Architektura MuratorKrytykaWspółczesne projektowanie szpitali dla dzieci: rozmowa z Aleksandrą Czubaszek-Siłuch z Kuryłowicz & Associates

Współczesne projektowanie szpitali dla dzieci: rozmowa z Aleksandrą Czubaszek-Siłuch z Kuryłowicz & Associates

Przed przystąpieniem do projektowania zdecydowaliśmy się przeprowadzić serię spotkań z pracownikami. Staraliśmy się wziąć pod uwagę opinie każdej grupy zawodowej i wykorzystać je do stworzenia najlepszych rozwiązań przestrzennych – mówi architektka Aleksandra Czubaszek-Siłuch z biura Kuryłowicz & Associates, która jest współautorką kompleksowej modernizacji izby przyjęć oraz rejestracji w Instytucie Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.

Współczesne projektowanie szpitali dla dzieci: rozmowa z Aleksandrą Czubaszek-Siłuch z Kuryłowicz & Associates
Aleksandra Czubaszek-Siłuch; fot. Rajmund Rajchel

Joanna Stankiewicz: Ostatnio pracowała Pani nad projektem dla jednego z największych szpitali pediatrycznych w Polsce. Jakie są obecnie trendy w projektowaniu szpitali dziecięcych?

Aleksandra Czubaszek-Siłuch:
Szpitale w ogólnym postrzeganiu kojarzą się z wielkogabarytowymi molochami, o zimnych wnętrzach, które przez swoją skrajną funkcjonalność stają się wręcz opresyjne dla użytkownika. Współcześnie, jako architekci, próbujemy zmieniać ten wizerunek, starając się zmniejszać wizualnie skalę budynków oraz wprowadzać naturalne materiały czy „nieszpitalne” rozwiązania wnętrzarskie w tych pomieszczeniach, w których jest to możliwe. Jest to ukłon nie tylko w kierunku pacjentów, ale również personelu szpitalnego. W naszej pracowni szczególną uwagę zwracamy na projektowanie inkluzywne, które stara się spełnić potrzeby wszystkich użytkowników projektowanej przestrzeni.

W jaki sposób zaprojektować nowoczesny szpital dla dzieci?

Nowoczesny szpital dziecięcy to budynek po pierwsze funkcjonalny, a po drugie wpisujący się w najnowsze trendy w projektowaniu. Poza świetnie dopracowanym układem funkcjonalnym oraz najnowszymi rozwiązaniami technicznymi, jest również miejscem przyjaznym, które nie będzie w swojej formie przytłaczające dla różnorodnych użytkowników. Jest to szczególnie trudne zadanie w kontekście szpitala pediatrycznego.

Dlaczego?

Ponieważ tutaj użytkownikiem jest nie tylko dziecko, ale również dorosły, rodzic czy pracownik szpitala. Przy czym w tym przypadku dzieckiem jest zarówno noworodek, jak i nastolatek. Wiadomo, jak bardzo zmienia się postrzeganie przestrzeni nie tylko z wiekiem, ale również pod wpływem danej sytuacji czy emocji, dlatego też tak ważne jest, aby przed przystąpieniem do prac projektowych przeprowadzić gruntowną analizę potrzeb użytkowników danej przestrzeni. Innymi słowy – inaczej trzeba podchodzić do projektowania przestrzeni otwartych szpitala, tu mam na myśli na przykład izbę przyjęć, a inaczej do projektowania oddziałów, ponieważ wraz ze zmianą funkcji przestrzeni szpitalnej, zmienia się typ pacjenta, sytuacja, w której się znajduje oraz, co za tym idzie, powinna się zmieniać również otaczająca go przestrzeń.

Czy koncepcja wellbeing jako kompleksowego podejścia do człowieka i zaspokajania jego różnorodnych potrzeb jest ważna w przypadku projektowaniu szpitali?

Trzeba pamiętać, że szpital to miejsce bardzo specyficzne, gdzie najważniejsza jest funkcjonalność. Jest to budynek, który jest obwarowany dodatkowymi regulacjami prawnymi oraz wytycznymi, jak również bardzo skomplikowanymi procedurami, nie tylko medycznymi, ale też administracyjnymi. Do tego dochodzą bardzo ważne kwestie sanitarne. Tym niemniej coraz częściej inwestorzy z sektora medycznego zwracają uwagę na ten aspekt i znajdują na niego miejsce w budżecie swojej inwestycji. Tym bardziej, że również coraz częściej mówi się o ogromnym wpływie przyjaznego otoczenia na pacjentów, a przestrzenie ogólnodostępne mogą zwiększyć poczucie bezpieczeństwa oraz działania akomodacyjne, które mają wpływ na późniejszą terapię.

