Spis treści
Potrzebnych prawie 2600 hektarów pod nowe lotnisko
Każda wielka inwestycja zaczyna się nie od wylewania fundamentów, lecz od pracy geodetów, rzeczoznawców i prawników. W przypadku programu Port Polska skala tego zadania nie ma precedensu w najnowszej historii polskiego budownictwa. Zgodnie z ostateczną decyzją lokalizacyjną, centralne lotnisko krajowe wraz z zachodnim węzłem Kolei Dużych Prędkości zajmie obszar prawie 2585 hektarów. Aby ta przestrzeń mogła stać się placem budowy, państwowa spółka musiała przejąć pełne prawo własności do 923 działek.
Machina administracyjna zadziałała. Mazowiecki Urząd Wojewódzki wydał dotąd decyzje odszkodowawcze dla 908 parceli, co oznacza rozstrzygnięcie postępowań dla ponad 98 procent przejmowanych gruntów. W procedurze pozostało 15 nieruchomości. 9 z nich stanowi mienie komunalne jednej z gmin, w przypadku 3 wydano rozstrzygnięcia dotyczące części udziałów, a dla pozostałych 3 działek osób fizycznych procedury trwają - m.in. z powodu konieczności doręczeń pism współwłaścicielom mieszkającym za granicą.
Innowacją proceduralną, wprowadzoną nowelizacją Ustawy o CPK, stała się możliwość wypłaty zaliczki w wysokości 85 procent przyznanego odszkodowania. Przepis ten zagwarantował mieszkańcom realne środki finansowe jeszcze przed fizycznym opuszczeniem dotychczasowego domu. Z tego instrumentu skorzystali już właściciele 564 działek. Dodatkowo dla 78 parceli wypłacono pełne odszkodowania, ponieważ decyzje w ich sprawie uzyskały walor ostateczności. Łącznie środki trafiły do dysponentów blisko 650 działek, a jak twierdzą przedstawiciele spółki CPK, kompletne wnioski o 85-procentową zaliczkę spółka realizuje w zaledwie siedem dni od ich złożenia.
- Pisaliśmy też: Inżynierowie zabierają się za odwodnienie przyszłego Portu Polska. Powstanie nowy hydrosystem dla lotniska
15
W jaki sposób państwo przejmuje nieuregulowane grunty?
Tak masowe przekształcenia własnościowe nie odbywają się bez napięć. Od decyzji odszkodowawczych wojewody mazowieckiego przysługuje stronom prawo do odwołania, co wstrzymuje wypłatę pełnej kwoty rekompensaty aż do zakończenia postępowania.
Do organów administracji wpłynęło dotąd ponad 520 odwołań złożonych przez wywłaszczanych gospodarzy lub ich pełnomocników. Złożenie odwołania nie blokuje jednak prawa do pobrania 85-procentowej zaliczki, co pozwala mieszkańcom zabezpieczyć finanse na czas sporu o ostateczną wycenę.
Równolegle ujawnił się problem nieruchomości z nieuregulowanym stanem prawnym. Na terenie inwestycji zidentyfikowano 106 działek (w tym 101 niezabudowanych i 5 zabudowanych), dla których brak jest wpisanych właścicieli lub trwają sprawy spadkowe. W przypadku 5 działek z domami wypracowano mechanizm depozytu sądowego. Wówczas należne odszkodowania będą tam przechowywane przez 10 lat, czekając na ustalenie prawowitych spadkobierców. Aby ułatwić mieszkańcom formalności, spółka otworzyła biuro terenowe w miejscowości Drybus, z dyżurami doradców, uruchomiła infolinię i wysyła imienne instrukcje z formularzami wniosków.
- Zobacz też: Wielki projekt transportowy wokół nowego lotniska. Oto, kto połączy 18 polskich gmin obok Portu Polska
Podziemne kolizje na trasie dróg startowych. Chodzi o 3 kilometry nowej sieci w Teresinie
Drugim filarem przygotowania terenu pod przyszłe lotnisko jest usuwanie kolizji z infrastrukturą podziemną. Pisaliśmy już o przebudowie sieci energetycznej, kanalizacyjnej, budowie kolektora ściekowego czy przebudowę odwodnienia na terenie tego gigantycznego placu budowy. Teraz inwestycja Port Polska uzyskała właśnie pozwolenie na przebudowę sieci telekomunikacyjnej.
Światłowody i kable biegnące przez środek planowanych dróg startowych czy płyt postojowych uniemożliwiłyby jakiekolwiek głębokie wykopy pod fundamenty.
Właśnie dlatego Port Polska uzyskał już pozwolenie na budowę około 3 kilometrów nowej kanalizacji telekomunikacyjnej. Inwestycję zlokalizowano na terenie miejscowości Maurycew, Szymanów i Elżbietów w gminie Teresin. Projekt realizowany jest w formule „zaprojektuj i wybuduj” na podstawie umowy zawartej we wrześniu 2024 roku, a wartość kontraktu wynosi 4,22 miliona złotych brutto. Przeniesienie kabli poza obrys planowanej zabudowy pozwoli zachować łączność w regionie, a zarazem uwolni teren pod właściwe roboty lotniskowe.
Saperzy i ornitolodzy wkraczają na plac budowy Portu Polska
Zanim na trasę nowej sieci wjechał sprzęt, teren przeszedł procedury środowiskowe i bezpieczeństwa. Prace przygotowawcze ruszyły 22 września 2026 roku. Za ich przeprowadzenie odpowiada firma Trac-Tek, która wykonała przegląd ornitologiczny pod kątem ochrony lęgów ptaków, oceniła stan zieleni oraz przeprowadziła badania saperskie pod kątem niewybuchów z czasów wojny.
Właściwe prace budowlane przy układaniu rur i studni kablowych rozpoczęły się na początku listopada. Harmonogram jest napięty – roboty mają zakończyć się do końca grudnia 2026 roku. Połączenie uregulowanych spraw gruntowych na obszarze prawie 2600 hektarów ze sprawnym usuwaniem podziemnych magistrali pokazuje, że przygotowania do budowy Portu Polska osiągnęły pełne tempo wykonawcze.
