Architektura MuratorWydarzeniaDAYLIGHT Forum 2021, czyli o znaczeniu światła dziennego w architekturze

DAYLIGHT Forum 2021, czyli o znaczeniu światła dziennego w architekturze

20 października miała miejsce w Warszawie konferencja DAYLIGHT Forum 2021 organizowana przez firmę VELUX. Zaproszeni architekci dyskutowali między innymi o nowych wyzwaniach związanych z projektowaniem zabudowy mieszkaniowej i wpływie pandemii na zmianę naszych oczekiwań.

DAYLIGHT Forum 2021, czyli o znaczeniu światła dziennego w architekturze
DAYLIGHT Forum 2021 zgromadziło architektów, deweloperów i inwestorów; fot. VELUX

DAYLIGHT Forum 2021 otworzyło wystąpienie Jacka Siwińskiego, prezesa VELUX Polska, który podkreślił, że rozmowa o świetle w architekturze jest tak naprawdę rozmową o jakości naszego życia. Uczestniczy konferencji zgodnie twierdzili, że odnośnie znaczenia światła dziennego w architekturze mieszkaniowej najważniejsza jest edukacja i budowanie świadomości nie tylko wśród architektów i deweloperów, ale też w społeczeństwie. Może w tym pomóc popularyzacja wzorcowych rozwiązań i publiczna dyskusja na temat zdrowych przestrzeni, przyjaznych zarówno dla człowieka, jak i klimatu.

Dach jako pierwsza elewacja

Zdaniem Jacka Siwińskiego, potencjalne możliwości dachów pretendują je do tego, by odgrywały rolę nie piątej, lecz pierwszej elewacji. Otwarcie dachu na otoczenie poprzez zastosowanie inteligentnych przeszkleń to nie tylko światło i świeże powietrze oraz kontakt z naturą, ale również jedna z najbardziej spektakularnych możliwości transformacji przestrzeni wewnątrz budynku w sensie estetycznym i funkcjonalnym – mówił. Podobnego zdania był Damian Kałdonek, właściciel gliwickiego biura PROjARCH. Według architekta funkcja użytkowa dachu jest obecnie mocno upośledzona, ze względu na liczbę urządzeń, którą chcemy tam umieścić. Nie przekreśla to jednak możliwości takiego zaprojektowania domu, aby strefy dachu rzeczywiście doświetlały wnętrze – stwierdził. Ewa P. Porębska, redaktorka naczelna „Architektury-murator”, zwróciła natomiast uwagę na kwestie kulturowe. Są kraje, w których od zawsze używano dachu i to wynikało z klimatu. W Polsce dopiero uczymy się tego, że dach to również dobre miejsce rekreacji – mówiła. Wtórowała jej Agnieszka Szczepaniak z wrocławskiej pracowni AP Szczepaniak, podkreślając znaczenie dachów zielonych. Badania pokazują jednoznacznie, że jesteśmy w stanie obniżyć temperaturę w mieście od 5 do 7 stopni, jeżeli zastosujemy zieleń między budynkami albo na dachach – zauważyła.

DAYLIGHT Forum 2021, czyli o znaczeniu światła dziennego w architekturze
Od lewej: Monika Kupska-Kupis, Grzegorz Piątek, dr Natalia Sokół, Agnieszka Szczepaniak, Damian Kałdonek, Marcin Woyciechowski, Michał Kornacki, Jacek Siwiński; fot. VELUX

Rynek mieszkaniowy a pandemia

Paneliści zgodnie twierdzili, że pandemia uzmysłowiła nam, iż chcemy żyć inaczej, mieć większy komfort w pomieszczeniach, w których przebywaliśmy często 24 godziny na dobę. Ważny stał się kontakt z naturą, widok zza okna, zieleń, balkon, na który można wyjść lub posadzić tam rośliny, większa przestrzeń czy oddzielne pomieszczenie do pracy i nauki. To napędziło popyt na nowe inwestycje i uruchomiło lawinę remontów. Pomimo rozkwitu budownictwa mieszkaniowego, trudno nie zauważyć, że pewne tendencje są alarmujące. W czasie ostatniej dekady średni metraż mieszkań zmniejszył się o 9 m² i wynosi obecnie 56 m². Wiele, szczególnie mniejszych mieszkań, kupowanych jest w celach inwestycyjnych.

Eksperci zwrócili również uwagę na wzrost zainteresowania gruntami na przedmieściach, co sprzyja tzw. rozlewaniu się miast, rozbudowie infrastruktury i coraz większym problemom transportowym. Z drugiej strony można dostrzec tu pewien paradoks. Gęsta zabudowa w miastach jest bardziej zacieniona, co powoduje uzależnienie od światła sztucznego. Jak zatem tworzyć przyjazne miasta? Paneliści zgodzili się, że kluczem jest zachowanie balansu. Podkreślali, że wzrost gęstości zabudowy musi się wiązać z większym zazielenieniem przestrzeni miejskich oraz odpowiednimi rozwiązaniami architektonicznymi. Marcin Woyciechowski, architekt, a zarazem członek zarządu Grupy Inwestycyjnej Hossa, wymienił m.in. tworzenie przedplanów i większej ilości korytarzy widokowych.

