Architektura MuratorKonkursyFrancis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022

Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022

Pochodzący z w Burkina Faso Francis Kéré został tegorocznym laureatem nagrody Pritzkera. „Twórczość Francisa Kéré ukazuje nam siłę materialności zakorzenioną w lokalności. Jego budynki, realizowane dla społeczności i ze społecznościami, wynikają bezpośrednio z lokalnego kontekstu, począwszy od procesu budowy i materiałów, a na programie i unikalnym charakterze skończywszy” – czytamy w uzasadnieniu przyznania nagrody.

Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Diébédo Francis Kéré; fot. Lars Borges, z prawej Sarbalé Ke; fot. Iwan Baan / The Pritzker Architecture Prize

Francis Kéré (ur. 1965), właściwie Diébédo Francis Kéré, pochodzi z Gando, rolniczej społeczności w Burkina Faso, która – kiedy dorastał – nie miała elektryczności, dostępu do wody pitnej i szkoły. W wieku 7 lat, jako syn przywódcy wioski, wyjechał uczyć się do innej miejscowości, a potem dostał stypendium w Niemczech. Studiował architekturę na Technische Universität w Berlinie, prowadząc jednocześnie fundację i zbierając pieniądze na budowę szkoły podstawowej w rodzinnym Gando. Po uzyskaniu dyplomu, wrócił do wioski spłacić niepisany dług. Szkoła powstała z prasowanych bloczków glinianych, a konstrukcję dachu tworzyły tanie stalowe pręty używane do zbrojenia żelbetu. W 2004 roku Francis Kéré otrzymał za tę realizację prestiżową Aga Khan Award.

Czytaj też: Paper Partition System Shigeru Bana tym razem dla uchodźców z Ukrainy |

Architekt inteligentnie wykorzystuje ograniczone lokalne zasoby, np. świetliki – otwory wentylacyjne w dachu biblioteki w Gando wykonał z pociętych glinianych garnków. Ten laureat licznych nagród architektonicznych, prowadząc pracownie w Berlinie i Burkina Faso, wyszkolił i zatrudnia wielu Burkińczyków do prac stolarskich, murarskich i malarskich, co w bezpośredni sposób przekłada się na status materialny ich rodzin i całych społeczności. Na koncie ma realizacje w takich krajach jak Burkina Faso, Mali, Mozambik, Kenia, Togo czy Sudan, ale też w Niemczech, Szwajcarii i Chinach.

On wie, że architektura nie dotyczy obiektu, ale celu; ważny jest nie produkt, a proces. Twórczość Francisa Kéré ukazuje nam siłę materialności zakorzenioną w lokalności. Jego budynki, realizowane dla społeczności i ze społecznościami, wynikają bezpośrednio z lokalnego kontekstu, począwszy od procesu budowy i materiałów, a na programie i unikalnym charakterze skończywszy – czytamy w uzasadnieniu przyznania Pritzkera.

W jury tegorocznej nagrody zasiedli: architekt Alejandro Aravena (przewodniczący), historyk architektury Barry Bergdoll, architektka Deborah Berke, sędzia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych Stephen Breyer, krytyk architektury André Aranha Corrêa do Lago, architektka Kazuyo Sejima, architekt Wang Shu, architektka Benedetta Tagliabue i dyrektor wykonawcza przyznającej Pritzkera fundacji Hyatt Manuela Lucá-Dazio.

Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Domy lekarzy w Léo w Burkina Faso, proj. Kéré Architecture (2019); fot. dzięki uprzejmości Francisa Kéré / serwis prasowy / The Pritzker Architecture Prize

O nagrodzie Pritzkera

Nagroda Pritzkera została ufundowana w 1979 roku przez małżeństwo Jaya i Cindy Pritzkerów, właścicieli międzynarodowej sieci hoteli Hyatt. Przyznawana jest przez jury składające się ze specjalistów z dziedziny architektury, biznesu, edukacji, kultury. Nominacje zbierane są wśród architektów, krytyków, badaczy i polityków do 1 listopada danego roku. Ponadto, każdy architekt posiadający uprawnienia do wykonywania zawodu, może zgłosić własnego kandydata. Laureat Pritzker Prize otrzymuje 100 tys. dolarów oraz brązowy medal zaprojektowany przez Louisa Sullivana, na którego awersie widnieje nazwa nagrody, a na rewersie określenia z Witruwiańskiej triady: trwałość, użyteczność i piękno.

Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Szkoła podstawowa w Gando w Burkina Faso, proj. Kéré Architecture (2001); fot. Erik-Jan Owerkerk / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Centrum zdrowia i społecznego wsparcia w Laongo, proj. Kéré Architecture (2014); fot. dzięki uprzejmości Francisa Kéré / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Klinika chirurgiczna i centrum zdrowia w Léo, proj. Kéré Architecture (2014); fot. dzięki uprzejmości Francisa Kéré / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Burkina Institute of Technology, proj. Kéré Architecture (2020); fot. dzięki uprzejmości Francisa Kéré / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Serpentine Pavilion (2017), proj. Kéré Architecture; fot. Iwan Baan / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Francis Kéré z nagrodą Pritzkera 2022
Sarbalé Ke, co w języku ludu Bissa oznacza Dom Świętowania, zespół pawilonów zaprojketowany przez Francisa Kéré na Festiwal Muzyki i Sztuki w Coachella Valley w stanie Kalifornia (2019); fot. Iwan Baan / serwis prasowy The Pritzker Architecture Prize
Tagi:
Piotr Fokczyński nowym prezesem Izby Architektów RP Piotr Fokczyński, przez wiele lat pełniący funkcję naczelnego architekta Wrocławia, pomysłodawca i koordynator budowy modelowego osiedla Nowe Żerniki, został powołany na stanowisko prezesa Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Przypominamy wywiad, jakiego Piotr Fokczyński udzielił „A-m” w 2020 roku.
Tadeusz Barucki obchodzi setne urodziny! W czerwcu setne urodziny obchodzi Tadeusz Barucki, architekt, badacz architektury i publicysta, autor wielu książek dokumentujących polską architekturę, ale również monografii przybliżających zagraniczne dokonania w tej dziedzinie. Z okazji jubileuszu Instytut Dokumentacji Architektury Biblioteki Śląskiej wraz z Wydziałem Architektury Politechniki Śląskiej organizują benefis jubilata.
Pracownia Only If, prowadzona przez Karolinę Częczek i Adama Framptona, wśród najlepszych młodych biur architektonicznych świata Magazyn „Architectural Record” opublikował listę najlepszych młodych biur architektonicznych z całego świata. Wśród 10 pracowni znalazło się studio Only If, współprowadzone przez Karolinę Częczek, absolwentkę architektury na Politechnice Krakowskiej i Yale School of Architecture.
Jubileusz pracowni SRDK Architekci Studio Śródka SRDK Architekci Studio Śródka działa nieprzerwanie od 1986 roku – początkowo jako Studio Projekt. Na jej potencjale zbudowany został Archicom, jedna z większych firm deweloperskich w kraju. W portfolio pracowni znajduje się wiele realizacji, zwłaszcza na terenie Wrocławia. W tym roku biuro obchodzi swoje 35-lecie.
Ewa P. Porębska rozmawia z Romualdem Loeglerem [FILM] O międzynarodowych kontekstach, biennale w Krakowie, czasopismach i trochę o architekturze. Prezentujemy nagranie spotkania, podczas którego Ewa P. Porębska rozmawiała z Romualdem Loeglerem.
Jubileusz krakowskiej piątki i architekci Z okazji jubileuszu 150-lecia V Liceum im. Augusta Witkowskiego w krakowskiej Galerii SARP można oglądać wystawę poświęconą absolwentom szkoły, którzy swoją przyszłość związali z architekturą. Kuratorami ekspozycji są Marta A. Urbańska i Piotr Lewicki.