Architektura MuratorProjektyGaleria Zewnętrzna Miasta Gdańska

Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska

Długofalowy projekt ma na celu stworzenie kolekcji trwałych dzieł sztuki w zaniedbanej dzielnicy Dolne Miasto. Przestrzeń miejska zagospodarowywana będzie przez lata, a realizacje wyłaniane w ramach międzynarodowych konkursów.

Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska
Pierwszą z prac oddanych do użytku jest Niewidzialna Brama [Invisible Gate] wg. projektu grupy Front Studio z Nowego Jorku. Jest to kolejne dzieło, obok studia „LKW Gallery” (ale i nie ostatnie) wpisane w przestrzeń wiaduktu przy ul. Szopy.

W grudniu 2009 na terenie Dolnego Miasta pojawiły się nowe dzieła sztuki zrealizowane w ramach projektu Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska.

Niewidzialna Brama została wyróżniona w I edycji Międzynarodowego Konkursu Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska w 2005 roku ze względu na udaną próbę zniwelowania podziału między Starym a Dolnym Miastem. Praca Front Studio stanowi swoiste zniesienie bariery fizycznej, a jednocześnie przez swą formę, jest charakterystyczna materiałowo dla architektury minimalistycznej. Jest to praca bogata symbolicznie. Pokrycie część wiaduktu okładziną stalową w formie luster nadaje nowej wartości Dolnemu Miastu i niejako „naprawia” błąd projektujących ten wiadukt, jako przecinający i wartościujący dzielnice miasta. Projekt fizycznie i metaforycznie rozświetla przestrzeń pod wiaduktem, jest jej poszerzeniem. Jego zaletą jest fragmentaryczność ze względu na wydobycie kontrastu miedzy tym co zdobi, lub może zdobić, a tym co szpeci organizm miejski.

Jest to ponadto projekt monumentalny w skali, urbanistyczny, oddziałujący w skali miasta, przez co nabiera nowego znaczenia. Niewidzialną bramę charakteryzuje szeroka symbolika – formy luster, odbicia, multiplikacje obrazu osób, architektury i rzeki rozbudowują duże pole interpretacji. Podkreślenia też wymaga gra świateł o różnych porach dnia i przez to zmienność kolorystyki jako walor estetyczny i zmysłowy. Praca sama w sobie jest zaskakująca, a jej lokalizacja zachęci turystów do pokonania „nieistniejącej” bariery i zwiedzenie Dolnego Miasta. Zakończenie zagospodarowania tego miejsca ma nastąpić po wpisaniu w tę przestrzeń Kropli bursztynu [Amber Drops] autorstwa Daniela Schlaepfera i Freda Hatta, zdobywców II nagrody w III edycji konkursu GZMG.

Drugim projektem zrealizowanym w grudniu 2009 jest nagrodzony w II edycji konkursu GZMG w 2007 roku Staging Anonymous autorstwa Dominika Lejmana (Polska) – instalacja świetlna wpisana w przestrzeń przejścia podziemnego na skrzyżowaniu ul. Łąkowej i Podwale Przedmiejskie. Dominik Lejman stworzył świetlną iluminację, w którą wprowadza przechodniów tak, by mogli znaleźć się nieoczekiwanie w świetle reflektorów, zagrać w społecznym spektaklu szybkiego bezgłośnego mijania się w przestrzeni miejskiej z pełną świadomością tej gry. Dzięki operowaniu światłem szary tunel z szarymi ludźmi w czasoprzestrzeni marszu ożywa, nabiera malarskiego charakteru i łagodności, zmienia się i każe o sobie myśleć przez swą inność. Choć uczucie chłodu nie ustępuje jak zwykle, a konieczność spiesznego zdążania do miejsca przeznaczenia nie staje się mniej nagląca, to jednak statysta na krótką chwilę uzmysławia sobie, że jest częścią wyższego, masowego porządku, a zaistnienie w przestrzeni nagle ponownie odkrytej otwiera przed nim poznanie innych wymiarów, w jakich chcąc nie chcąc funkcjonuje. Anonimowy spektakl wyreżyserowany przez Lejmana dopełnia rzucony na jedną ze ścian iluzoryczny obraz schodów stopniowo zanikający w miarę zbliżania się przechodniów. Obraz usytuowany przy wyjściu z tunelu od strony Dolnego Miasta stanowi dokładne odbicie schodów prowadzących do wyjścia po przeciwnej stronie – a dokładnie prowadzących do Starego Miasta, miejsca atrakcyjnego dla turystów i mieszkańców i stanowiącego w ogólnym przekonaniu swoiste zaprzeczenie Dolnego Miasta.

