Architektura MuratorWydarzeniaWystawa „Architektura Polski niepodległej” w warszawskim Muzeum Niepodległości. Galeria

Wystawa „Architektura Polski niepodległej” w warszawskim Muzeum Niepodległości. Galeria

Do grudnia w Muzeum Niepodległości w warszawskim Pałacu Radziwiłłów oglądać można wystawę „Architektura Polski niepodległej”. Ekspozycja stanowi wybór realizacji architektów i urbanistów Dwudziestolecia Międzywojennego

Architektura Polski Niepodległej


Muzeum Niepodległości zaprasza na wystawę poświęconą międzywojennej architekturze i urbanistyce. W czasie jej trwania będzie można zobaczyć m.in. rysunki i projekty architektoniczne, plany urbanistyczne, dokumenty, fotografie archiwalia a nawet wyposażenie biura przedwojennego architekta.

Ekspozycja została podzielona na 3 części; pierwsza przedstawia najpoważniejsze problemy polskich miast w XIX i na początku XX wieku: przeludnienie, złe warunki mieszkaniowe. Mówi również o ówczesnych propozycjach ich rozwiązania, które znalazły swoje odzwierciedlenie w ideach miasta-ogrodu czy idealnych miast przemysłowych.

Druga część ekspozycji jest rozwinięciem pierwszej. Omawia okres niepodległości Polski w dwudziestoleciu międzywojennym, kiedy to polskim architektom przyszło się zmierzyć z dynamicznym rozwojem polskich miast  przy towarzyszącym im problemach po wieloletnich zaniedbaniach z czasu zaborów. Zaprezentowano tu urbanistyczne projekty regulacji i rozwoju przestrzennego miast, nowych dzielnic lub ich wycinków, a także bardzo licznych, ciekawych projektów nowych budynków użyteczności publicznej, gmachów rządowych i architektury mieszkaniowej. Zobaczymy także prawdziwe perełki - projekty niezrealizowanych inwestycji bądź ich odrzuconych wersji, nigdzie wcześniej nie prezentowane, takich jak m.in. siedziba Ministerstwa Edukacji i Wyznań Religijnych autorstwa Zbigniewa Mączyńskiego.

Wystawa ukazuje niezwykłą różnorodność architektury 20-lecia międzywojennego – od próby odnalezienia polskiego „stylu narodowego, przejawiającego się najczęściej w tzw. „stylu dworkowym”, przez kontynuację architektury historyzmu, w postaci monumentalnych gmachów w stylu klasycyzmu akademickiego, po inspiracje amerykańskim „art. deco” czy wreszcie ultranowoczesną w formie architekturę funkcjonalizmu, silnie inspirowaną Le Corbusierem. Obok zespołów dworkowych willi i osiedli na Ochocie zobaczymy projekty warszawskich wysokościowców w Śródmieściu, monumentalnej dzielnicy im. Marszałka Józefa Piłsudskiego na Polu Mokotowskim czy funkcjonalistycznych osiedli robotniczych na Kole i Żoliborzu.

Trzecia część ekspozycji, pod nazwą „Forum”, ma na celu zaangażowanie zwiedzającego – z założenia pobudzać powinna do rozważań nad miejską przestrzenią i architekturą, potrzebami i problemami współczesnego miasta i wyrażenia swojego zdania w formie pisemnych postulatów czy odręcznie narysowanych projektów, które trafią do „skrzynki pełnej pomysłów”..

Wystawie przez cały okres jej trwania towarzyszyć będą liczne wydarzenia i atrakcje związane z architekturą polskich miast, takie jak dyskusje, wykłady, spacery architektoniczne, warsztaty dla dzieci, gry miejskie.

oprac. M. Nitychoruk


Wystawa „Architektura Polski niepodległej”
19.05. 2012 -15.12.2012
Muzeum Niepodległości w Warszawie (Pałac Radziwiłłów)
Al. Solidarności 62, Warszawa

 

 

 

