Architektura MuratorKrytykaStanisława Sandecka Nowicka: Grand Dame światowej architektury

Stanisława Sandecka Nowicka: Grand Dame światowej architektury

Stanisława Sandecka Nowicka tworzyła m.in. okładki do książek, ilustracje i plakaty, była współautorką Domu Turysty w Augustowie i słynnego Paraboleum w Raleigh, pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy i u Le Corbusiera, a w 1963 roku jako pierwsza kobieta na architektonicznej uczelni w USA uzyskała tytuł profesora. Inicjatorki Balu architektek tym razem przypominają postać Stanisławy Sandeckiej Nowickiej.

Stanisława Sandecka Nowicka: Grand Dame światowej architektury
Stanisława Sandecka-Nowicka, fot. Peter Nowicki

Dlaczego od tylu lat wmawiamy sobie, że o kobietach w architekturze mówi się mało, bo nie projektują one ważnych obiektów albo nie zbierają ważnych nagród? Ile lat jeszcze będziemy się okłamywać, że za nieobecnością kobiet na kartach historii architektury stoi sama kobieta – skromna, niechętna do zajmowania ważnych stanowisk, kreślarka na etacie wielkich, męskich gwiazd? Kiedy wreszcie powiemy sobie wprost, że systemowo i konsekwentnie historia pamięta tylko mężów, zapominając zupełnie o żonach w sławnych duetach, małżeństwach w partnerskiej pracy. Dlaczego nazwisko Venturi jest bardziej popularne od Scott-Brown? Czemu większość z nas wie o Oskarze, Zofię kojarząc głównie z rozmazanego zdjęcia okładki książki „Zaczyn”? I czemu doskonale znamy tragiczną historię Macieja Nowickiego, który u początków błyskotliwej kariery w USA rozbił się samolotem i nie zaprojektował Chandigarh, nie wiedząc, że jego zawodowa i życiowa partnerka została pierwszą kobietą z tytułem profesorskim z dziedziny architektury w USA?

Stanisława i Maciej biuro prowadzili wspólnie i wszystkie swoje projekty podpisywali oboje. Niezwykle zdolna architektka pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy, tworząc plany odbudowy Warszawy. Zdobyła stypendium rządu francuskiego Diplome d’Honneur i dostała się na praktyki w Paryżu do studia Le Corbusiera. Niecałą dekadę później, wraz z mężem, wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Zaprojektowała z nim tam m.in. Dorton Arenę w Raleigh zwaną Paraboleum. Po wypadku lotniczym Macieja, została sama z dwójką dzieci. Czy sobie poradziła? Zaczęła wykładać architekturę na Uniwersytecie Pensylwanii. Na uczelni nazywano ją Grand Dame. W 1963 roku jako pierwsza kobieta na architektonicznej uczelni w USA uzyskała tytuł profesora. W 1987 roku została uhonorowana Medalem AIA (American Institute of Architects), a w roku 2016 roku otrzymała medal Gloria Artis dla osób szczególnie zasłużonych polskiej kulturze. I jak myślicie, poradziła sobie?

Praca domowa od Balu architektek:
1) Zapamiętajcie nazwisko Stanisławy (Sasi) Sandeckiej Nowickiej
2) START MAKING FEMALE ARCHITECTS FAMOUS!

Tagi:
Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele Stowarzyszenia Architektów Polskich Architektka Agnieszka Kalinowska-Sołtys została prezes zarządu głównego SARP! Jest pierwszą kobietą na tym stanowisku w 88-letniej historii stowarzyszenia.
Helena Kurcyusz: wymyślając miasta na nowo Helena Kurcyusz przez wiele lat była nie tylko główną urbanistką województwa szczecińskiego, ale też animatorką życia kulturalnego w regionie. Postać architektki przypomina nowa wystawa w Muzeum Historii Szczecina. Ekspozycji towarzyszą wykłady i spacer kuratorski.
Lesley Lokko kuratorką biennale architektury w Wenecji 2023 Lesley Lokko została wybrana na kuratorkę 18. biennale architektury w Wenecji. Ta ghańsko-szkocka architektka jest nie tylko wykładowczynią i badaczką, ale też autorką poczytnych powieści obyczajowych, których akcja rozgrywa się głównie w Afryce. Lokko będzie pierwszą czarnoskórą kuratorką weneckiej wystawy.
Jadwiga Dobrzyńska: prekursorka, architektoniczka, pierwsza kobieta w polskiej architekturze W 2022 roku mija sto lat, odkąd Jadwiga Dobrzyńska jako pierwsza kobieta w Polsce ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, a następnie, również jako pierwsza kobieta, otrzymała uprawnienia architektoniczne. Tym razem inicjatorki Balu architektek przypominają postać tej niezwyklej projektantki.
Bal architektek na Expo w Dubaju Architektki na imprezach branżowych zaczynają być coraz bardziej widoczne. Przyszłoroczną edycję biennale architektury w Wenecji będzie kuratorować kobieta, pochodząca z Ghany Lesley Lokko. A jak sprawy mają się na drugim biegunie wydarzeń, czyli na światowej wystawie Expo, nazywanej przez niektórych architektoniczną Eurowizją*? Inicjatorki Balu architektek tym razem o zaprojektowanych przez kobiety najciekawszych pawilonach na Expo 2020 w Dubaju.
Kreatywność inspirowana naturą: rozmowa z Martą Sękulską-Wrońską Wszystko wskazuje na to, że rozwiązaniem na miarę czasu nie jest maksymalizacja skali, na co pozwala oczywiście poziom współczesnej technologii, lecz redukcja zużycia, a także swego rodzaju recykling.