Architektura MuratorWydarzeniaPomnik Jana Zachwatowicza w Warszawie

Pomnik Jana Zachwatowicza w Warszawie

Kolejny architekt doczekał się swojego pomnika w Warszawie. Po Stefanie Kuryłowiczu i Stanisławie Jankowskim przyszedł czas na upamiętnienie Jana Zachwatowicza. Figurę profesora zaprojektował krakowski rzeźbiarz Karol Badyna.

Pomnik Jana Zachwatowicza w Warszawie
Odsłonięcie pomnika Jana Zachwatowicza, proj. Karol Badyna

Budowa pomnika Jana Zachwatowicza to inicjatywa Towarzystwa Przyjaciół Warszawy, które już w 2017 roku podjęło w tej sprawie stosowną uchwałę. Początkowo sugerowaliśmy ustawienie ławeczki z odwzorowaną postacią architekta, ale w trakcie uzgodnień instytucji zaangażowanych w realizację projektu oraz rodziny profesora ostatecznie podjęta została decyzja, by była to figura – zwrócona twarzą w kierunku Zamku Królewskiego i bazyliki archikatedralnej św. Jana Chrzciciela, w których odbudowę Jan Zachwatowicz włożył najwięcej pracy i starań – mówi „A-m” Hanna Kusiak z TPW, przewodnicząca komitetu organizacyjnego przywracania pamięci o architekcie. Projekt opracował krakowski rzeźbiarz Karol Badyna, autor m.in. pomnika Artura Rubinsteina w siedzibie ONZ w Nowym Jorku czy odsłoniętego w ubiegłym roku monumentu Wojciecha Korfantego u zbiegu Alej Ujazdowskich i Agrykoli w Warszawie. Pomnik Jana Zachwatowicza odsłonięto 4 marca 2021 roku.

Odsłonięcie pomnika Jana Zachwatowicza

Figura prezentuje Jana Zachwatowicza z okresu odbudowy Zamku. Postać kroczącego starszego mężczyzny w okularach, z lewą ręką w kieszeni płaszcza, zdaje się uchwycona podczas codziennego spaceru. Rzeźba ma 190 cm wysokości i została wykonana z brązu. U jej stóp znajduje się tablica z napisem o treści: „1900-1983 Jan Zachwatowicz architekt odbudowanej Warszawy”. Pomnik usytuowano przy placu Zamkowym, u wylotu traktu między murami obronnymi, który oficjalnie nazywa się Międzymurzem Piotra Biegańskiego. 75 lat od powstania Biura Odbudowy Stolicy i w 40. rocznicę wpisania Starówki na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, przypominamy sobie heroizm rekonstrukcji Starego Miasta i jego autora. Będziemy mogli go teraz spotkać w miejscu, któremu się poświęcił i które będzie z nim na zawsze związane – mówiła podczas uroczystości odsłonięcia pomnika Jana Zachwatowicza Ewa Malinowska-Grupińska, przewodnicząca Rady m.st. Warszawy.

Rok Jana Zachwatowicza: pomnik, spacery i film

Rok 2020 obchodzony był w Towarzystwie Przyjaciół Warszawy jako Rok Jana Zachwatowicza (4 marca przypadła bowiem 120. rocznica urodzin architekta). Jubileusz włączony został do wydarzeń organizowanych z okazji 75-lecia odbudowy Warszawy i 40. rocznicy wpisania stołecznej starówki na listę UNESCO. W ramach przedsięwzięcia odbyło się m.in. 10 spacerów po miejscach związanych z Zachwatowiczem i wydano folder informujący o zasługach profesora dla odbudowy Warszawy. We współpracy z Domem Spotkań z Historią powstał też dokument. Jak informuje Hanna Kusiak, większość zdjęć wykonano na terenie Politechniki Warszawskiej, gdzie Jan Zachwatowicz studiował, a potem był adiunktem i Kierownikiem Zakładu Architektury Polskiej. W archiwum uczelni znajduje się szereg pamiątek i prac profesora. W filmie architekta wspomina m.in. profesor Robert Kunkel, wieloletni pracownik naukowy zakładu – opowiada Kusiak. Dokument można zobaczyć m.in. na facebookowych profilach DSH i TPW.

Jan Zachwatowicz (1900-1983)

Jan Zachwatowicz był architektem, historykiem sztuki i konserwatorem zabytków. Należał do twórców Biura Odbudowy Stolicy, bez którego zaangażowania nie istniałyby w dzisiejszym kształcie nie tylko warszawska starówka i Zamek Królewski, ale też wiele innych historycznych obiektów. W latach 1945-1957 profesor pełnił funkcję Generalnego Konserwatora Zabytków, był też nauczycielem akademickim i długoletnim kierownikiem Katedry i Zakładu Architektury Polskiej Politechniki Warszawskiej. Jan Zachwatowicz jest także autorem międzynarodowego symbolu biało-błękitnej tarczy wykorzystywanej do oznaczania obiektów i miejsc zabytkowych w celu ochrony przed zniszczeniem.

Pomnik Jana Zachwatowicza: lokalizacja

Tagi:
Autor: Piotr Prus
Monument / Las Szpęgawski Monument reprezentuje cechy wspólne dla współczesnych upamiętnień: zachęca do eksploracji i wspiera różnorodne formy aktywnego odbioru – o realizacji Katarzyny Ephraim z KD Architectuur pisze Joanna Kabrońska.
Pomnik Kobietom Powstania Warszawskiego na placu Krasińskich Rada Warszawy pozytywnie zaopiniowała plan budowy pomnika Kobietom Powstania Warszawskiego. Monument według projektu Moniki Osieckiej zaplanowano przy placu Krasińskich. Mamy pierwszy szkic.
Monument Pamięci w Lesie Szpęgawskim autorstwa Katarzyny Ephraim Na terenie cmentarza w Lesie Szpęgawskim odsłonięto monument upamiętniający mieszkańców Pomorza zamordowanych tam przez hitlerowców na początku II wojny światowej. Przejmujący projekt w formie 150 betonowych słupów opracowała architektka Katarzyna Ephraim.
Pomnik Bitwy Warszawskiej: wyniki konkursu Konkurs na projekt pomnika Bitwy Warszawskiej 1920 roku wygrała pracownia Nizio Design International. Monument upamiętniający jedną z najważniejszych bitew wojny polsko-bolszewickiej już wkrótce stanie na placu Na Rozdrożu w Warszawie.
Pomnikomania: Warszawa w Budowie 2019 Stolica Polski jest pełna pomników: ikonicznych, zapomnianych, zburzonych, konkurujących ze sobą, bojowych, kanonicznych, nowych i wciąż antycypowanych. Kuratorzy 11. edycji festiwalu WWB proponują prototypy kolejnych
Projekt na 700-lecie wsi Kamień Towarzystwo Przyjaciół Kamienia – wsi w małopolskiej gminie Czernichów – zaprasza do udziału w konkursie na projekt upamiętniający 700-lecie lokacji miejscowości.