Jak wyglądała Państwa praca nad projektem dla Instytutu „Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie?

W tym przypadku, przed przystąpieniem do projektowania zdecydowaliśmy się przeprowadzić serię spotkań-warsztatów z pracownikami, aby wspólnie znaleźć rozwiązania przestrzenne najlepiej odpowiadające tej placówce. Staraliśmy się wziąć pod uwagę opinię każdej grupy zawodowej oraz ich ogromne doświadczenie w pracy w tym miejscu i wykorzystać je do stworzenia najlepszych rozwiązań przestrzennych.

Którą przestrzeń Państwo projektowali?


Funkcjonalnie i estetycznie całość założenia projektowego została podzielona na cztery części – część Rejestracji Poradni Specjalistycznych, w której przyjęto zastosowanie stonowanych barw w palecie zieleni, zestawionych z marmurową podłogą oraz drewnianymi elementami wykończenia wnętrz. Z przestrzeni holu wydzielono miejsce, które stanie się sekretariatem oraz poczekalnią dla poradni urologicznej oraz chirurgicznej. Ta część jest estetycznie spójna z holem rejestracji. Trzecią wydzieloną częścią całej inwestycji jest poczekalnia izby przyjęć, w ramach której projektuje się gabinety diagnostyczne, rejestrację, separatkę dla pacjenta zakaźnego i przestrzeń wspólną – poczekalnie oraz pomieszczenia sanitarne, w tym modelowe pokoje malucha – do przewijania oraz karmienia. Planujemy uzyskanie ciepłego, domowego charakteru poprzez zastosowanie materiałów nawiązujących do naturalnych oraz kolorystykę biało-beżowo-szarą, jak również dobór tematycznych dekoracji, np. safari, spójnych dla całości przestrzeni.

Na jakiej zasadzie dobierała Pani kolory?

W niedalekiej przyszłości Centrum Zdrowia Dziecka ma zostać poszerzone o cały oddział jakże potrzebnej psychiatrii dziecięcej. W związku z tym, projektowana przez nas izba pęć będzie obsługiwała większą liczbę dzieci z zaburzeniami psychicznymi niż dzieje się to w tej chwili. Ponieważ w przypadku takich dzieci otaczająca przestrzeń jest szczególnie istotna i może w znaczący sposób wpłynąć na ich zachowanie czy samopoczucie, niektóre rozwiązania projektowe, w tym kolorystykę, oparliśmy na doświadczeniu psychiatrów i fizjoterapeutów dziecięcych pracujących obecnie w Centrum Zdrowia Dziecka. To na podstawie rozmowy z nimi zdecydowaliśmy się zastosować naturalne, jasne i stonowane materiały. Zastosowaliśmy kolory ziemi, takie jak zieleń, biel czy beż.

Czy kolory mogą pełnić funkcję wspierająca w powrocie do zdrowia?

Istnieje cały szereg badań wspierających tę tezę. W „Colour and lighting in hospital design” opisano eksperyment, w którym udowodniono, że poprawa jakości przestrzeni może przyspieszyć tempo dochodzenia do zdrowia pacjentów nawet o 10%. Od wielu lat również wiadomo, że odpowiednio ukształtowana przestrzeń może wspomagać wyciszenie pacjenta lub zupełnie odwrotnie – powodować w nim niepokój i dodatkowo dobodźcowywać. Jest to szczególnie istotna kwestia w kontekście dzieci, które – w szczególności w młodszym wieku – instynktownie reagują na przestrzeń i prawie zawsze wchodzą z nią w interakcje, zarówno pozytywnie, jak i negatywnie.

Co sądzi Pani o stosowaniu w szpitalach rozwiązań projektowych poprawiających komfort przebywających w nich osób? Komfort w zakresie wrażeń estetycznych, akustycznych, łatwości poruszania się pod obiekcie?

Przestrzenie ogólne szpitala, takie jak izba przyjęć, hole czy korytarze są jednymi z niewielu elementów budynku, w których projektant ma możliwość zaproponowania rozwiązań „spoza kanonu”. Jednocześnie są to miejsca, które tworzą pierwsze wrażenie oraz wpływają na ogólny odbiór całego doświadczenia wizyty w szpitalu. Dlatego też uważam, że w takich miejscach szczególnie istotne jest projektowanie przestrzeni przyjaznych, które będą łagodziły wizerunek całości placówki oraz tworzyły przyjazne miejsca pracy dla przebywającego tam na co dzień personelu. Jest to dodatkowa, ale w mojej opinii równie ważna funkcja tych przestrzeni. Dlatego też w projektowaniu warto korzystać z wszelkich dostępnych rozwiązań, które wspomagają osiągnięcie tego celu.