Warto też wspomnieć o nawiązaniu do podobnych przedsięwzięć realizowanych na świecie, np. akcji wpisywania dzieł sztuki w przestrzeń publiczną organizowanej przez Public Art Fund w Nowym Jorku (Manhattan, okolice Rockefeller Center), stworzenia permanentnej kolekcji dzieł sztuki w Berlinie na terenie dzielnicy Potsdamer Platz czy kolekcji instalacji artystycznych, która zaistniała w Liverpoolu w latach 2008-09, w trakcie, gdy miasto było Europejską Stolicą Kultury. Trzeba podkreślić, że sztuka publiczna stanowi także alternatywę dla elitarnej sztuki galerii i szansę dla artystów na pozyskanie masowego odbiorcy, dotarcie do osób, które na co dzień nie mają kontaktu ze sztuką. Gdańsk, realizując program Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska i tworząc swoiste „dzielnice sztuki”, ma szansę dołączyć do grona europejskich stolic artystycznych.

Oficjalna inauguracja obu obiektów odbędzie się 14 maja 2010 roku i będzie połączona z rozpoczęciem kolejnego sezonu warsztatów edukacyjno-artystycznych prowadzonych w studio LKW Gallery w ramach projektu Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska.

W lecie 2010 roku zostanie oddany do użytku drugi z nagrodzonych projektów II edycji konkursu GZMG – „Untitled” autorstwa Esther Stocker (Austria). Praca ta również będzie usytuowana w przestrzeni przejścia podziemnego na skrzyżowaniu ul. Łąkowej i Podwale Przedmiejskie i będzie stanowić architektoniczne uzupełnienie do efemerycznej pracy Dominika Lejmana.
Z kolei zwycięskie projekty III edycji konkursu doczekają się realizacji w 2011 („Amber Drops” Daniela Schlaepfera i Freda Hatta ze Szwajcarii) i 2012 roku („Scent of Colour” Carmen Einfinger, USA oraz „Leader Swing” Fernando Sancheza Castillo, Hiszpania).

Konferencję prasową otworzy Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz, który jest także przewodniczącym komitetu organizującego Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska. Ponadto w konferencji uczestniczyć będą m.in.: Dominik Lejman – autor instalacji Staging Anonymous, artysta światowej sławy, który w sposób niepowtarzalny zestawia projekcje wideo z otaczającą architekturą i malarstwem, Jadwiga Charzyńska – dyrektor CSW Łaźnia i kurator GZMG, przedstawiciele Dyrekcji Rozbudowy Miasta Gdańska, Zarządu Dróg i Zieleni oraz Jakub Szczepański – architekt, historyk architektury i konserwator zabytków, który po konferencji oprowadzi zebranych po Dolnym Mieście i opowie o uwarunkowaniach architektoniczno-społecznych dzielnicy oraz o znaczeniu projektu GZMG dla tej części Gdańska i przemianach, które zostały zainicjowane. Z kolei program edukacji artystycznej – będący integralną częścią GZMG – przybliżą Mikołaj Jurkowski koordynator programu edukacyjnego w CSW Łaźnia oraz Elżbieta i Ewa Okroy, kuratorki projektu edukacyjno-artystycznego dla dzieci i młodzieży z Dolnego Miasta „Auto Art”, prowadzonego w studiu warsztatowym LKW GALLERY.


Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska to projekt, który wpisuje się w szerszy zakres prac, mających na celu rewitalizację dzielnicy Dolne Miasto – obszaru pełnego niepowtarzalnych zabytków, lecz odizolowanego od centrum i zdegradowanego. GZMG jest przewidziana jako założenie wieloletnie i ma służyć powstaniu trwałej kolekcji dzieł sztuki w przestrzeni miejskiej. Podejmowane działania mają także przyczynić się do zmiany charakteru dzielnicy, w której zlokalizowane jest CSW Łaźnia. Przestrzeń miejska zagospodarowywana będzie przez lata, a realizowane dzieła wyłaniane w ramach regularnie ogłaszanych, zamkniętych, międzynarodowych konkursów. Ważnym elementem projektu jest także edukacja dzieci i młodzieży, prowadzenie stałych warsztatów edukacyjnych w obrębie powstających dzieł sztuki. W ten sposób CSW Łaźnia proponuje włączenie się w proces transformacji społecznej i architektonicznej Dolnego Miasta.

Patronat honorowy nad III edycją Międzynarodowego Konkursu „Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska” objął Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski, Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz, będący również Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego Konkursu oraz Marszałek Województwa Pomorskiego, Jan Kozłowski.

„UNDERCOVER” Esther Stocker Artystyczny wariant wejścia do podziemnego pasażu poprzez opakowanie formy w siatkę współrzędnych, sfragmentaryzowanych struktur i czarno-białych wzorów. Instalacja jest permanentnym dziełem sztuki wpisanym w przestrzeń dzielnicy Dolne Miasto w Gdańsku