Gmach Gimnazjum im. Batorego w Warszawie jest dziełem Tadeusza Tołwińskiego (1922-1923)
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. Polacy poszukiwali stylu, który dałby im poczucie ciągłości z osiągnięciami poprzednich pokoleń. Stąd też architekci sięgali do tradycji. Wzorowany na wazowskim baroku gmach Gimnazjum im. Batorego w Warszawie jest dziełem Tadeusza Tołwińskiego (1922-1923)
Fot. w zbiorach Muzeum Niepodległości w Warszawie
Dworzec kolejowy w Gdyni
Największą popularnością w l. 20. XX w. cieszył się styl dworkowy, którego formy kształtowane były w oparciu o inspirację szlacheckim dworkiem. Wznoszono nawet duże budowle w tym stylu, jak choćby dworzec kolejowy w Gdyni, dzieło Romualda Millera (1926-1928)
Fot. w zbiorach Muzeum Niepodległości w Warszawie
Leon Bordon 1924
Projekty w różnych częściach kraju starały się nawiązywać do lokalnych cech architektury… (6 rysunków projektowych domu z poddaszem, Leon Bordon, 1924)
Fot. T. Stani, Muzeum Niepodległości w Warszawie
Dom we Lwowie
...lub po prostu gustami potencjalnych nabywców, lokujących swe upodobania pomiędzy eklektyzmem a secesją. Plan domu parterowego we Lwowie, Leon Bordon, l. 20. XX w.
Fot. T. Stani, Muzeum Niepodległości w Warszawie  
Pocztowa Kasa Oszczędności w Krakowie
Za starszą siostrę stylu dworkowego można uznać klasycyzm akademicki: monumentalne gmachy urzędów i instytucji, dla których wzorem były zarówno budowle czasów stanisławowskich i Królestwa Kongresowego, jak i ogólnoeuropejski dorobek architektoniczny epoki oświecenia. Na zdjęciu gmach Pocztowej Kasy Oszczędności w Krakowie proj. Adolfa Szyszko-Bohusza, 1924 r.
Fot. w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego.
Bank Polski w Siedlcach
Klasycyzm akademicki zagościł także w mniejszych miastach, wraz z tworzącymi się instytucjami niepodległego państwa. Gmach Banku Polskiego w Siedlcach, proj. Marian Lalewicz, 1924 r.
Fot. w zbiorach Muzeum Niepodległości w Warszawie
Projekt Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie
W końcu lat 20. architekci powrócili do modernizowania tradycyjnych form: niezrealizowany projekt Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie, proj. Tadeusz Nowakowski, 1927 r.
Fot. T. Stani, Muzeum Historyczne m.st. Warszawy
Gmach Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego
Architektem, który stosował zasady kompozycji klasycznej (osiowość, monumentalizm) lecz w zmodernizowanej formie (uproszczenie detalu), był Zdzisław Mączeński, projektant gmachu Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, ok. 1932 r.
Fot. w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego
Projekt Świątyni Opatrzności Bożej autorstwa Zdzisława Mączeńskiego, ok. 1930
Przedwojennej Warszawie brakowało rozległych, monumentalnych przestrzeni dla defilad i uroczystości. Jedno z nowych, projektowanych wielkich założeń, miało się znaleźć na Polu Mokotowskim, ze Świątynią Opatrzności Bożej jako dominantą. Na zdjęciu: projekt Świątyni Opatrzności Bożej autorstwa Zdzisława Mączeńskiego, ok. 1930 r.
Fot. T. Stani, własność córki Z. Mączeńskiego
Przybory kreślarskie arch. Zdzisława Mączeńskiego
Podstawowym narzędziem pracy współczesnego architekta jest przede wszystkim komputer. Sto lat posługiwano się zupełnie odmiennym zestawem, były to: ołówki oraz noże i pilniki do nadawania grafitowi odpowiedniego kształtu, “czarodziejska” gumka, umożliwiająca dokonanie poprawek, szczotka do czyszczenia paprochów powstających przy ścieraniu, pióra, którymi tuszem nanoszono naszkicowane wcześniej linie i żyletka do wyskrobywania z kalki błędów. Na zdjęciu: oryginalne przybory prof. Zdzisława Mączeńskiego, przed 1939 r.
Nowe inwestycje 2022: 10 najbardziej wyczekiwanych realizacji 2022 roku Wbrew początkowym obawom związanym z pandemią COVID-19 kryzys prawie ominął branżę budowlaną. Część realizacji zaliczyła jednak niewielki poślizg i ich oddanie do użytku przesunięto w czasie. Oto 10 najbardziej wyczekiwanych nowych inwestycji 2022 roku.
Architektura renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele Architektura renesansu nawiązywała do wzorów i form klasycznych, a jej twórcy we wszystkich swoich działaniach szukali podstaw naukowych. Prawdziwą aspiracją architekta renesansu było wzniesienie budowli dla samego piękna proporcji, przestronnego wnętrza i wspaniałej, imponującej całości – pisze Ernst Hans Gombrich w monografii „O sztuce”. Publikujemy krótki przegląd podstawowych wiadomości o architekturze renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele.
Rok w architekturze: 10 najlepiej czytanych artykułów 2020 roku Wyniki konkursów na zadaszenie amfiteatru w Łazienkach, wnętrza Świątyni Opatrzności i osiedle Mieszkanie Plus przy Ratuszowej w Warszawie, dom w Bieszczadach projektu medusa group, nowe stacje metra, a także wpływ pandemii na rynek usług architektonicznych i różnice w zarobkach architektów w Polsce i Danii – przypominamy 10 najczęściej czytanych artykułów 2020 roku.
Archiprzepowiednie: co czeka polską architekturę w 2021 roku Co wydarzy się w architekturze w 2021 roku? Jakie wyzwania stoją przed polską architekturą w ciągu nadchodzących miesięcy? Kto odniesie sukces, kto poniesie porażkę i jakie tematy zdominują architektoniczne dyskusje. Przepowiednie na 2021 rok.
Nowe inwestycje 2021: 10 najbardziej wyczekiwanych realizacji 2021 roku Wciąż trudno przewidzieć, w jakim stopniu pandemia wpłynie na planowane inwestycje. Jak podaje GUS, liczba pozwoleń na budowę wydanych w 2020 roku nieznacznie spadła, nieco mniej jest też rozpoczętych realizacji. Czas pokaże, czy ta tendencja się utrzyma. Tymczasem prezentujemy 10 nowych inwestycji, które z pewnością zostaną ukończone w 2021 roku.
Ekstremalne budowy Z zapałem godnym lepszej sprawy dążymy do budowania w miejscach ekstremalnych, kolonizując obszary dotąd nietknięte stopą człowieka. Szukamy lokalizacji pod ziemią, pod wodą, na szczytach gór, lub jeszcze bardziej niezwykłych. Z czego to wynika? Głównie – z ciekawości, niekiedy – z rzeczywistej potrzeby, zawsze – z wyjątkowego uporu. Oskar Grąbczewski przygląda się realizacjom, które ze względu na swoją trudną lokalizację, przesuwają granice naszej wiedzy i możliwości technicznych.