZsE_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-61-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _62](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-JxEd-v5RQ-ufy4_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-62-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _63](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-1PJX-6KSp-LQ1o_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-63-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _64](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-DzD6-esrZ-wg3w_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-64-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _04](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-bjua-sfF4-jfg2_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-04-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _05](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-Q8Xf-vGpH-HqAE_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-05-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _08](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-2qmD-Dawr-Gfmw_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-08-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _11](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-euVC-Z3Le-txPx_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-11-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _19](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-BqmY-BQX5-xNLL_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-19-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _20](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-WpQ3-FHMu-8avU_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-20-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Little Island w Nowym Jorku_Heatherwick Studio _28](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-ppoP-Boa3-BmfM_little-island-w-nowym-jorku-heatherwick-studio-28-664x0-nocrop.jpeg)
i