Architektura MuratorProjektyPolski kościół XXI wieku – jaka powinna być współczesna architektura sakralna

Polski kościół XXI wieku – jaka powinna być współczesna architektura sakralna

Rozstrzygnięto konkurs na projekt kościoła rzymsko-katolickiego na Nowych Żernikach we Wrocławiu. Wyróżnione prace mają stanowić głos w dyskusji na temat projektowania współczesnych świątyń. Publikujemy projekty konkursowe oraz apel środowiska architektów do władz administracji lokalnej i kościelnej.

Polski kościół XXI wieku – jaka powinna być współczesna architektura sakralna. Apel architektów do władz administracji lokalnej i kościelnej
Projekt pracowni Adamiczka Consulting z Wrocławia (autorzy: Jerzy Adamiczka, Bartosz Adamiczka, Tomasz Broma), I nagroda

Stowarzyszenie Architektów Polskich i Europejska Stolica Kultury Wrocław 2016 rzuciły wyzwanie polskim projektantom, ogłaszając otwarty konkurs studialny na projekt kościoła idealnego. Aby założenie było w pewien sposób urealnione i osadzone w kontekście, jako bazę dla projektów przewidziano powstające obecnie osiedle Nowe Żerniki. W regulaminie określono jedynie pojemność kościoła oraz zobowiązano architektów do uwzględnienia takich elementów jak plebania czy stacje drogi krzyżowej. Konkurs na kościół jest przedsięwzięciem ideowym i stanowi część dużego projektu „Kościół – piękno i kicz”, w ramach którego eksplorowaliśmy różne wątki głównego tematu. Jego zasadniczym zadaniem było rozszerzenie świadomości i oderwanie od samospełniającego się paradygmatu budowania coraz to gorszych kościołów. W pierwszej fazie tego projektu, na wystawie, którą rozszerza książka-przewodnik „Architektura VII dnia”, kuratorzy pokazali fenomen budowania świątyń w czasach PRL-u. Zależało nam na tym, aby czymś zrównoważyć tę niezwykłą historię i sprokurować wnioski na przyszłość. A gdzie, jeśli nie na modelowym osiedlu myśleć o kościele, który urywałby się z peletonu nieadekwatnej technologii liturgicznej czy wszechobecnego kiczu? Chcielibyśmy tym ćwiczeniem pokazać, że jeśli nadal chcemy obecności w przestrzeni publicznej obiektów religijnych, to z tej historii jest pozytywne wyjście – mówi „A-m” Zbigniew Maćków, kurator ds. architektury ESK Wrocław 2016 i jeden z sędziów w konkursie. Poza nim w skład jury weszli architekci: Konrad Kucza-Kuczyński (przewodniczący), Richard England, Mariusz Ścisło, Marcin Major, Maciej Hawrylak i Andrzej Poniewierka.

Pierwsze miejsce przyznano pracowni Adamiczka Consulting z Wrocławia (autorzy: Jerzy Adamiczka, Bartosz Adamiczka, Tomasz Broma). Według założeń architektów, ściany oraz podłoga świątyni wykonane miałyby być z ubijanej ziemi, pozyskanej z wykopów pod zabudowę mieszkaniową Nowych Żernik. Kościół byłby w ten sposób symbolicznie powiązany z całym osiedlem i organicznie by z niego wyrastał. Podstawową przyczyną wykorzystania tej technologii jest jednak możliwość bezpośredniego zaangażowanie mieszkańców osiedla w większość prowadzonych prac budowlanych. Dzięki temu, przy okazji wznoszenia budynku, możliwa będzie integracja lokalnej społeczności – tłumaczą projektanci.

