Architektura MuratorKrytykaPlan na plan. Partycypacja w planowaniu miejscowym

Plan na plan. Partycypacja w planowaniu miejscowym

Autorzy publikacji, przygotowanej w ramach programu Obywatele dla demokracji przez stowarzyszenie Odblokuj oraz Urząd m.st. Warszawy, opisują pilotażowe procesy partycypacyjne związane z opracowaniem trzech stołecznych planów miejscowych – na Targówku, Sadybie i Ursynowie. W konsultacjach wzięło tam łącznie udział przeszło 1200 osób. Omawiają konkretne metody i wyciągają wiele ciekawych wniosków, skupiając się nie tylko na sukcesach, ale i porażkach – recenzja Michała Stangla.

Plan na plan. Partycypacja w planowaniu miejscowym
Plan na plan. Partycypacja w planowaniu miejscowym, stowarzyszenie Odblokuj, Urząd m. st. Warszawy 2016

Partycypacja społeczna w kształtowaniu miasta powoli upowszechnia się w świadomości polskich architektów, urbanistów, władz, a nawet mieszkańców. Jednak u niektórych słowo to wciąż budzi niepokój. Fachowcy są nim czasem urażeni, bo myślą jak Henry Ford: Gdybym pytał ludzi czego chcą, to zrobiłbym szybszy powóz z większym koniem. Z drugiej strony polski system planowania przestrzennego określa minimum partycypacji, która oznacza konsultowanie i wprowadzanie uwag do gotowych już dokumentów. I w takich realiach w wielu miejscach w Polsce metoda ta jest testowana.

Bez wątpienia potrzebne jest wypracowanie skutecznych sposobów włączania mieszkańców w procesy kształtowania miast oraz przetwarzania ich wiedzy i oczekiwań na rozwiązania planistyczne, między innymi po to, by uniknąć pułapek, które w książce Koszmar partycypacji opisuje Markus Miessen (Fundacja Bęc Zmiana 2013, „A-m” 5/2014). Wydawnictwo Plan na plan…, dostępne też on-line pod adresem www.konsultacje.um.warszawa. pl/publikacje, jest ważnym głosem w tej dyskusji – przedstawia doświadczenia z projektu zrealizowanego w ramach programu Obywatele dla demokracji przez stowarzyszenie Odblokuj, Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m. st. Warszawy, Centrum Komunikacji Społecznej Urzędu m. st. Warszawy oraz Miejską Pracownię Planowania Przestrzennego i Strategii Rozwoju.

Autorzy opisują pilotażowe procesy partycypacyjne związane z opracowaniem trzech stołecznych planów miejscowych – na Targówku, Sadybie i Ursynowie. W konsultacjach wzięło tam łącznie udział przeszło 1200 osób. Omawiają konkretne metody i wyciągają wiele ciekawych wniosków, skupiając się nie tylko na sukcesach, ale i porażkach. W książce zaprezentowano też doświadczenia miast zachodnich i głosy ekspertów. Podstawowym wyzwaniem okazuje się zainteresowanie mieszkańców planami oraz uświadomienie im po co właściwie są.

Projektanci dążenie do ładu przestrzennego zapisują w planie bardzo hermetycznym językiem. Można to porównać do partytury. Znający nuty, patrząc na nie, usłyszy melodię, ale dla laika pozostaną ornamentem i zagadką – piszą autorzy publikacji. Dlatego podstawowym narzędziem w procesach partycypacyjnych jest opracowany również przez nich informator Plan miejscowy. O co tu chodzi?, który – wzbogacony o atrakcyjne rysunki – w prosty sposób przekazuje podstawową wiedzę.

Notabene warto byłoby pokazać w takiej publikacji też realne przykłady miejsc w Polsce, gdzie plany przyczyniły się do zrealizowania lepszej, dającej korzyść mieszkańcom przestrzeni. Autorzy podkreślają, że kluczowa jest partycypacja już na wczesnym etapie, w formie warsztatów diagnostycznych, których efekty staną się wnioskami do planu, a następnie kontynuacja na etapie koncepcji oraz krytyki gotowego dokumentu. Ważne jest, by rozmawiać o planach w tych miejscach, których one dotyczą. Dlatego zaproponowano sposoby takie, jak spacer czy pawilon konsultacyjny.

Podkreślona została rola edukacji przestrzennej, co przywodzi na myśl brytyjską metodę Planning for real, gdzie procesy konsultacyjne inicjuje się przez warsztaty w lokalnych szkołach, tak, by dzieci przekazały informację dalej rodzicom. Wiele wniosków zawartych w publikacji jest zbieżnych z doświadczeniami z podobnych pilotażowych projektów w innych miastach (na przykład w Gdańsku i Krakowie). W całej Polsce prowadzone są zresztą obecnie pilotaże w ramach ministerialnego przedsięwzięcia POWER, a potrzeba większej partycypacji jest też silnie akcentowana w dyskusji o nowym kodeksie architektoniczno-budowlanym.

„Architektura-murator” na BAZARCHU! Już w najbliższy weekend kolejna edycja BAZARCHU, czyli najpopularniejszych targów książek i wydawnictw architektonicznych. W programie m.in. spotkanie autorskie z Czesławem Bieleckim, warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz teatralna adaptacja komiksu „Robert Moses. Ukryty władca Nowego Jorku”. Nie zabraknie też „Architektury-murator” ze specjalną ofertą prenumeraty dla wszystkich pasjonatów czytelnictwa!
Czy warto zajmować się projektowaniem liter? Bezpłatna publikacja Otwiera oczy, obala mity, prezentuje świat niezależnych projektantów krojów pisma w Polsce. Cyfrową wersję publikacji „Independent Type” można pobrać bezpłatnie.
MUR. Ilustrowany atlas architektury Muranowa Nakładem Centrum Architektury ukazał się kolejny przewodnik po Warszawie, tym razem poświęcony architekturze Muranowa. Najważniejsze realizacje dzielnicy zilustrowali Kamila Doniec, Maciej Drążkiewicz, Mateusz Gryzło i Maria Łomia, a tekstami opatrzyli Beata Chomątowska, współzałożycielka stowarzyszenia Stacja Muranów, krytyk architektury Grzegorz Piątek i Katarzyna Uchowicz, badaczka z Instytutu Sztuki PAN.
Ilustrowany atlas architektury Łodzi Centrum Architektury zaprasza na premierę kolejnego przewodnika, tym razem poświęconego architekturze Łodzi. Najważniejsze realizacje miasta zilustrowali Mateusz Gryzło, Hubert Przybyszewski i Maria Łomiak, a tekstami opatrzyli Anna i Błażej Ciarkowscy, łodzianie, znawcy i miłośnicy miasta.
Gdynia obiecana: nowa książka Grzegorza Piątka Nakładem Wydawnictwa W.A.B. wkrótce ukaże się długo wyczekiwana książka Grzegorza Piątka: „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”. Historia rozwoju Gdyni wciąga jak najlepszy kryminał, a jednocześnie napawa czytelnika optymizmem – jeżeli tak wspaniałe miasto powstawało w tak chaotycznych warunkach, to jest jeszcze nadzieja dla naszego kraju – pisze w nocie od wydawcy Agata Twardoch.
Z miasta do miasta. Historie z czterech stron świata Już 31 sierpnia nakładem wydawnictwa Dwie Siostry ukaże się książka „Z miasta do miasta. Historie z czterech stron świata” autorstwa Michała Strzałkowskiego.  To pełna informacji, ciekawostek i świetnych ilustracji Łukasza Majewskiego publikacja o wyjątkowych miastach, miasteczkach i metropoliach z całego świata.