Architektura MuratorRealizacjeBlok mieszkalny w Koszalinie

Blok mieszkalny w Koszalinie

Budynki realizowane przez architektów z biura HS99 w ich rodzinnym mieście są na wskroś lokalne, ale niepozbawione pewnej modernistycznej zadziorności. Choć wpisane w otoczenie, pozostają widoczne i charakterystyczne – pisze Marek Sietnicki.

Blok mieszkalny w Koszalinie
Blok mieszkalny w Koszalinie, projekt: HS99. Potraktowany scenograficznie motyw odtworzonej elewacji historycznej został wkomponowany w nową elewację, tworząc bramę zapraszającą do strefy handlowej
Fot.: Jakub Certowicz
Budynek mieszkalno-usługowyKoszalin, ul. Zwycięstwa 109
AutorzyHS99, architekci Dariusz Herman, Wojciech Subalski, Piotr Śmierzewski
Współpraca autorskaWojciech Słupczyński, Kuba Florek
Architektura wnętrz(przestrzenie wspólne) HS99
KonstrukcjaJerzy Rawski, Mariusz Staszewski
Generalny wykonawcaPrzedsiębiorstwo Budowlane „Budomal” sp.j.
InwestorPrzedsiębiorstwo Budowlane „Budomal” sp.j.
Powierzchnia terenu2420.0 m²
Powierzchnia zabudowy417.0 m²
Powierzchnia użytkowa1834.0 m²
Powierzchnia całkowita2218.0 m²
Kubatura7084.0 m³
Projekt (data)2008-2012
Data realizacji (początek)2012
Data realizacji (koniec)2014

Budynek przy ul. Zwycięstwa jest trzecią, dużą mieszkaniową realizacją architektów w rodzinnym Koszalinie. Inwestycja zlokalizowana została na skraju plant – śródmiejskiego parku w dolinie rzeki Dzierżęcinki, na terenie obfitującym w pozostałości XIX-wiecznej zabudowy miejskiej co, znając konsekwentny styl HS-ów inspirowany architekturą modernistyczną lat 30., pozwalało oczekiwać rozwiązań kontrastujących z otoczeniem.

Sygnowane kolejnymi numerami domy jednorodzinne ich autorstwa cechuje minimalistyczny uniwersalizm. Zawsze wyglądają na mniej lub bardziej wyrwane z kontekstu, epatując formalną i funkcjonalną integralnością, natomiast koszalińskie „kamienice” HS-ów są na wskroś lokalne.

W przypadku tej najnowszej nie jest to nawet motyw odtworzonej fasady starej stróżówki wpleciony scenograficznie w elewację frontową. Ważniejsze wydaje się wyczucie tutejszych rytmów i na pierwszy rzut oka trudno uchwytnych zasad przestrzennych miejsca. Choćby tego, że na tym odcinku ul. Zwycięstwa paradoksalnie ważniejszy jest ruch w poprzek arterii, a nie wzdłuż, jak na całym jej pozostałym przebiegu. Że istotne obiekty użyteczności publicznej, jak amfiteatr, biblioteka, salon BWA czy nowa filharmonia („A-m” 6/14), leżą w głębi parku, co architekci zręcznie wykorzystali, projektując prowadzący w ich kierunku prostopadły do ulicy ciąg handlowy.

Te różnorodne odniesienia do charakteru miejsca nie pozbawiły jednak budynku pewnej modernistycznej zadziorności. Obiekt ma wyraziste proporcje, podkreślone mocno skontrastowanym i dynamicznym rytmem loggii od strony parku i wspornikowym nadwieszeniem głównej bryły nad galerią i podcięciami wejść. Wyraźnie widoczny jest także kontrast grafitowej ceramicznej okładziny z jego ujawnionym w otworach elewacyjnych białym wnętrzem.

Wszystko to powoduje, że dom, choć znakomicie wpisany w otoczenie, pozostaje widoczny i charakterystyczny.

Blok mieszkalny w Koszalinie
Blok mieszkalny w Koszalinie, projekt: HS99. Zrytmizowana układem przesuniętych loggii elewacja zachodnia otwiera się na park, niestety przez mało reprezentacyjne zaplecze sąsiedniego budynku Prokuratury Rejonowej
Fot.: Jakub Certowicz

Można to złożyć na karb „małpiej zręczności” w kształtowaniu budynków – jak czasami kokieteryjnie na temat swojej pracy wypowiada się współzałożyciel biura Dariusz Herman – ale należałoby tu raczej podkreślić wypracowane przez lata metody poszukiwania optymalnych rozwiązań formalnych i funkcjonalnych.

Ostateczny projekt budynku przy ul. Zwycięstwa, podobnie jak dzieje się to zresztą w przypadku wszystkich innych realizacji HS99, poprzedzony był wykonaniem wielu makiet sprawdzających opcjonalne rozwiązania (w ich pracowni można na przykład zobaczyć co najmniej trzy wersje różniące się zaledwie w subtelny sposób rytmami loggii na elewacji parkowej).

