Architektura MuratorKonkursyFrancis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022

Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022

Pochodzący z Burkina Faso Francis Kéré został tegorocznym laureatem nagrody Pritzkera. „Twórczość Francisa Kéré ukazuje nam siłę materialności zakorzenioną w lokalności. Jego budynki, realizowane dla społeczności i ze społecznościami, wynikają bezpośrednio z lokalnego kontekstu, począwszy od procesu budowy i materiałów, a na programie i unikalnym charakterze skończywszy” – czytamy w uzasadnieniu przyznania nagrody.

Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Diébédo Francis Kéré; fot. Lars Borges, z prawej Sarbalé Ke; fot. Iwan Baan / The Pritzker Architecture Prize

Francis Kéré (ur. 1965), właściwie Diébédo Francis Kéré, pochodzi z Gando, rolniczej społeczności w Burkina Faso, która – kiedy dorastał – nie miała elektryczności, dostępu do wody pitnej i szkoły. W wieku 7 lat, jako syn przywódcy wioski, wyjechał uczyć się do innej miejscowości, a potem dostał stypendium w Niemczech. Studiował architekturę na Technische Universität w Berlinie, prowadząc jednocześnie fundację i zbierając pieniądze na budowę szkoły podstawowej w rodzinnym Gando. Po uzyskaniu dyplomu, wrócił do wioski spłacić niepisany dług. Szkoła powstała z prasowanych bloczków glinianych, a konstrukcję dachu tworzyły tanie stalowe pręty używane do zbrojenia żelbetu. W 2004 roku Francis Kéré otrzymał za tę realizację prestiżową Aga Khan Award.

Czytaj też: Paper Partition System Shigeru Bana tym razem dla uchodźców z Ukrainy |

Architekt inteligentnie wykorzystuje ograniczone lokalne zasoby, np. świetliki – otwory wentylacyjne w dachu biblioteki w Gando wykonał z pociętych glinianych garnków. Ten laureat licznych nagród architektonicznych, prowadząc pracownie w Berlinie i Burkina Faso, wyszkolił i zatrudnia wielu Burkińczyków do prac stolarskich, murarskich i malarskich, co w bezpośredni sposób przekłada się na status materialny ich rodzin i całych społeczności. Na koncie ma realizacje w takich krajach jak Burkina Faso, Mali, Mozambik, Kenia, Togo czy Sudan, ale też w Niemczech, Szwajcarii i Chinach.

On wie, że architektura nie dotyczy obiektu, ale celu; ważny jest nie produkt, a proces. Twórczość Francisa Kéré ukazuje nam siłę materialności zakorzenioną w lokalności. Jego budynki, realizowane dla społeczności i ze społecznościami, wynikają bezpośrednio z lokalnego kontekstu, począwszy od procesu budowy i materiałów, a na programie i unikalnym charakterze skończywszy – czytamy w uzasadnieniu przyznania Pritzkera.

W jury tegorocznej nagrody zasiedli: architekt Alejandro Aravena (przewodniczący), historyk architektury Barry Bergdoll, architektka Deborah Berke, sędzia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych Stephen Breyer, krytyk architektury André Aranha Corrêa do Lago, architektka Kazuyo Sejima, architekt Wang Shu, architektka Benedetta Tagliabue i dyrektor wykonawcza przyznającej Pritzkera fundacji Hyatt Manuela Lucá-Dazio.

Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Domy lekarzy w Léo w Burkina Faso, proj. Kéré Architecture (2019); fot. dzięki uprzejmości Francisa Kéré / serwis prasowy / The Pritzker Architecture Prize

O nagrodzie Pritzkera

Nagroda Pritzkera została ufundowana w 1979 roku przez małżeństwo Jaya i Cindy Pritzkerów, właścicieli międzynarodowej sieci hoteli Hyatt. Przyznawana jest przez jury składające się ze specjalistów z dziedziny architektury, biznesu, edukacji, kultury. Nominacje zbierane są wśród architektów, krytyków, badaczy i polityków do 1 listopada danego roku. Ponadto, każdy architekt posiadający uprawnienia do wykonywania zawodu, może zgłosić własnego kandydata. Laureat Pritzker Prize otrzymuje 100 tys. dolarów oraz brązowy medal zaprojektowany przez Louisa Sullivana, na którego awersie widnieje nazwa nagrody, a na rewersie określenia z Witruwiańskiej triady: trwałość, użyteczność i piękno.

Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Szkoła podstawowa w Gando w Burkina Faso, proj. Kéré Architecture (2001); fot. Erik-Jan Owerkerk / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Centrum zdrowia i społecznego wsparcia w Laongo, proj. Kéré Architecture (2014); fot. dzięki uprzejmości Francisa Kéré / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Klinika chirurgiczna i centrum zdrowia w Léo, proj. Kéré Architecture (2014); fot. dzięki uprzejmości Francisa Kéré / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Burkina Institute of Technology, proj. Kéré Architecture (2020); fot. dzięki uprzejmości Francisa Kéré / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Serpentine Pavilion (2017), proj. Kéré Architecture; fot. Iwan Baan / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Sarbalé Ke, co w języku ludu Bissa oznacza Dom Świętowania, zespół pawilonów zaprojketowany przez Francisa Kéré na Festiwal Muzyki i Sztuki w Coachella Valley w stanie Kalifornia (2019); fot. Iwan Baan / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Tagi:
Architekci dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy już po raz piąty! 29 stycznia 2023 roku odbędzie się 31. finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Po raz piąty „Architecture Snob” włącza się w zbiórkę, organizując akcję „Architekci grają dla WOŚP”. W poprzednich latach udało się zebrać ponad 300 tysięcy złotych!
Aukcja na rzecz Tomasza Głowackiego Wrocławski architekt Tomasz Głowacki zmaga się z chorobą nowotworową. Leczenie, któremu  się poddaje nie jest niestety w całości refundowane, dlatego środowisko organizuje dla niego aukcję  charytatywną.
Lev Stern: między Wrocławiem i Jerozolimą We Wrocławiu można już oglądać wystawę „Lev Stern. Architektura czasu”. Ekspozycja, zestawiając ze sobą dzieła architekta  z różnych obszarów sztuki, pozwala prześledzić dynamikę zmian, jakim ulega twórczość artysty. Jednocześnie ma otworzyć przed widzem ścieżki prowadzące do odpowiedzi na pytania o wzajemne zależności między architekturą, malarstwem i rzeźbą, Wrocławiem i Jerozolimą, osobistym doświadczeniem i wielką historią.
Shitty Architecture Men List Uwaga! To prawdopodobnie pierwszy tekst po polsku o Shitty Architecture Men List! Na początku przedstawimy tło historyczne, a potem wytłumaczymy, o co chodzi w „gównianej liście”. Inicjatorki Balu architektek tym razem o nadużyciach w branży architektonicznej.
Obrońmy uprawnienia architektoniczne! Architekci przeciw zmianom Prawa Budowlanego Rząd planuje nowelizację Prawa Budowlanego. Jeśli zmiany wejdą w życie w proponowanej obecnie formie, absolwenci techników budowlanych i inżynierowie budownictwa będą mogli projektować wszystkie rodzaje budynków o kubaturze do 1000 m³.
Dark Arkitekter otwiera biuro w Polsce. To pierwszy zagraniczny oddział tej renomowanej norweskiej pracowni Norweska pracownia Dark Arkitekter otworzyła swoje pierwsze studio za granicą. Sebastian Grzesiak, nowo powołany CEO oddziału w Gdańsku, cieszy się na możliwość popularyzowania skandynawskiej architektury na nowym rynku.