Drugą nagrodę otrzymał zespół w składzie: Wojciech Iwachów, Katarzyna Raczyńska, Anna Stachi, a trzecią, ex aequo, pracownia OVO Grąbczewscy Architekci (Barbara Grąbczewska, Oskar Grąbczewski, Marek Grąbczewski, Dobrochna Lata, Marta Lata, Łukasz Lata, Łukasz Migała, Mateusz Pietryga) oraz Witold Sienkiel i Przemysław Drabiński z Krakowa. Jurorzy przyznali też dwa równoważne wyróżnienia: konsorcjum opolskich pracowni MS i Wentario (Marta Kondziela, Andrzej Nowak, Michał Szkudlarski) oraz katowickiemu biuru Dyrda Fikus Architekci (Tomasz Berezowski, Radosław Fikus). Konkurs poprzez aktywność udziału wyrażoną 155 nadesłanymi pracami oraz jakość i różnorodność zaprezentowanych w nich poglądów, spełnił oczekiwane zdanie. Znacząca ilość prac podjęła wyzwanie poszukiwania wizji współczesnego kościoła rozumianego jako miejsce kultu, ale zintegrowane z otaczającą przestrzenią społeczną Nowych Żernik i wyposażone w funkcje służące działaniom tych społeczności. Jury konkursu w imieniu całego środowiska architektów podkreśla celowość uzyskiwania wartościowych rozwiązań nowych kościołów w drodze otwartych konkursów, nie tylko studialnych, ale przede wszystkim realizacyjnych. To konkursy dają bowiem, poprzez wybór, wartościowe rozwiązania i pogłębienie poszukiwań odpowiedzi na posoborowe idee. Kierujemy ten apel do środowisk i władz administracji lokalnej, architektów, a przede wszystkim władz i inwestorów kościelnych – czytamy we wnioskach pokonkursowych.

Day-VII Architecture: 300-stronicowy przewodnik po architekturze sakralnej w Polsce teraz także w wersji angielskiej Nakładem wydawnictwa DOM publishers ukazała się właśnie jedna z najistotniejszych pozycji poświęconych powojennej architekturze sakralnej w Polsce. Książka „Day-VII Architecture” to nie tylko bogato ilustrowany przewodnik po najciekawszych kościołach, ale także próba podsumowania przemian zachodzących w sztuce sakralnej naszego kraju.
Tychy – sacrum w mieście socjalistycznym: nowa publikacja Muzeum Miejskiego w Tychach „Tychy – sacrum w mieście socjalistycznym” to tytuł najnowszego wydawnictwa, które ukazało się właśnie nakładem Muzeum Miejskiego w Tychach.  Wśród prezentowanych świątyń realizacje Stanisława Niemczyka, Bożeny i Janusza Włodarczyków, Grzegorza Ratajskiego oraz Zbigniewa Webera.
Tychy – sacrum w mieście socjalistycznym Kilkanaście makiet i szkice architektoniczne ukazujące różne stadia powstawania koncepcji tyskich kościołów od 1951 do 1989 roku to tylko część eksponatów, jakie zobaczymy na najnowszej wystawie w Muzeum Miejskim w Tychach.
Nowoczesna katedra w Kenii – jak to się robi w Afryce Kenijskie Kericho, słynące z największych na Czarnym Lądzie plantacji herbaty, doczekało się nowoczesnej świątyni dla 1500 wiernych. Projekt pierwszej w mieście katedry opracowało brytyjskie biuro John McAslan + Partners.
Sukces polskiego studenta. Filip Strzelecki laureatem nagrody Faith&Form dla architektury sakralnej Filip Strzelecki, student Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, jest jednym z laureatów tegotocznej edycji nagrody IFRAA Faith&Form dla architektury sakralnej. Zwycięska praca to projekt kaplicy św. Wojciecha z założeniem krajobrazowym w Fiszewe koło Elbląga.  
Rozbudowa kościoła w Rokietnicy Nową bryłę zaprojektowano na planie krzyża greckiego, którego jedno z ramion styka się z dawnym prezbiterium. W nawiązaniu do neogotyckiej świątyni z czerwonej cegły zaproponowano przekrycie z miedzianej blachy – o realizacji projektu piszą jego autorzy Paweł Kobryński i Wojciech Krawczuk z biura Front Architcts.