Architektura MuratorKrytykaConversations with Architects. In the Age of Celebrity

Conversations with Architects. In the Age of Celebrity

Rozmówcy Vladimira Belogolovskyego, urodzonego w Odessie rosyjskiego dziennikarza, kuratora i architekta, to gwiazdy największego światowego formatu. W sposób klarowny i nienużący odpowiadają na najistotniejsze pytania: czym jest architektura, jaka jest rola architekta, co jest najważniejsze w ich pracy, mówią o genealogii własnych projektów i ścieżkach inspiracji, a nawet wydają sądy o swoich architektonicznych konkurentach – recenzja Agnieszki Dąbrowskiej.

Conversations with architects. In the age of celebrity
Vladimir Belogolovsky, Conversations with architects. In the age of celebrity, Dom Publishers 2015

Takich książek nie wydaje się zbyt często – wymagają dużego nakładu pracy i czasu. Vladimir Belogolovsky – urodzony w Odessie rosyjski dziennikarz, kurator i architekt – zbierał do niej materiały przez prawie 13 lat. Pośród 30 rozmów ze znanymi architektami i dwoma krytykami architektury, które znajdziemy w liczącym 584 strony tomie, wiele prowadzonych było z przerwami, rozdzielonych na kilka spotkań, na jedną trzeba było czekać i pięć lat, a wywiad z Zahą Hadid udało się sfinalizować z pomocą poczty elektronicznej. Rozmówcy to gwiazdy największego światowego formatu. W sposób klarowny i nienużący odpowiadają na najistotniejsze pytania: czym jest architektura, jaka jest rola architekta, co jest najważniejsze w ich pracy, mówią o genealogii własnych projektów i ścieżkach inspiracji, a nawet wydają sądy o swoich architektonicznych konkurentach.

Wybierając cytaty do zamieszczenia po wewnętrznej stronie okładek, autor mógł mieć co najwyżej problem z nadmiarem bon motów i decyzją.

Alejandro Aravena: Gdy nie ma reguł, nie ma też wolności. Peter Eisenman: Architektura nie odpowiada na pytania, ona stawia pytania. Nie rozwiązuje problemów, ale je tworzy. Alejandro Zaera- Polo: To, co pomoże ci zaprojektować budynek, to zaangażowanie się w kwestie tworzywa, a nie myślenie o teorii (…) – teorie wyłaniają się z materii. Shigeru Ban: Każdy budynek musi być ognioodporny i zabezpieczać przed złą pogodą. Co za różnica więc, z czego jest zrobiony. Nawet uwzględniając dozę autokreacji, celebryci architektury pokazują w tej książce bardziej osobistą, mniej PR-owską twarz. Do takiego odbioru przyczyniają się też opisy spotkań autora z gwiazdami – przewrażliwionym na punkcie Louisa Kahna Robertem Venturim, sprytnie manipulującą klientami Zahą Hadid, świetnie zorganizowanym Normanem Fosterem...

Książka jest osobista, emocjonalna i emocjonująca zarazem, bo dodatkowo Belogolovsky próbuje wytłumaczyć się przed czytelnikami, czemu w drugim dziesięcioleciu XXI wieku – gdy tzw. starchitektura nie cieszy się dobrą prasą – wpadł na pomysł wydania publikacji w jakimś sensie umacniającej fenomen celebryty-architekta.

Ucieka się tu po pomoc i wyjaśnienie do dwóch słynnych krytyków, leciwych już, ale wciąż jasno błyszczących na architektonicznym firmamencie – Charlesa Jencksa i Kennetha Framptona. Frampton jest nastawiony negatywnie do starchitektury i jej reprezentantów. Moje obiekcje w stosunku do architektów, takich jak Hadid, Gehry, Koolhaas, Herzog & de Meuron i jeszcze kilku innych dotyczą tego, że ich praca jest zredukowana do obrazu (…) Zastanówmy się choćby nad wnętrzami muzeum w Bilbao Gehryʼego – tamtejsze galerie to brzydkie przestrzenie o złych proporcjach… Wszystkie przestrzenie w tym budynku są bez wartości – argumentuje w zamieszczonym w książce wywiadzie.

To Jencks pomaga Belogolovskyʼemy zrozumieć, co działo się w ostatnich latach z architekturą. Zauważa, że ikoniczne budynki istnieją od dawna (vide Wieża Eiffla) i pozostaną z nami na zawsze, bo manifestują typową dla systemu kapitalistycznego koncentrację kapitału, a jeśli tak, to musimy sobie z nimi radzić – rozmawiać o nich, a także starać się zwrócić uwagę na to, co wyrażają w sensie symbolicznym i jak są usytuowane w urbanistycznym kontekście.

Sposób prowadzenia wywiadów i realistyczne spojrzenie autora na ego architektów (jak pisze, każdy z nich musi być po trosze starchitektem, inaczej nie zdobędzie klientów i nie odniesie sukcesu) – sprawiają, że książka jest bardziej celebracją architektury z najwyższym znakiem jakości niż jej celebrytów.

Książki na wakacje 2022: architektoniczne nowości wydawnicze TOP 10 Od lat co miesiąc recenzujemy dla Was najciekawsze książki o architekturze, urbanistyce, wnętrzach i projektowaniu krajobrazu. Tym razem polecamy 10 nowości wydawniczych, w sam raz na letnie nadrabianie zaległości bądź planowanie architektonicznych podróży. Książki na wakacje 2022: TOP 10.
MUR. Ilustrowany atlas architektury Muranowa – pomóż go wydrukować! Centrum Architektury prowadzi zbiórkę na druk ósmego tomu z serii ilustrowanych atlasów warszawskiej architektury. Książkę, tym razem poświęconą dzielnicy Muranów, napisali Beata Chomątowska, Grzegorz Piątek i Katarzyna Uchowicz.
Warszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury Nakładem Centrum Architektury ukazała się książka „Warszawa rysuje Skopje” autorstwa Kingi Nettmann-Multanowskiej. Autorka, od lat niestrudzenie badająca polskie wątki na terenie Gruzji i Macedonii Północnej, odkrywa przed czytelnikiem wciąż mało znaną historię udziału architektów z Polski w odbudowie Skopje po tragicznym trzęsieniu ziemi z 1963 roku.
Lista nieobecności: Janusz Sepioł o Archiprzewodniku Roberta Koniecznego i Tomasza Malkowskiego Lista obiektów zebranych w Archiprzewodniku budzi kilka zasadniczych pytań dotyczących całych obszarów nieobecności. Właściwie nie ma tu wsi. Trudno też znaleźć jakieś realizacje urbanistyczne. Nie ma architektury przemysłowej ani obiektów inżynierskich. Państwo jako inwestor, poza sferą kultury, właściwie nie istnieje.
Alcazar: uniwersalna opowieść o patologiach przemysłu budowlanego Nakładem Centrum Architektury wyszedł kolejny komiks. „Alcazar” Simona Lamoureta to fabularyzowana opowieść o pracownikach na indyjskiej budowie, ukazująca nepotyzm, opóźnianie wypłat, przemocowe relacje i łapówkarstwo.
„Architektki” Agaty Twardoch: 19 inspirujących rozmów z wyjątkowymi architektkami „Ta książka powstała ze złości” – pisze autorka we wstępie. „Złości na to, że kobietom w świecie architektury jest trudniej, są mniej doceniane i rzadziej nagradzane. I to nie dlatego, że są niewystarczająco dobre”. Właśnie ukazały się „Architektki” Agaty Twardoch, a my jesteśmy partnerem tej publikacji.