Architektura MuratorWydarzeniaSen o Warszawie – wystawa fotografii Zbyszka Siemaszki

Sen o Warszawie – wystawa fotografii Zbyszka Siemaszki

Pochodzący z Wilna Siemaszko od 1949 roku do lat 90. dokumentował zmiany zachodzące w Warszawie. Przygotowując reportaże dla tygodnika „Stolica”, utrwalał widoki nowych osiedli, dworców kolejowych, małej architektury. Starannie dobierając kadr i oświetlenie, pokazywał stolicę jako nowoczesną metropolię, pomijając zgrzebne detale. Szczególnie efektownie prezentują się zdjęcia nocne, z rozjarzonymi neonami odbijającymi się w karoseriach aut i witrynach – recenzja Krzysztofa Ziemby.

Sen o Warszawie
Warszawa, Krakowskie przedmieście, 1953. pierzeja odbudowanych kamienic przy Krakowskim przedmieściu pomiędzy Trębacką a placem Zamkowym. W głębi dopiero rekonstruowane domy wokół placu Zamkowego i jeszcze nieukończony szczyt katedry Św. Jana; fot. Zbyszko Siemaszko/forum/serwis prasowy

Plac Zamkowy bez zamku, lśniący nowością Pałac Kultury, otoczony sztachetami budynek Polskiego Radia – Warszawa lat 50. i 60. na zdjęciach Zbyszka Siemaszki to fascynujące, obce miasto. Przygotowana przez warszawski Dom Spotkań z Historią, czynna do 30 października wystawa i towarzyszący jej album prezentują dziesiątki unikalnych fotografii burzliwie zmieniającej się stolicy. Kuratorzy – zastępca dyrektora DSH Katarzyna Madoń-Mitzner oraz Krzysztof Wójcik z agencji fotograficznej FORUM – wybrali prawie 70 kadrów z archiwum agencji pokazujących dwie najważniejsze w karierze fotoreportera dekady. Pochodzący z Wilna Siemaszko od 1949 roku do lat 90. dokumentował zmiany zachodzące w Warszawie.

Przygotowując reportaże dla tygodnika „Stolica” utrwalał widoki nowych osiedli, dworców kolejowych, małej architektury, wszystkiego, co wzbudziło jego zainteresowanie. Do wielu obiektów wracał. Takim powtarzającym się motywem jest na przykład Rotunda PKO. Czas odbudowy Warszawy i urbanistycznych eksperymentów znalazły w Siemaszce uważnego kronikarza. Starannie dobierając kadr i oświetlenie, pokazywał stolicę jako nowoczesną metropolię, pomijając zgrzebne detale.

Sen o Warszawie
Katalog wystawy Sen o Mieście. Warszawa lat 50. i 60. na zdjęciach Zbyszka Siemaszki ze zbiorów agencji Forum, dom spotkań z historią 2016

Szczególnie efektownie prezentują się zdjęcia nocne, z rozjarzonymi neonami odbijającymi się w karoseriach aut i witrynach. Nocne oświetlenie pozwalało też na wyeksponowanie przyciągających uwagę brył budynków. Wysunięty dach kasy biletowej na dworcu Warszawa Powiśle na czarnym tle unosi się jak statek kosmiczny. Odbudowany Teatr Wielki sprawia wrażenie jeszcze bardziej monumentalnego niż zwykle. Z kadru usunięto to, co niepotrzebne. Fotograf często przyglądał się też detalowi, fotografował wnętrza, niekiedy zestawiał motywy w fotomontażach choćby dla pokazania różnorodności warszawskich neonów. Choć główną rolę u Siemaszki gra zawsze architektura, dla współczesnego widza interesujące mogą się okazać także postaci przechodniów, ich wygląd i strój. Fotograf traktuje je jak malarski sztafaż.

Okutana w miękki płaszcz kobieta pchająca wózek przecina rząd prostopadłościennych budynków WSM Mokotów; drobne postaci wypełniają chodniki Krakowskiego Przedmieścia; pojedyncza figurka podkreśla skalę zabudowy Muranowa. Miasto ze zdjęć prezentowanych na skwerze przy ulicy Karowej już nie istnieje. Niektórych ujęć nie da się powtórzyć, drzewa i nowe gmachy zmieniły perspektywę. Fotograf wybierał też często nietypowe punkty widokowe, ustawiając statyw na dachach czy dźwigach budowlanych. Nazwy ulic nie pomagają, w końcu nie każdy wie, że dzisiejszej ulicy Płockiej do początku lat 90. patronował Patrice Lumumba. Oglądanie zdjęć zmienia się zatem często w emocjonujące rozwiązywanie łamigłówki. Organizatorzy pokusili się o zestawienie widoków sprzed pół wieku z obecnymi. Te ostatnie można sprawdzić skanując kody QR umieszczone przy zdjęciach. Współczesne fotografie wykonał Wojciech Kryński, fotograf architektury współpracujący m.in. z „A-m”.

Tagi:
Zielona Warszawa: spacerem po parkach, nabrzeżach Wisły i ogródkach działkowych Tereny zielone zajmują 25% powierzchni stolicy, a turyści zwracają uwagę, że jesteśmy wyjątkową pod tym względem metropolią. Nakładem Domu Spotkań z Historią ukazał się właśnie alternatywny przewodnik „Zielona Warszawa”. Autorka publikacji, Agnieszka Kowalska, zabiera nas w podróż po zielonych zakamarkach miasta. Spaceruje po parkach, wędruje wzdłuż nadwiślańskich brzegów, odwiedza działkowców, zagląda na podwórka i balkony.
Nowa koncepcja dla fabryki Perun: tym razem od WWAA Właściciel terenu po dawnej fabryce Perun przy ul. Grochowskiej w Warszawie przedstawił nową koncepcję zabudowy działki. Projekt opracowany przez biuro WWAA zakłada wzniesienie obiektów o wysokości od 3 do 6 pięter wkomponowanych w zabytkowe hale. Inwestycja miałaby być realizowana w trybie lex deweloper.
Parking na placu Powstańców Warszawy: rusza budowa podziemnego garażu w centrum stolicy Podziemny parking na placu Powstańców Warszawy powstanie w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Ma zacząć działać na przełomie 2024 i 2025 roku. Ratusz zapowiada, że przy okazji plac zyska nowe zagospodarowanie.
Z archiwum „Architektury”: Zachodni Rejon Centrum Warszawy Przypominamy artykuł na temat Zachodniego Rejon Centrum Warszawy autorstwa Jerzego Skrzypczaka, projektanta wielu stołecznych wieżowców. O współczesny komentarz do publikacji poprosiliśmy Grzegorza A. Buczka.
Wokół stołecznego Centrum Dwa nowe warszawskie wieżowce – Generation Park i Warsaw UNIT – to flagowe projekty w swojej kategorii, materializacja idei współczesnego miejsca pracy. O realizacjach JEMS Architekci oraz Projekt Polsko-Belgijskiej Pracowni Architektury pisze Grzegorz Stiasny.
Wiecha na Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie: nowe zdjęcia z budowy MSN Pomału dobiega końca budowa nowej siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. 5 lipca na szczycie gmachu zawisła wiecha. Zgodnie z harmonogramem zakończenie prac planowane jest na drugą połowę przyszłego roku. Pierwszych gości MSN przyjmie wiosną 2024 roku.