Architektura MuratorRealizacjePrzedszkole atrialne w Ostrowi Mazowieckiej

Przedszkole atrialne w Ostrowi Mazowieckiej

Projektując przedszkole dla dzieci pracowników firmy FORTE, architekci wykorzystali doświadczenie zdobyte podczas realizacji kilkunastu podobnych obiektów w całej Polsce. Powstał atrialny pawilon dostosowany do skali i percepcji dziecka – pisze Grzegorz Stiasny.

Atrialne przedszkole na Mazowszu
Okna w salach są podłużne, z niskimi nadprożami dostosowanymi do wzrostu dzieci. Taki kształt zapewnia jednocześnie odpowiednią ilość światła we wnętrzu i eliminuje konieczność przesłaniania górnych części roletami. Fot. xystudio
Przedszkole przyzakładowe Żółty słonikOstrów Mazowiecka, ul. Sikorskiego
Autorzyxystudio, architekci Dorota Sibińska (architekt prowadząca), Filip Domaszczyński, Marta Nowosielska, Natalia Komsta, Anna Prałat
Architektura wnętrzxystudio
Architektura krajobrazuxystudio
KonstrukcjaKrzysztof Świątek, Dionizy Mróz
Generalny wykonawcaBMB budownictwo
Inwestorprywatny
Powierzchnia terenu6051.0 m²
Powierzchnia zabudowy810.0 m²
Powierzchnia użytkowa680.0 m²
Powierzchnia całkowita810.0 m²
Kubatura3076.0 m³
Projekt2014
Data realizacji (koniec)2015

W czasach PRL-u przedszkola przyzakładowe były powszechną normą. Matki miały możliwość obserwowania, kiedy dzieci idą z opiekunkami na spacer, a jeśli były problemy, mogły natychmiast zareagować. Po pracy zaś wracały z dziećmi do domów, nie musząc jechać na drugi koniec miasta, aby je odebrać. Korzyści były – i są też dzisiaj – dla nas oczywiste. Jednak po 1989 roku wszystkie takie placówki zostały zlikwidowane, przede wszystkim ze względu na upadek przedsiębiorstw mających odpowiednie na ich utrzymanie fundusze socjalne. W chwili obecnej w wielu miejscach wraca się do pomysłu przyzakładowych przedszkoli. Sprzyja temu też Unia Europejska, sugerując tworzenie placówek i wspierając ich powstawanie dotacjami. FORTE jest jednym z większych europejskich producentów mebli, zatrudniającym kilka tysięcy osób w czterech fabrykach. Realizacja przedszkola w Ostrowi Mazowieckiej, gdzie znajduje się jej główna siedziba, to element szerszej polityki firmy, ale też – jak głosi plotka – inicjatywa córek właściciela. Jakkolwiek by było, na pewno chodziło o budowanie trwalszych więzi młodych pracowników z przedsiębiorstwem.

Atrialne przedszkole na Mazowszu
Wysokość wejść i zadaszeń wynosi 2,3 m, dzięki czemu wchodząc do budynku, dziecko odczuwa bardziej „domową” skalę, a sam obiekt nie wydaje się mu zbyt monumentalny. Fot. xystudio  

Przedszkole w miejscu pracy pozwala zaoszczędzić czas codziennych dojazdów, ułatwia godzenie kariery zawodowej z opieką nad dzieckiem. Ale słychać również opinie, że takie placówki powodują wzrost wymagań pracodawcy wobec zatrudnionych. Fabryka wybudowała obiekt dla 120 dzieci. Oprócz trzech sal dla przedszkolaków, są też dwa osobne pomieszczenia dla najmłodszych – do oddziału żłobkowego przyjmowane są już dzieci, które ukończyły rok. Barierą dla wielu firm, które chciałyby założyć przyzakładową placówkę dla dzieci, jest brak doświadczenia w podobnych projektach. Tu zadanie to powierzono zewnętrznej firmie – Centrum Rozwoju Dziecka Kids&Co, która specjalizuje się w uruchamianiu i prowadzeniu niepublicznych przedszkoli i oferuje takie usługi korporacjom. Architekci z xystudio współpracowali już z nią wcześniej, tworząc wnętrza dla dzieci w warszawskich i łódzkich biurowcach (m.in. w budynku Green Horizon w Łodzi czy wieżowcu Warsaw Trade Tower). Teraz zaprojektowali otoczony zielenią pawilon przedszkolny, którego wejściowa elewacja wita podopiecznych architektonicznym uśmiechem. To powielony w cokole skos dachu pochylonego w stronę centralnie umiejscowionego wejścia z przejściem do wewnętrznego patio tworzy ten efekt.

