Architektura MuratorWydarzeniaDefiniowanie Przestrzeni Architektonicznej 2021

Definiowanie Przestrzeni Architektonicznej 2021

To już dwudziesta edycja międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu Definiowanie przestrzeni architektonicznej. W tym roku spotkanie odbędzie się pod hasłem Mity Architektury. Publikujemy tezy Dariusza Kozłowskiego, które staną się punktem wyjścia do dyskusji!

Definiowanie przestrzeni architektonicznej 2018
Wnętrze kościoła w Firminy, proj. Le Corbusier; fot. Kamalpassi2102/CC BY-SA 3.0

Zakład Architektury Mieszkaniowej i Kompozycji Architektonicznej Instytutu Projektowania Architektonicznego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej zaprasza do udziału w dwudziestej edycji międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu Definiowanie przestrzeni architektonicznej. W tym roku konferencja odbędzie się w dniach 19-20 listopada pod hasłem Mity Architektury. Wydarzenie zaplanowano w formule hybrydowej, stacjonarnie, w pawilonie Kotłownia na terenie kampusu uczelni przy ul. Warszawskiej, oraz on-line.

Poniżej publikujemy pięć konferencyjny tez opracowanych przez prof. Dariusza Kozłowskiego oraz linki do transmisji konferencji w języku polskim.

Mity architektury

Istnieje wiedza ustalana i przekazywana sobie przez społeczność architektów, zawierająca wyjaśnienie sensu swojego świata i ludzi w ich doświadczeniach zbiorowych i indywidualnych. Zamknięta społeczność, egzaltowana swoim zawodem, w jakimś czasie tworzy pewną wiedzę ujętą w przykazaniach, bądź zawartą w mitach, w uznawanych, bezdyskusyjnych prawdach. Warto o tym rozmawiać.

Triada Witruwiusza. Wiedza architektoniczna zawarta w traktacie rzymianina przetrwała setki lat, przyjmowana jako pewnik przez kolejne pokolenia architektów i kolejne kierunki architektury. Użyteczność, trwałość i piękno wydają się wciąż najważniejszymi wymogami wobec rzeczy architektonicznych. Dziś wiadomo, że użyteczność może być zmienna, trwałość rozumiana indywidualnie, a piękno? Co to jest piękno – po Marcelu Duchampie?  

Tradycja. „…Jest to dziwne zjawisko, że jedna połowa ludzi szuka zbawienia w przyszłości, a druga w przeszłości. (Musil). A chwilę obecną odczuwa się również jako nie do zniesienia. Poszukiwanie inspiracji architektury w przeszłości i zapisywanie tych idei w prawie przywodzi na myśl systemy totalitarne: hasło Blut und Boden Architektur i zalecenia sztuki socjalistycznej w treści i narodowej w formie, przypominają te czasy. Architektura zakopiańska poważnie zawróciła w głowach, obywając się bez nakazów.

Nowoczesność. „Trzeba być absolutnie nowoczesnym” nakazywał Rimbaud, dość dawno, (1873). Pragnienie bycia nowoczesnym jest archetypem, to znaczy głęboko w nas zakorzenionym irracjonalnym nakazem, formą nacisku, której treść zmienia się i pozostaje nieokreślona: jest nowoczesne i za takie jest uznane. Istnieje sztuka nowoczesna, która, w lirycznym uniesieniu, utożsamia się ze światem nowoczesnym. (M. Kundera). W architekturze była istotna – nowoczesność, futuryści, awangardy. To nowoczesność bez techniki i technologii. Dziś bywają realizacje propozycji owych awangard – zwiemy je dekonstruktywizmem. Artyści wciąż tęsknią za awangardami, widzowie także.