DAYLIGHT Forum 2021, czyli o znaczeniu światła dziennego w architekturze
Wręczenie dyplomów laureatom Grand Prix International VELUX Award 2020 - Julii Giżewskiej i Pawłowi Białasowi oraz opiekunowi naukowemu prof. Jerzemu Wojewódce; fot. VELUX

Po pierwsze: widok z okna

Natalia Sokół, badaczka światła dziennego z Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, mówiła o istniejącym w Polsce prawodawstwie. Funkcjonuje u nas europejska norma EN 17037, która pozwala projektantom i inwestorom na ustalanie poziomów ilości światła naturalnego wewnątrz budynków, jednak jest normą uznaniową, a nie wykładnią prawną – tłumaczyła. Jak podkreślała, przesłanką do jej opracowania było uwrażliwienie architektów m.in. na warstwy widoku i odległości od innych obiektów. Podczas pandemii to, co widzimy z okna stało się jeszcze ważniejsze. Architekt Michał Kornacki, również specjalista od światła dziennego, zwracał uwagę, że w polskich przepisach budowlanych wymagania odnośnie doświetlenia bazują na prostej metodzie obliczania stosunku powierzchni okien do powierzchni podłogi. Warunki techniczne określają ten stosunek jako 1:8. Niektóre kraje europejskie, m.in. Norwegia, Włochy oraz Słowacja, stosują bardziej zaawansowane metody oceny oświetlenia budynków światłem dziennym, tzw. współczynnik światła dziennego, czyli daylight factor. W nowoczesnych domach o neutralnym zużyciu energii można spotkać przeszklenia sięgające 30-40% powierzchni podłogi – wyjaśniał. Natalia Sokół dodała, że kontrola światła dziennego stwarza wiele obecnie wyzwań projektowych, jednym z nich jest uwzględnienie jego zmienności. Mówiąc o świetle dziennym często myślimy o świetle słonecznym. Tymczasem mamy jeszcze światło nieboskłonu: 16 różnych modeli – przypominała. Spotkanie oraz towarzyszącą mu dyskusję moderowali: Monika Kupska-Kupis, główny architekt w firmie VELUX, oraz krytyk Grzegorz Piątek. Podczas konferencji odbyło się też uroczyste wręczenia dyplomów  laureatom Grand Prix konkursu International VELUX Award 2020: Julii Giżewskiej i Pawłowi Białasowi oraz ich opiekunowi naukowemu prof. Jerzemu Wojewódce z Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej.

Teatr światła - zwycięski projekt studentów z Polski w konkursie International VELUX Award 2020
Teatr światła - zwycięski projekt studentów z Polski w konkursie International VELUX Award 2020 Studenci Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach znaleźli się w gronie laureatów regionalnych  konkursu International VELUX Award 2020. Ich projekt Teatr światła zwyciężył w kategorii Badania nad światłem naturalnym w regionie Europa Wschodnia i Bliski Wschód.
Autor: (Red.)
#Archikolaże. Szkice dla przyszłości: dyskusja Ósmego lutego zapraszamy na dyskusję towarzyszącą wystawie „Archikolaże”. Spotkanie z udziałem architektek Marleny Happach, Agnieszki Kalinowskiej-Sołtys, Ewy Kuryłowicz, Barbary Nawrockiej, Ewy P. Porębskiej, Agaty Twardoch, Aleksandry Wasilkowskiej i Marleny Wolnik poprowadzi filozofka i dziennikarka Katarzyna Kasia.
Spotkanie z Anną Ramos, dyrektorką Fundacji Miesa van der Rohe Zapraszamy na wykład Anny Ramos, dyrektorki Fundacji Miesa van der Rohe, która m.in. organizuje konkurs o nagrodę Unii Europejskiej w dziedzinie architektury współczesnej im. Miesa van der Rohe: EU Mies van der Rohe Award.
BUDMA 2023 – wydarzenia dla architektów Kulisy i efekty rozpłytowywania placu Defilad, wykład Alexandra Schwarza z pracowni David Chipperfield Architects oraz Międzynarodowa Konwencja Budownictwo Polska-Ukraina to tylko niektóre z wydarzeń tegorocznych targów BUDMA 2023.
Wieczór filmowy i dyskusja wokół „Archikolaży” W ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Archikolaże” zapraszamy na pokaz trzech filmów zrealizowanych w latach 90. według scenariusza Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej. Spotkanie i dyskusję wokół dokumentów poprowadzi Łukasz Harat.
Spotkanie z Angeliką Fitz, dyrektorką Architekturzentrum Wien (AzW) Zapraszamy na wykład Angeliki Fitz, teoretyczki kultury, kuratorki, autorki wielu publikacji z dziedziny architektury, sztuki i urbanistyki, od 2017 roku dyrektorki Architekturzentrum Wien (AzW).
Ewa P. Porębska oprowadza po wystawie „Archikolaże” Listy Jerzego Sołtana, Andrzeja Wajdy, Bogdana Paczowskiego, archiwalne zdjęcia i fragmenty dawnych programów telewizyjnych, cytaty z wypowiedzi znaczących postaci architektury, a przede wszystkim opowieść o architektonicznych ideałach i pokusach oraz  o postawach projektantów – to wszystko zobaczyć można na wystawie „Archikolaże” w warszawskim Zodiaku. Już 15 stycznia po ekspozycji oprowadzi jej pomysłodawczyni i kuratorka Ewa P. Porębska, redaktorka naczelna miesięcznika „Architektura-murator”.