Tędy pojedzie kontrowersyjny tramwaj. Jak zmienią się Pole Mokotowskie i ulica Rostafińskich?

Jest rok 2030. Warszawa z dumą oddaje do użytku nową trasę tramwajową wzdłuż Pola Mokotowskiego. Wąska i nieco zapomniana ul. Rostafińskich staje się nagle kluczową trasą komunikacyjną. Jak to wpłynie na ludzi wypoczywających w parku, mieszkańców osiedla Biały Kamień, kierowców jeżdżących między Mokotowem i Ochotą? Zapraszamy na wycieczkę w przyszłość.

Architektura. Pełnomocniczka Prezydenta m.st. Warszawy ds. dostępności. Czy dostępność to też kwestia akustyki i przestrzeni do wyciszenia?

Start: ul. Boboli i skręt w Rostafińskich

Załóżmy, że wszystko pójdzie dobrze i miastu uda się zrealizować zapowiadaną na lata 2028–2030 budowę tramwaju wzdłuż Pola Mokotowskiego. Dziś osoba jadąca tramwajem z Wilanowa czy Mokotowa w kierunku Ochoty musi to robić naokoło, przez centrum. To oczywista strata czasu. Nowa trasa wzdłuż Pola Mokotowskiego pozwoli jeździć bezpośrednio – szybciej i wygodniej. Powstanie tramwajowy skrót, ułatwiający dojazd m.in. do szpitala MSWiA przy Wołoskiej, szpitala przy Banacha, SGGW i Dworca Zachodniego.

Którędy pobiegnie trasa tego skrótu? Wyobraź sobie, że jedziesz „czternastką” z Miasteczka Wilanów na Ochotę. Tramwaj dowozi cię do ul. Puławskiej, przecina ją i wjeżdża na zbudowane w 2025 r. torowisko na ul. Rakowieckiej. Potem jednak, zamiast skręcić do centrum, jedzie dalej Rakowiecką prosto, aż do jej końca. Na skrzyżowaniu ul. Wołoskiej i Rakowieckiej tramwaj skręca w prawo, w ul. Andrzeja Boboli, a po kilkuset metrach w lewo – w ul. Rostafińskich. Jesteś na nowym odcinku, w prawym dolnym rogu poniższej mapy.

Tramwaj wzdłuż Pola Mokotowskiego w Warszawie – mapa
Autor: Tramwaje Warszawskie/ Materiały prasowe Mapa tramwaju wzdłuż Pola Mokotowskiego
Ul. Rostafińskich w Warszawie przed budową tramwaju wzdłuż Pola Mokotowskiego
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński

Dziś okolica wygląda tak, jak powyżej. Wąska, senna uliczka. Ale w 2030 r. miejsce trawnika, chodnika i drzew po prawej zajmuje torowisko tramwajowe. Bez wycinek się nie obejdzie, bo między jezdnią a parkiem muszą się zmieścić szyny biegnące w obu kierunkach (plus ochronny „margines” po bokach). Pas terenu na skraju Pola Mokotowskiego ucierpi, choć oczywiście tam, gdzie to możliwe, pojawią się nasadzenia zastępcze.

Ul. Rostafińskich w Warszawie przed budową tramwaju wzdłuż Pola Mokotowskiego
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński

Tramwajem wzdłuż osiedli przy ul. Biały Kamień

Północną stroną ul. Rostafińskich tramwaj mknie dalej. Jeśli spojrzysz w lewo, zobaczysz budynki ekskluzywnego osiedla Eko-Park, znanego też jako Biały Kamień. Luksusowe bloki powstały w latach 2002–2013 według projektu m.in. pracowni Kuryłowicz & Associates, BIM Architekci i KAPS. W tamtych czasach był to jeden z najdroższych adresów w Warszawie.

Część mieszkańców osiedla od początku była nieprzychylna tramwajowi wzdłuż Pola Mokotowskiego. W 2025 r. złożyli oni ok. 20 odwołań od decyzji środowiskowej dla tej trasy (zostały one odrzucone). W wypowiedziach dla mediów podkreślali, że tramwaje będą hałasować oraz odetną ich od Pola Mokotowskiego. Niektórzy wyrażali także niezadowolenie, że przy ich osiedlu nie zaplanowano przystanku.