Atrialne przedszkole na Mazowszu
Detal elewacji zachodniej wykonanej z kolorowych paneli trespa. Fot. Marcin Czechowicz

Budynek jest parterowy, atrialny. Został wybudowany na terenie położonym na tyłach fabryki, tak że jego sąsiedztwo jest niemal sielsko-wiejskie, a nie przemysłowe. Przedszkole otaczają dwa duże place zabaw, a między skrzydłami mieszczącymi sale zorganizowano patio z piaskownicą i zielenią, przymknięte drewnianą pergolą. Wnętrza mają fantazyjne wymalowania, odkrytą konstrukcję dachu z drewnianych belek i świetliki doświetlające oddalone od okien miejsca sal. A to dlatego, że główne okna dostosowano do wzrostu dzieci, który waha się w okolicy jednego metra. Pozostałe okna są okrągłe jak bulaje na statku. Prosta dyspozycja wnętrz umożliwia też łączenie i wydzielanie sal w obrębie traktów za pomocą składanych ścian. To przedszkole jest jednym z elementów, które mają spowodować, że praca w firmie będzie nie tylko pracą i płacą, ale pracą przyjazną, która daje perspektywy – mówił podczas oficjalnego otwarcia w sierpniu ubiegłego roku Maciej Formanowicz prezes FORTE.

Atrialne przedszkole na Mazowszu
W każdej sali zaprojektowano świetliki o wymiarach 90 x 200 cm, które wpuszczają światło dzienne do pomieszczeń. Fot. xystudio

Założenia autorskie

Przedszkole z oddziałem żłobkowym w Ostrowi Mazowieckiej to parterowy, niepodpiwniczony budynek atrialny, przeznaczone dla ponad 120 dzieciaków. Rozłożysty, przekryty jednospadowym dachem na konstrukcji z drewna klejonego pozwolił uniknąć słupów w salach dydaktycznych (przy rozpiętość konstrukcji dochodzącej do ponad ośmiu metrów). W projektowaniu tego typu placówek najistotniejsze według nas są trzy aspekty: skala, światło i funkcja. Jeśli chodzi o tę pierwszą, to od początku stała się jednym z najważniejszych elementów. Wysokość wejść i zadaszeń wynosi 2,3 metra, dzięki czemu wchodząc do budynku, dziecko odczuwa bardziej „domową” skalę, a sam obiekt nie wydaje się mu zbyt monumentalny. Okna w salach są długie, z niskimi nadprożami, również dostosowanymi do wzrostu użytkowników, ale taka ich forma zapewnia jednocześnie odpowiednią ilość światła we wnętrzu i eliminuje konieczność przesłaniania górnych części roletami. Dodatkowe, rozproszone światło wpuszczają do środka otwory w dachu. W każdej sali zaprojektowano dwa lub trzy takie świetliki o wymiarach 90 x 200 centymetrów. Również sam dziedziniec został zaaranżowany z myślą o codziennych wędrówkach słońca – zawsze zacieniona jest zamiennie przynajmniej jego połowa, dzięki czemu ani przestrzeń zewnętrzna, ani korytarze nie przegrzewają się. Modułowy układ budynku pozwolił z kolei na bardzo prostą i czytelną dyspozycję przestrzenną. We wschodnim skrzydle mieści się żłobek i zaplecze kuchenne, w zachodnim przedszkole, a w części centralnej gabinet dyrektora i pokój dla psychologa lub logopedy. Korytarze pełnią funkcje szatni, są jasne, przeszklone i łączą się z dziedzińcem, który stanowi niejako serce placówki. Od północnej strony domyka go zadaszona altana pełniąca funkcje rekreacyjne, która może być wykorzystywana m.in. jako letnia scena bądź widownia. Jest tu też duża piaskownica i drzewo, które daje cień w upalne dni. Skrzydła budynku stanowią ponadto barierę przed wiatrem, co powoduje wydłużenie czasu, który dzieci mogą bezpiecznie i komfortowo spędzać na świeżym powietrzu.

Dorota Sibińska

Tagi:
Przedszkole w Regułach projektu M.O.C. Architekci Kompleks społeczno-edukacyjny z przedszkolem i ogólnodostępnymi przestrzeniami publicznymi projektu katowickiej pracowni M.O.C. Architekci w przyszłości tworzyć ma centralną strefę podwarszawskiej gminy  Michałowice.
Miejskie Przedszkole w Sosnowcu O przedszkolu ze szklarnią, zieloną skarpą, amfiteatrem i ścianką wspinaczkową, zlokalizowanym między blokami, ogródkami działkowymi i terenem przemysłowym, pisze Justyna Swoszowska.
Przedszkole samorządowe w Grabówce koło Białegostoku Mieszkańcy Grabówki od blisko dwudziestu lat zabiegali o budowę przedszkola w swojej miejscowości. Ale być może warto było czekać. Zrealizowany właśnie obiekt projektu architekta Piotra Jańskiego zdobył wyróżnienie w konkursie Nagroda Roku SARP 2019.
Pasywne przedszkole w Podkowie Leśnej W podwarszawskiej Podkowie powstanie przedszkole z oddziałem żłobkowym według projektu polskiego oddziału duńskiego biura Bjerg Arkitektur
Pasywne przedszkole w Podkowie Leśnej W podwarszawskiej Podkowie powstanie zaawansowany technologicznie budynek przedszkola z oddziałem żłobkowym. Projekt obiektu na zlecenie władz miasta opracował polski oddział duńskiego biura Bjerg Arkitektur.
Przedszkole Żółty Słonik w Suwałkach Dorosła osoba, po przekroczeniu progu przedszkola, czuje się w nim jak Guliwer w krainie Liliputów. Jest to świat dzieci, o dostosowanym do ich wzrostu nie tylko podstawowym wyposażeniu. Cały budynek został zaprojektowany z myślą o nich – pisze Hanna Szukalska.