Aleksandra Czubaszek-Siłuch przygotowała projekt modernizacji Izby Przyjęć oraz holu Rejestracji 30 Poradni Specjalistycznych w Instytucie „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie wraz z Katarzyną Woźniak pod kierunkiem Piotra Żabickiego z pracowni Kuryłowicz & Associates. Aby zapewnić przyjazną akustykę wspomagającą zrozumienie mowy w tej głośnej części szpitala oraz podkreślić charakter wnętrza projektanci wybrali sufity Rockfon w dwóch kolorach korespondujących z wystrojem wnętrza – białym i zielonym.

Zmieniamy percepcję pacjenta: rozmowa z Piotrem Żabickim z Kuryłowicz & Associates Dziś oprócz oczywistych zmian w projektowaniu szpitala związanych z rozwojem techniki oraz warunkami epidemii, powinniśmy się starać o bardziej przyjazne kreowanie wnętrz pod kątem realizacji potrzeb psychologicznych pacjenta. O nowej realizacji Kuryłowicz & Associates zaprojektowanej pro bono dla Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie rozmawiamy z jej współautorem, architektem Piotrem Żabickim.
Projektowanie akustyki i prywatności w obiektach służby zdrowia [WIDEO] Publikujemy nagranie webinar „Projektowanie dobrej akustyki i prywatności w obiektach służby zdrowia z uwzględnieniem wpływu na środowisko naturalne”. Najnowsze badania dotyczące komfortu akustycznego w placówkach medycznych omawia Magda Szubert z Ecophon Saint-Gobain.
Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele Stowarzyszenia Architektów Polskich Architektka Agnieszka Kalinowska-Sołtys została prezes zarządu głównego SARP! Jest pierwszą kobietą na tym stanowisku w 88-letniej historii stowarzyszenia.
Stanisława Sandecka Nowicka: Grand Dame światowej architektury Stanisława Sandecka Nowicka tworzyła m.in. okładki do książek, ilustracje i plakaty, była współautorką Domu Turysty w Augustowie i słynnego Paraboleum w Raleigh, pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy i u Le Corbusiera, a w 1963 roku jako pierwsza kobieta na architektonicznej uczelni w USA uzyskała tytuł profesora. Inicjatorki Balu architektek tym razem przypominają postać Stanisławy Sandeckiej Nowickiej.
Helena Kurcyusz: wymyślając miasta na nowo Helena Kurcyusz przez wiele lat była nie tylko główną urbanistką województwa szczecińskiego, ale też animatorką życia kulturalnego w regionie. Postać architektki przypomina nowa wystawa w Muzeum Historii Szczecina. Ekspozycji towarzyszą wykłady i spacer kuratorski.
Lesley Lokko kuratorką biennale architektury w Wenecji 2023 Lesley Lokko została wybrana na kuratorkę 18. biennale architektury w Wenecji. Ta ghańsko-szkocka architektka jest nie tylko wykładowczynią i badaczką, ale też autorką poczytnych powieści obyczajowych, których akcja rozgrywa się głównie w Afryce. Lokko będzie pierwszą czarnoskórą kuratorką weneckiej wystawy.
Jadwiga Dobrzyńska: prekursorka, architektoniczka, pierwsza kobieta w polskiej architekturze W 2022 roku mija sto lat, odkąd Jadwiga Dobrzyńska jako pierwsza kobieta w Polsce ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, a następnie, również jako pierwsza kobieta, otrzymała uprawnienia architektoniczne. Tym razem inicjatorki Balu architektek przypominają postać tej niezwyklej projektantki.
Bal architektek na Expo w Dubaju Architektki na imprezach branżowych zaczynają być coraz bardziej widoczne. Przyszłoroczną edycję biennale architektury w Wenecji będzie kuratorować kobieta, pochodząca z Ghany Lesley Lokko. A jak sprawy mają się na drugim biegunie wydarzeń, czyli na światowej wystawie Expo, nazywanej przez niektórych architektoniczną Eurowizją*? Inicjatorki Balu architektek tym razem o zaprojektowanych przez kobiety najciekawszych pawilonach na Expo 2020 w Dubaju.