Głęboki racjonalizm cechuje również układ wewnętrzny budynku – z jednobiegową klatką schodową i przyległym do niej korytarzem podkreślającymi kierunkowość obiektu. Do tego czysty, wręcz sterylny rzut parkingu podziemnego, proste i elastyczne rzuty mieszkań oraz surowy detal. Detal, pokazujący w jak świadomy sposób projektanci potrafili wykorzystać ograniczenia bardzo skromnego budżetu inwestycji. Nietynkowane, żelbetowe sufity i schody w częściach wspólnych, proste w formie barierki, łańcuchy zamiast rur spustowych w loggiach pozwoliły z jednej strony zaoszczędzić tyle, by zmieścić w budżecie koszt ceramicznej okładziny, z drugiej strony podkreślić surowy, minimalistyczny wyraz budynku.

Jednak przez wspomniane już wsłuchanie się w „lokalnośc” i delikatne „puszczanie oka” w stronę masowego odbiorcy, architekci osiągnęli efekt pełnej akceptacji czy wręcz sympatii dla budynku, co w przypadku postawienia w historycznym centrum miasta czarnego modernistycznego pudełka nie musiało być wcale tak oczywiste.

Blok mieszkalny w Koszalinie
Blok mieszkalny w Koszalinie, projekt: HS99. Jeden z boków budynku przylega bezpośrednio do działki przeznaczonej w przyszłości pod zabudowę. Ściana klatki schodowej przygotowana jest do dobudowy sąsiada
Fot.: Jakub Certowicz

Założenia autorskie:

Ciągłość historyczna Koszalina przerwana została w marcu 1945 roku, kiedy to wojska rosyjskie zburzyły opuszczone już przez swoich dotychczasowych mieszkańców miasto. Obrazu zniszczeń dopełniły wyburzenia historycznej tkanki przed Ogólnopolskimi Dożynkami w 1975 roku. Koszalin nie posiada więc zbyt wiele obiektów architektonicznych sprzed 1945 roku i nawet te najzwyczajniejsze, które w innym kontekście należałoby po prostu rozebrać, nabierają tu szczególnego znaczenia.

Działka przy ul. Zwycięstwa zabudowana była parterowymi domami o takim właśnie charakterze, z których postanowiono odzyskać elewację frontową. Zrealizowany budynek mieszkalno-usługowy jest pierwszym z trzech, które powstaną na tej parceli o nietypowym kształcie, wynikłym z przypadkowych powojennych zmian własnościowych. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie pozwalał na zbliżenie się do jej wschodniej granicy, przez co uniemożliwiał racjonalną zabudowę tego fragmentu miasta. Dopiero uzyskanie odstępstwa na lokalizację obiektu na granicy działki pozwoliło na poszerzenie wąskiego pasa zabudowy z 6 do 10 metrów.

Blok zaprojektowano jako jednotraktowy, z niewielkimi mieszkaniami jednostronnymi od zachodu oraz nieco większymi od szczytu południowego i północnego. Ściana wschodnia, przy której w przyszłości powstanie zabudowa, została ocieplona i tymczasowo pomalowana na kolor szary.

Do lokali usługowych na parterze wchodzi się nie z głównej ulicy, lecz z wewnętrznego pieszego przejścia, które w przyszłości połączy obiekt z dwoma planowanymi w głębi działki.

Charakterystyczną elewację starego budynku postanowiono odtworzyć w oparciu o odlewy gipsowe oryginalnych ornamentów i wykorzystać jako „bramę” do powstałego ciągu pieszego.

Nowy obiekt ma dwa wejścia – jedno od ul. Zwycięstwa, drugie od strony parku. Oba prowadzą do jednobiegowej, doświetlonej od góry klatki schodowej, wykończonej podobnie jak brama „na biało”.

Tagi:
Apartamenty Boulevard w Ustroniu Morskim Architekci podzielili ciąg zabudowy na segmenty, dzięki czemu obiekty znajdujące się w drugiej linii zachowały widok na morze. Rozdrobniona struktura zespołu sprzyja też ochronie klifu, wzmacnia go regularnie rozmieszczonymi palami. O nowej realizacji HS99 pisze Monika Arczyńska.
Sala koncertowa w Rybniku Koszalińska pracownia HS99 zwyciężyła konkurs na projekt rozbudowy szkoły muzycznej w Rybniku. Nowy budynek pomieści salę koncertową dla 300 osób, trzykondygnacyjne foyer oraz wyodrębnioną strefę edukacyjno-pomocniczą.
Zawód Architekt: Piotr Śmierzewski Bierzemy udział w wielu konkursach i to w ich wyniku powstały nasze najlepsze realizacje. Ale to nie jedyna korzyść z konkursów – to też świetne ćwiczenie dla całego zespołu - mówi Piotr Śmierzewski z pracowni HS99 w rozmowie z Urszulą Bieniecką.
Dom H13 w Lubiatowie projektu HS99 Dla architektów zaprojektowanie tego domu było zleceniem marzeń: znakomicie położona działka z widokiem na wzgórza i jezioro oraz klient z odpowiednim budżetem i preferencjami estetycznymi.
OSSA 2013. Podsumowanie studenckich warsztatów Relacja ze studenckich warsztatów OSSA 2013 ukazała się w styczniowym numerze miesięcznika „Architektura-murator” (nr 1/2014). Przedstawiamy filmową dokumentację warsztatów
Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach. Realizacja pracowni architektonicznej HS99 W numerze 10 / 2012 „Architektury-murator” o Bibliotece w katowicach projektu pracowni HS99 piszą m.in. Krzysztof Mycielski, Ryszard Nakonieczny, Piotr Śmierzewski, Jan Filipkowski...