Architektura MuratorRealizacjeHala sportowa ZSOMS w Krakowie

Hala sportowa ZSOMS w Krakowie

Nowy obiekt stanowi zwieńczenie prowadzonej od lat 80. rozbudowy zespołu. Architekci przekonali dyrekcję do realizacji hali w miejscu sali gimnastycznej, co pozwoliło zachować dziedziniec między szkołą, boiskami i ulicą – pisze Piotr Bujas.

krk
Ujęcie wieczorne hali Zespołu Szkół Ogólnokształcących Mistrzostwa Sportowego; po zmroku oświetlenie pomieszczeń jeszcze silniej identyfikuje strefy i funkcje budynku
Fot.: Juliusz Sokołowski
Hala sportowa Zespołu Szkół Ogólnokształcących Mistrzostwa SportowegoKraków, ul. Grochowska 20
AutorzyeM4.Pracownia Architektury.Brataniec, architekci Marcin Brataniec (główny projektant), Damian Mierzwa
Współpraca autorskaarchitekt Marek Bystroń
Architektura wnętrzarchitekci Marcin Brataniec (główny projektant), Damian Mierzwa, Kuba Sowiński (identyfikacja wizualna)
Architektura krajobrazuarchitekci Marcin Brataniec (główny projektant), Damian Mierzwa współpraca Paulina Nosalska
KonstrukcjaJanusz Krzykawski
Generalny wykonawcaPrzedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego Chemobudowa – Kraków
InwestorGmina Miejska Kraków / Zarząd Infrastruktury Sportowej
Powierzchnia terenu14621.0 m²
Powierzchnia zabudowy1623.0 m²
Powierzchnia użytkowa2376.0 m²
Powierzchnia całkowita2727.0 m²
Kubatura15907.0 m³
Projekt (data)2014
Data realizacji (początek)2015
Data realizacji (koniec)2017
Koszt inwestycji14 555 490 PLN brutto (z wyposażeniem)

Zespół Szkół Ogólnokształcących Mistrzostwa Sportowego mieści się na terenie Osiedla Oficerskiego, które rozwijało się od początku lat 20. jako kolonia Wojskowej Spółdzielni Mieszkaniowej. W planie parcelacji osiedla, zatwierdzonym w 1934 roku, przewidziano dwie działki na budynki szkolne, jednak realizacja nie rozpoczęła się przed wybuchem wojny. Po jej zakończeniu plan urbanistyczny zmieniono, dla zespołu edukacyjnego wyznaczając spory teren przy ul. Grochowskiej. Pozwoliło to na otoczenie obiektu dużą przestrzenią sportową połączoną z pasem zieleni wzdłuż sąsiadującej rzeki Prądnik. Szkołę, funkcjonującą początkowo jako rejonowa podstawówka, oddano do użytku w 1955 roku. W latach 60., w związku z nowym, sportowym profilem, obok sali gimnastycznej dobudowano otwarty basen, w 1974 roku nakryty halą. Ze względu na rosnącą rangę placówki i liczbę uczniów, cały zespół od lat 80. podlegał modernizacji. Prezentowany obiekt stanowi zwieńczenie tej długotrwałej rozbudowy.

krk2
Portal, witryna i typograficzne rozwiązanie czytelnie akcentuje główne wejście od strony ul. Grochowskiej
Fot.: Juliusz Sokołowski

Początkowo nową halę sportową inwestor planował na terenie boisk. Architekci przekonali jednak dyrekcję do realizacji obiektu w miejscu sali gimnastycznej, stanowiącej łącznik między gmachem dydaktycznym a basenem. Takie rozwiązanie, jakkolwiek komplikujące funkcjonowanie szkoły w czasie budowy, pozwoliło na lepsze powiązanie poszczególnych części kompleksu oraz zachowanie boisk i pasa zieleni wokół obiektów. Wynikiem udanej mediacji jest również specyficzna dyspozycja przestrzenna. Obok wielofunkcyjnej hali na kolejnych półpiętrach znalazły się: siłownia, sale do crossfitu i fitness, pomieszczenia fizykoterapii oraz blok odnowy biologicznej. Budynek szkolny, mający inne wysokości kondygnacji, dostępny jest z półpoziomów -1 i 1. W północnej części nowego budynku zlokalizowano pomieszczenia zaplecza nanizane na korytarz łączący główny hol z tylnym wejściem i szatnią. Pozwala to na alternatywne funkcjonowanie dostępu do głównej hali (wejście frontowe) oraz basenu i pomieszczeń odnowy biologicznej (wejście tylne). Całość połączona jest półotwartą klatką schodową, której towarzyszy zaproponowana przez projektantów ścianka wspinaczkowa. Taka pozornie złożona dyspozycja przestrzenna decyduje w rzeczywistości o czytelnym podziale na strefy o odmiennym sposobie funkcjonowania i dostępności.

krk3
W fasadzie frontowej gęstość przeszkleń sygnalizuje przeznaczenie poszczególnych przestrzeni
Fot.: Juliusz Sokołowski

