Architektura MuratorRealizacjeCentrum Hydropolis we Wrocławiu

Centrum Hydropolis we Wrocławiu

Wrocławski zespół to jeden z niewielu tak dobrze zachowanych historycznych zakładów wodociągowych w Europie. Niedawno część terenu udostępniono zwiedzającym, a w zabytkowym zbiorniku urządzono centrum wiedzy o wodzie. O Centrum Hydropolis pisze Roman Rutkowski.

Hydropolis
Strefa wejściowa do centrum znajdująca się w parterowym pawilonie pokrytym miedzianą blachą, która współgra z ceglaną barwą sąsiednich zabytkowych obiektów MPWiK. Fot. Maciej Lulko
Centrum wiedzy o wodzie HydropolisWrocław, ul. Na Grobli 19-23
Autorzy projektu budynkuStudio EKA Pracownia Projektowa, architekt Ewa Kinecka oraz ART FM, architekci Maksymilian Majoch, Magdalena Piwek, Łukasz Markiewicz
Projekt ekspozycjiART FM, Mieczysław Bielawski (dyrektor kreatywny),architekci Magdalena Piwek, Maksymilian Majoch, Łukasz Markiewicz, Jan Witkowski, Karol Ornatowski, Michał Hnatowski, Avishay Ave Hadari (dyrektor artystyczny)
Architektura wnętrzART FM
Architektura krajobrazuStudio EKA Pracownia Projektowa oraz ART FM
KonstrukcjaPracownia Projektowa Studio EKA, Florian Nadolski, Zbigniew Rzeżuski
InwestorMiejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
Powierzchnia terenu13000.0 m²
Powierzchnia zabudowy5145.0 m²
Powierzchnia użytkowa5139.0 m²
Kubatura35102.0 m³
Projekt budynku i zagospodarowania2012-2014
Realizacja budynku i zagospodarowania2012-2015
Projekt konkursowy ekspozycji2013-2014
Projekt i realizacja ekspozycji2014-2015
Koszt inwestycjiok. 59 000 000 PLN

To bardzo specyficzna inwestycja Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu. Spółka ta, na co dzień realizująca bardzo przyziemne składowe różnych przedsięwzięć architektonicznych, tym razem sama wystąpiła w roli inwestora prestiżowego budynku. Tematem oczywiście była woda, a dokładniej rodzaj muzeum, w którym jest ona przedstawiona w bardzo różnych kontekstach, również historycznych, globalnych i nawet kosmicznych.

Wrocławskie MPWiK jest właścicielem rozległych obszarów położonych niedaleko centrum miasta. To właśnie tutaj, tuż przy przecinającej teren ulicy Na Grobli, zlokalizowano Centrum wiedzy o wodzie Hydropolis – jak ostatecznie nazwano tę nową placówkę edukacyjną.

W sensie architektonicznym projekt stanowi przede wszystkim adaptację podziemnego, ceglanego zbiornika czystej wody, pochodzącego jeszcze z XIX wieku. Obiekt, o powierzchni około 4000 m², wyposażony jest w pasowy układ słupów i nakryty kolebkowymi sklepieniami, dodatkowo zwieńczonymi rastrem otworów wentylacyjnych. Zadaniem architektów z wrocławskiej pracowni Studio EKA i krakowskiej ART FM było wykorzystanie tej przestrzeni dla celów wystawienniczych i dobudowanie do niej strefy wejścia. Zadanie było o tyle trudne, że z powodu braku miejsca strefy nie dało się stworzyć między zbiornikiem a ulicą.

Hydropolis
Dach użytkowy budynku; w głębi wieża ciśnień. Fot. Maciej Lulko

Z problemem autorzy poradzili sobie znakomicie, w logiczny sposób wykorzystując sekwencję różnych obiektów architektonicznych i przestrzeni urbanistycznych ciągnących się od ulicy, ostatecznie doprowadzających do przedwejściowego placyku w kształcie wydłużonego prostokąta. Placyk zakończony jest ażurową ścianą, która zakrywa inny budynek należący do MPWiK i która w niedługim czasie ma w całości pokryć się zielenią. Odwiedzający od tej ściany ma się jakby odbić i zwrócić ku nowo wybudowanej kubaturze pawilonu wejściowego.

Pawilon jest niski i horyzontalny, ujęty w jeszcze bardziej horyzontalną ramę wspornikowego zadaszenia, w całości pokryty miedzianą blachą współgrającą z ceglaną barwą sąsiednich zabytkowych obiektów. Rama stanowi wejście nie tylko do wnętrza Hydropolis, ale również na użytkowy, ciągle czekający na zazielenienie dach, nad którym niejako w magiczny sposób unosi się usytuowana po drugiej stronie ulicy wieża ciśnień. Główną atrakcją ramy jest – jak ją nazywają projektanci – wodna drukarka, która z bardzo długiej dyszy wypuszcza w kontrolowany sposób ścianę opadającej wody, tworząc różnego rodzaju napisy i wzory graficzne oraz, dzięki czujkom ruchu, rozsuwając się przed wchodzącym do budynku. Ściana wody jest pierwszym eksponatem Hydropolis, dlatego projektanci stworzyli wygodne warunki jego oglądania z amfiteatralnie ukształtowanych ławek zlokalizowanych na drugim boku placyku. Co ważne, sprytne i ładne przez ścianę wody prześwituje też wielki podświetlany napis z nazwą budynku zlokalizowany w holu wejściowym. Sam hol, podobnie jak wystawa w zabytkowych wnętrzach, jest zaprojektowany z rozmachem przy wykorzystaniu współczesnego języka architektonicznego. Szkoda tylko, że moc podłużnych zabytkowych przestrzeni i piękno ich koleb zostały w zbyt dużym stopniu zdominowane wystawą.

