Architektura MuratorWydarzeniaWizjonerzy i Zakopane

Wizjonerzy i Zakopane

Tatry od zawsze inspirowały i skłaniały do do tworzenia utopijnych projektów. Zakopiańskie fascynacje polskich artystów, ale również architektów pokazuje prezentowana w warszawskiej Królikarni wystawa Relacja Warszawa – Zakopane. Podczas towarzyszącego jej wykładu historyczka sztuki Alicja Gzowska odpowie na fundamentalne pytanie: Czy „kombinat wypoczynkowy” da się wpisać w górski krajobraz?

Wizjonerzy i Zakopane
Schronisko Morskie Oko, projekt konkursowy z 1959 roku Wacława Kłyszewskiego, Jerzego Mokrzyńskiegoi i Eugeniusza Wierzbickiego, il. zespół archiwów Stowarzyszenia Architektów Polskich Oddział w Krakowie 1910–2001/serwis prasowy

Podążając śladami twórców, którzy krążyli między Warszawą a Zakopanem, wystawa odnosi się do kulturotwórczej więzi pomiędzy dwoma stolicami Polski: polityczną i zimową. Oprócz prac Witkacego, Chwistka, Stryjeńskiej czy nowszych Dziaczkowskiego, zobaczymy na niej m.in. projekty sanatoriów Jana Koszczyca-Witkiewicza i stacji kolei linowej na Kasprowy Wierch małżeństwa warszawskich architektów – Anny i Aleksandra Kodelskich, a także fragment Panoramy Tatr – olbrzymiej kompozycji prezentowanej od 1896 roku w specjalnie zbudowanej rotundzie na warszawskich Dynasach. Przedłużenie obrazu stanowiła iluzjonistyczna scenografia, do budowy której do stolicy sprowadzono koleją kilka ton tatrzańskiego granitu. Dziś ponownie, po 120 latach, możemy we fragmencie zobaczyć ją w Królikarni.

Prezentowane są tam również śmiałe konkursowe wizje schroniska w Morskim Oku z końca lat 50. Jak przypominają organizatorzy wystawy, w 1959 roku Morskie Oko odwiedziło 20 tys. osób, a na tamtejszym parkingu zaparkowało 100 autobusów i 400 samochodów. Rosnące natężenie ruchu turystycznego doprowadziło do ponownego ogłoszenia konkursu na schronisko, tym razem w formule zamkniętej. Z powodu powtarzających się zarzutów dotyczących szkodliwej dla przyrody lokalizacji tej inwestycji, zdecydowano o jego studialnym charakterze. W porównaniu do prac nadesłanych w 1955 roku, kiedy to architekci operowali różnymi formami regionalizmu, projekty nadesłane cztery lata później były nowoczesne, jeśli nie awangardowe. Proponowane budowle w większości oparto na systemie prefabrykacji lub konstrukcji kratowej, która miała ułatwić montaż w warunkach wysokogórskich. Autorom projektów zarzucano jednak niemożność zerwania z miejskim sposobem myślenia o architekturze i brak wrażliwości na wymagania, jakie stawia przed nią krajobraz. Wykład Alicji Gzowskiej dotyczyć będzie właśnie sposobów lokowania wielkich inwestycji architektonicznych w górach, na przykładzie niezrealizowanych projektów z późnych lat 50., jak i licznych realizacji z lat 70.

 

Organizatorzy: Muzeum Narodowe w Warszawie i Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem
Kuratorka: Katarzyna Kucharska-Hornung (współpraca: Julita Dembowska, Karol Hordziej)
Architektura wystawy: Agnieszka Tarasiuk
Do 6 sierpnia 2017 - Muzeum Rzeźby w Królikarni – oddział Muzeum Narodowego w Warszawie
19 maja – 2 września 2018 - Galeria Sztuki XX wieku w willi Oksza – filia Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem

Wykład Czy „kombinat wypoczynkowy” da się wpisać w krajobraz? O zmaganiach architektów z górskim kontekstem w czasach PRL - Muzeum Rzeźby w Królikarni – oddział Muzeum Narodowego w Warszawie
22 czerwca, godz. 18.00
www.krolikarnia.mnw.art.pl

Praca nad krajobrazem Praca nad krajobrazem powinna mieć swojego lidera – tego, który odpowiada za rozwój gospodarczy, kulturalny i cywilizacyjny regionu, czyli samorząd województwa. Prawdziwy gospodarz regionu powinien być odpowiedzialny za jego krajobraz – pisze Janusz Sepioł, architekt, historyk sztuki i kierownik Zespołu ds. Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego.
Projekt na 700-lecie wsi Kamień Towarzystwo Przyjaciół Kamienia – wsi w małopolskiej gminie Czernichów – zaprasza do udziału w konkursie na projekt upamiętniający 700-lecie lokacji miejscowości.
Ustawa krajobrazowa podpisana przez Prezydenta Bronisława Komorowskiego Prezydent RP – Bronisław Komorowski podpisał dziś tzw. ustawę krajobrazową, uchwaloną przez Sejm pod koniec kwietnia. Przyjęte przepisy pozwolą m.in. na uporządkowanie kwestii obecności reklam w przestrzeni publicznej stolicy i innych polskich miast. Ustawa wejdzie w życie 16 sierpnia 2015.
Sejm uchwalił ustawę krajobrazową 20 marca sejm uchwalił tzw. ustawę krajobrazową, która służyć będzie "wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu" w Polsce. Za uchwaleniem ustawy zagłosowało 236 posłów, 183 było przeciw, a 7 wstrzymało się od głosu.
Polski krajobraz - dobry i zły Wystawa Krajobraz dobry i zły pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej podsumowała zorganizowany przez naszą redakcję konkurs fotograficzny. Nadesłano na niego ponad tysiąc zdjęć ukazujących ingerencję człowieka w miejsca objęte w Polsce ochroną. Wiele z prac opatrzono autorskimi komentarzami, które świadczą, że coraz lepiej potrafimy docenić unikalne wartości rodzimego pejzażu – pisze Agnieszka Skolimowska
Walka z wiatrakami – w poszukiwaniu ładu Prezydencki projekt tzw. ustawy krajobrazowej przewiduje nie tylko uregulowanie zasad umieszczania reklam w przestrzeni publicznej, ale też budowy farm wiatrowych na terenach szczególnie wartościowych pod względem przyrodniczym i historycznym. O różnych rozwiązaniach w tej ostatniej kwestii dyskutowano podczas konferencji Krajobraz a energetyka wiatrowa – poszukiwanie ładu, zorganizowanej przez Kancelarię Prezydenta w ramach Forum Debaty Publicznej