Architektura hali oparta została na dwóch wiodących tematach: wspomnianej komunikacji stref funkcjonalnych oraz powiązań grup pomieszczeń i widoków. Główna sala ma szereg wewnętrznych okien, zapewniających łączność widokową z basenem, pomieszczeniami fizykoterapii, crossfitu i pokojami trenerów. Okna te tworzą rodzaj wewnętrznej elewacji. Na każdym z poziomów przeźroczysta przegroda od strony klatki schodowej ułatwia szybkie rozpoznanie poszczególnych funkcji. Na podobnej zasadzie frontowa elewacja, w całości przeszklona pasami witrolitu wypełnionego białą wełną izolacyjną, zmienia się po zmroku w rodzaj mapy aktywności stref obiektu. Rozmieszczenie funkcji sygnalizuje również gęstość artykulacji fasady – w jednolitej, półprzeziernej powierzchni witrolitu otwierają się duże, horyzontalne przeszklenia. Kadrują one widok na strefę holu, urządzeń sportowych i otaczających budynków. Formalnym akcentem jest frontowy aneks, mieszczący zaplecze dla „Orlika”, na który „zawija się” przylegająca nawierzchnia tartanowa. Na jej powierzchni urządzono kolejną ściankę wspinaczkową. Drugim akcentem jest schodkowo ukształtowane wejście na zewnętrzną widownię, wykończone drewnianym deckiem.

krk4
Materiały wykończeniowe trybuny kontynuowane są w aranżacji małej architektury otoczenia. Decyduje to o dobrym osadzeniu budynku w otoczeniu
Fot.: Juliusz Sokołowski

Identyfikacja wizualna w postaci dużych piktogramów, opracowana przez grafika Jakuba Sowińskiego, stanowi tu rodzaj atrakcyjnego detalu. Użycie surowych, mineralnych materiałów, takich jak ściany warstwowe z betonu architektonicznego czy fasada z witrolitu, podkreśla efekt rzeczowości tej architektury. Jednocześnie jej bezpretensjonalność – artykulacja i detal wynikające ściśle z funkcji oraz powiązań z otoczeniem – przywodzi skojarzenie z klasyczną już analizą przestrzeni architektonicznych wyrażoną w Transparency: Literal and Phenomenal Colina Rowe’a i Roberta Slutzkyego. Autorzy użyli pojęcia transparencji, aby podkreślić dosłowną i fenomenologiczną zależność przestrzeni zewnętrznej i wewnętrznej budynku, relacje

Tagi:
Autor: Piotr Bujas
Hala na 100-lecie Akademii Górniczo-Hutniczej Jubileusz 100-lecia utworzenia Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie uczelnia uczci m.in. budową nowej hali sportowej dla swoich studentów. Koncepcję obiektu przygotowała Autorska Pracownia Projektowa ARP Manecki.
Krakowskie Centrum Muzyki: nowy konkurs na projekt głównego obiektu koncertowego Krakowa Kolejne podejście do budowy Centrum Muzyki w Krakowie. Agencja Rozwoju Miasta ogłosiła właśnie nowy konkurs na projekt obiektu, w którym siedziby znajdą między innymi Capella Cracoviensis i Sinfonietta Cracovia.
Pawilon Okocimski / Kraków Pawilon Okocimski sukcesywnie popadał w ruinę. W wyniku przetargu poddano go pracom konserwatorskim i adaptacji do nowych potrzeb Zainicjowane przez aktywistów przywrócenie pawilonu kawiarnianego do życia to przedsięwzięcie, dzięki któremu architektura odzyskała dawny blask. O realizacji pracowni F-11 pisze Marcin Brataniec.
Osiedle Jerozolimska w Krakowie projektu ION Architekci. Osiedle Jerozolimska w Krakowie powstanie u zbiegu Wielickiej i Jerozolimskiej na Podgórzu, w pobliżu kopca Krakusa, zalewu Bagry i rezerwatu Bonarka. Nowy zespół zaprojektowała lokalna pracownia ION Architekci.
Muzeum Czartoryskich: nowy wyraz narodowej wypowiedzi Muzeum w swojej nowej odsłonie jest realizacją wyrafinowaną i stonowaną – to warunki dla ponadczasowości, o które w architekturze zawsze chodzi najbardziej. W Polsce szukamy ciągle wyrazu dla tego, co patriotyczne i narodowe. Rzadko wyraz ten jest osiągany przez dzieła eleganckie, ustępując taniej symbolice i rozgadanej, pseudohistorycznej architekturze. Muzeum Czartoryskich w Krakowie jest wyznacznikiem nowego wyrazu narodowej wypowiedzi.
Otwarcie Obiektu Niemożliwego w Krakowie Z okazji 25-lecia „Architektury-murator” redakcja zaprosiła trzech wybitnych architektów, by zmierzyli się z pojęciem niemożliwości i spróbowali, poprzez symboliczną przestrzenną instalację, wyrazić istotę swoich zmagań w architekturze. Krakowski obiekt został zaprojektowany przez prof. Dariusza Kozłowskiego. Według niego „architektura to budowanie rzeczy fikcyjnych tak, by wyglądały jak prawdziwe”. Tę maksymę wykorzystał, odwołując się do opowiadania Nieśmiertelny Jorge Luisa Borgesa. Zrealizował betonowy, symboliczny tron, idealną formę której jedynym przeznaczeniem jest podziwianie. Uroczyste otwarcie Obiektu Niemożliwego odbyło się 18 października 2019 roku.