Hydropolis
Ocean życia to strefa, której tematem jest ewolucja i różnorodność życia w wodzie; ekspozycja przedstawia bogate ekosystemy raf koralowych oraz techniki kamuflażu. Fot. Maciej Lulko

Założenia autorskie

Centrum wiedzy o wodzie Hydropolis powstało w podziemnym zbiorniku wody czystej z 1893 roku na terenie kompleksu wodociągowego Na Grobli, który jest jednym z nielicznych tak dobrze zachowanych historycznych zakładów produkcji wody w Europie. Jako obiekt wpisany do rejestru zabytków podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej. Zbiornik ma w rzucie kształt prostokąta o wymiarach zewnętrznych około 72,8 x 63,9 m. Jest nakryty zielonym dachem, z kominkami odpowietrzającymi służącymi pierwotnie do redukcji ciśnienia wewnątrz. Motywem przewodnim projektu miała być woda, co znalazło swoje odzwierciedlenie już na fasadzie dobudowanej strefy wejściowej. Integralną częścią elewacji jest bowiem kurtyna wodna, która rozstępując się przed przechodzącymi, stanowi preludium do tematyki ekspozycji. Woda spływająca z tzw. drukarki układa się w zaprogramowane wzory i napisy. Drukarkę wodną o długości 46,5 metra tworzy 12 modułów ukrytych pod miedzianą obudową, połączonych z częścią techniczną w budynku. Każdy z modułów zawiera zestaw sterowanych elektrozaworów i dysz odpowiadających za efekt druku.

Wnętrze obiektu pierwotnie składało się z czterech oddzielnych komór. Dla potrzeb nowej funkcji zostały one połączone poprzez wycięcie przejść w ścianach. Uzyskaną przestrzeń około 4000 m² podzielono na dziewięć stref tematycznych. Zwiedzający poznają tu działające wynalazki z epoki starożytności, takie jak aeolipile Herona czy zegar wodny Ktesibiosa. Na ogromnej interaktywnej mapie Wrocławia sprawdzą zasięg Powodzi Tysiąclecia z 1997 roku, a w podwieszonych pod sufitem walcach wywołają akustyczną burzę. Będą też mogli wejść do wnętrza batyskafu Trieste. Stan techniczny budynku wymagał wielu robót konstrukcyjnych. Z uwagi na spękanie i nieszczelność istniejącej płyty dennej, konieczne było wykonanie poziomej izolacji wraz z żelbetową płytą dociskową. Dodatkowo w murach i słupach konstrukcyjnych wykonano poziomą izolację metodą iniekcji. ART FM, Studio EKA Pracownia Projektowa

Tagi:
Concordia Design we Wrocławiu: dlaczego realizacja MVRDV budzi kontrowersje Concordia Design we Wrocławiu została oficjalnie otwarta. Budynek budzi jednak w mieście wiele emocji. Część aktywistów wciąż przekonuje, że zgodnie z wcześniejszymi obietnicami magistratu obiekt powinien być przeznaczony na cele społeczne, część krytykuje projekt holenderskiej pracowni MVRDV za odtwórczość i nieuszanowanie kontekstu. Zanim przekonacie się na własne oczy, jak jest naprawdę, zobaczcie zdjęcia i film Juliusza Sokołowskiego.
Muzeum Lubomirskich: wyniki konkursu na projekt wystawy Zakład Narodowy im. Ossolińskich i Fundacja Art Transparent rozstrzygnęły konkurs na projekt wystawy stałej przyszłego Muzeum Książąt Lubomirskich we Wrocławiu. Zwyciężyło Studio 1:1 z Gdańska, ale nagrodzono też pracownię ONTO Kai Nosal i biuro Aleksandra Wadasa.
Kaplica wotywna we Wrocławiu Architekci przetransponowali tradycyjny model sacrum do współczesnych form i znaczeń, by zwrócić uwagę na wiadukt Autostradowej Obwodnicy Wrocławia. Z barier energochłonnych zbudowali kaplicę, która przekracza schematy architektury sakralnej. O nowej realizacji Maćków Pracownia Projektowa pisze Łukasz Wojciechowski.
Miejski ul we Wrocławiu – wyniki konkursu na projekt dworcowej pasieki Galeria BWA Wrocław Główny oraz PKP S.A. ogłosiły wyniki konkursu na projekt miejskiego ula. Obiekt już w przyszłym roku stanie na jednym z tarasów wrocławskiego dworca głównego.
Osiedle Aleja Dębowa 17-19 we Wrocławiu Na wrocławskim Borku rozpoczęła się budowa nowego osiedla, w którym zaplanowano łącznie 41 mieszkań. Najmniejsze będą mieć 30 m2, największe, trzypoziomowe, nawet 197 m2. Za projekt zespołu odpowiada Maćków Pracowania Projektowa.
Polska dojrzałość: jak w ciągu ostatnich 25 lat zmienił się Wrocław Bezprecedensowy projekt Nowe Żerniki, realizowany dzięki ścisłej współpracy architektów, inwestorów i władz miasta, nowe obiekty sportowe i kulturalne oraz niezwykle atrakcyjne przestrzenie publiczne. W ramach jubileuszu 25-lecia prezentujemy cykl filmów przedstawiających transformacje, jakie zaszły w architekturze polskich miast na przestrzeni ostatniego ćwierćwiecza. Zobaczcie, jak w tym czasie zmienił się Wrocław.