Ul. Rostafińskich w Warszawie przed budową tramwaju wzdłuż Pola Mokotowskiego
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński

Między parkiem a ogródkami działkowymi

Mniej więcej w połowie ul. Rostafińskich widok za oknem się zmienia. Znikają budynki, a ty z obu stron masz zieleń. Po prawej – Pole Mokotowskie. Po lewej – Rodzinne Ogrody Działkowe „Rakowiec”. To jeden ze starszych ROD-ów w stolicy, bo założony w 1927 r. Działkowcy mają szczęście, gdyż budowa trasy tramwajowej nie wymaga ingerencji w ich ogródki. (Tego samego nie mogą powiedzieć działkowcy wywłaszczeni pod budowę tramwaju na Gocław). Dla nich zmieni się jedynie poziom hałasu za ogrodzeniem, choć warto zauważyć, że i przed budową tramwaju nie było tu szczególnie cicho – ul. Rostafińskich kursuje zaskakująco dużo samochodów jak na jej rozmiary, a kawałek dalej hałasuje już ruchliwa ul. Żwirki i Wigury.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na priorytety miasta. Do wyboru było w końcu wiele rozwiązań. Można było zbudować torowisko w miejscu jezdni, zmuszając kierowców do dzielenia ulicy z tramwajami (tak samo, jak np. w centrum Krakowa). Można było zlikwidować część ogródków działkowych w pasie przy jezdni i zbudować torowisko w ich miejscu, żeby oszczędzić drzewa na skraju Pola Mokotowskiego. Zdecydowano, że najlepiej będzie poświęcić publiczną zieleń.

Ul. Rostafińskich w Warszawie przed budową tramwaju wzdłuż Pola Mokotowskiego
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński

Szyny ścinają narożnik Pola Mokotowskiego

Tramwaj zbliża się do ul. Żwirki i Wigury. Żeby pojechać dalej w głąb Ochoty, musi „trafić” w ul. Banacha, która jest kilkaset metrów dalej na północ. Nie ma rady – torowisko musi przeciąć Pole Mokotowskie. To będzie zdecydowanie największa ingerencja w park na całej trasie inwestycji. Choć Tramwaje Warszawskie od początku zapowiadały, że ograniczą skalę wycinki drzew do minimum, pewnych ofiar się nie uniknie. Jeden z narożników parku zostanie odcięty szynami od reszty. Nadal oczywiście można będzie między nimi spacerować, ale już ostrożniej, rozglądając się uważnie przed przejściem przez torowisko.

„Czternastka” sunie przez Pole Mokotowskie, zarzucając pasażerami na dość ostrych łukach. Przez chwilę wydaje się, że za chwilę wjedzie w stojącą tu amerykańską restaurację Jeff's. To jednak tylko złudzenie, bo zaraz skręca w lewo i przecina ul. Żwirki i Wigury. Po obu stronach czekają na przejazd dziesiątki samochodów. Dla kierowców jeżdżących tą ulicą nowy, często kursujący tramwaj to głównie utrapienie, gdyż zwiększa korki. Przez szyby tramwaju widzisz, jak ktoś ze zniecierpliwieniem bębni palcami w kierownicę.

Ul. Rostafińskich w Warszawie przed budową tramwaju wzdłuż Pola Mokotowskiego
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński

Koniec odcinka: ulicą Banacha w stronę Dworca Zachodniego

Ostatni fragment nowego torowiska biegnie ul. Banacha. To już Ochota. Szyny zbudowano po południowej stronie jezdni. Żadne drzewa nie poszły tu jednak pod topór, gdyż całą ulicę przesunięto. W 2030 r. w miejscu jezdni po lewej stronie zdjęcia jest torowisko tramwajowe, a sama jezdnia znajduje się w miejscu zlikwidowanego pasa zieleni. Dzięki temu można uniknąć większych wycinek, kierowcy nie tracą żadnego pasa ruchu, a tramwajom w razie potrzeby łatwiej będzie skręcić na pętlę przy szpitalu, również znajdującą się po południowej stronie ulicy.

Nowe torowisko kończy się w pobliżu skrzyżowania ul. Banacha z ul. Grójecką. Tu tramwaj wjeżdża na szyny otwarte w 2027 r. w ramach budowy tramwaju do Dworca Zachodniego. Przez okno patrzysz na mijane budynki wzdłuż ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r., a później widok znika, bo tramwaj zanurza się w tunel. Zatrzyma się na przystanku końcowym już pod ziemią, tuż przy peronie 1 kolejowego Dworca Zachodniego.

Podcast Architektoniczny
PL.Architekci. Dom w rozliczeniu godzinowym, czyli jak projektanci dojrzewają do roli przedsiębiorców