Architektura winna dekodować swoje przeznaczenie. Było tak: dom powinien wyglądać, jak dom, pałac jak pałac, kościół jak kościół… Wydawało się, że to były formy zawsze rozpoznawalne, niezmienne, ponadczasowe. Okazało się jednak, że nowości są łatwo akceptowane, i – oczekiwane. Ale niejasne jest, jak powinna wyglądać fabryka cygar albo hipermarket, albo – szkoła podstawowa? Ale nie tylko to miejsca dla form oryginalnych.

Architektura jest nauką. To nie takie pewne. Z pewnością architektura jest – wiedzą. Z zakresu wiedzy zawodowej; gromadzi ją Neufert w coraz grubszych księgach zawierających wskazówki jak zaprojektować obiekt architektoniczny, zgodnie z wymogami funkcjonalnymi. Są księgi mówiące o rozwiązaniach technicznych budowli. Nie ma ksiąg z wiedzą – jak stworzyć formę architektoniczną. Dlatego chętnie i nie bez pychy mówimy, że architektura to sztuka kształtowania przestrzeni. Bardziej skromna definicja brzmi: architektura – to gra brył w świetle. Ale każdy architekt musi szukać wyjaśnienia – co to jest architektura? – sam w swojej duszy lub umyśle, mając świadomość istnienia w ciągach historii architektury, gdzie miejsce zajmują tacy wielcy twórcy jak Bramante, Michał Anioł czy Le Corbusier. Ale nie widać tam naukowców.

Dariusz Kozłowski

Autor: (Red.)
#Archikolaże. Szkice dla przyszłości: dyskusja Ósmego lutego zapraszamy na dyskusję towarzyszącą wystawie „Archikolaże”. Spotkanie z udziałem architektek Marleny Happach, Agnieszki Kalinowskiej-Sołtys, Ewy Kuryłowicz, Barbary Nawrockiej, Ewy P. Porębskiej, Agaty Twardoch, Aleksandry Wasilkowskiej i Marleny Wolnik poprowadzi filozofka i dziennikarka Katarzyna Kasia.
Spotkanie z Anną Ramos, dyrektorką Fundacji Miesa van der Rohe [FILM] Prezentujemy nagranie wykładu Anny Ramos, dyrektorki Fundacji Miesa van der Rohe, która m.in. organizuje konkurs o nagrodę Unii Europejskiej w dziedzinie architektury współczesnej im. Miesa van der Rohe: EU Mies van der Rohe Award.
BUDMA 2023 – wydarzenia dla architektów Kulisy i efekty rozpłytowywania placu Defilad, wykład Alexandra Schwarza z pracowni David Chipperfield Architects oraz Międzynarodowa Konwencja Budownictwo Polska-Ukraina to tylko niektóre z wydarzeń tegorocznych targów BUDMA 2023.
Wieczór filmowy i dyskusja wokół „Archikolaży” W ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Archikolaże” zapraszamy na pokaz trzech filmów zrealizowanych w latach 90. według scenariusza Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej. Spotkanie i dyskusję wokół dokumentów poprowadzi Łukasz Harat.
Spotkanie z Angeliką Fitz, dyrektorką Architekturzentrum Wien (AzW) Zapraszamy na wykład Angeliki Fitz, teoretyczki kultury, kuratorki, autorki wielu publikacji z dziedziny architektury, sztuki i urbanistyki, od 2017 roku dyrektorki Architekturzentrum Wien (AzW).
Ewa P. Porębska oprowadza po wystawie „Archikolaże” Listy Jerzego Sołtana, Andrzeja Wajdy, Bogdana Paczowskiego, archiwalne zdjęcia i fragmenty dawnych programów telewizyjnych, cytaty z wypowiedzi znaczących postaci architektury, a przede wszystkim opowieść o architektonicznych ideałach i pokusach oraz  o postawach projektantów – to wszystko zobaczyć można na wystawie „Archikolaże” w warszawskim Zodiaku. Już 15 stycznia po ekspozycji oprowadzi jej pomysłodawczyni i kuratorka Ewa P. Porębska, redaktorka naczelna miesięcznika „Architektura-murator”.