Renzo Piano projektuje muzeum pod Warszawą. W Oborach ma powstać nowy zespół kulturalno-edukacyjny

Zabytkowy zespół pałacowo-parkowy w Oborach pod Konstancinem-Jeziorną ma przejść dużą metamorfozę. Fundacja Rodziny Staraków planuje odnowić historyczne budynki i park oraz stworzyć zespół kulturalno-edukacyjny, którego centralnym punktem będzie nowe muzeum. Kolisty gmach zaprojektowało Renzo Piano Building Workshop we współpracy z Grupą 5 Architekci. Do realizacji inwestycji potrzebne jest jednak uchwalenie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego.

Zabytkowy pałac w Oborach otoczony ogrodem. O planach jego renowacji przez Fundację Staraków przeczytasz na Architektura.
Autor: Jarosław Manicki / CC BY-SA 3.0 Pałac w Oborach - elewacja zachodnia
Weekend Architektury 2026: Michał Krasucki: Będę dość konserwatywnym dyrektorem Narodowego Instytutu Dziedzictwa

Renzo Piano w Konstancinie-Jeziorny?

W 2024 roku władze Konstancina-Jeziorny poinformowały, że Fundacja Rodziny Staraków pracuje nad planem renowacji i rozbudowy zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w Oborach. Zgodnie z przedstawioną mieszkańcom gminy koncepcją inwestycja miała objąć zarówno istniejące obiekty – dwór, browar, spichlerz, oficynę i stajnię – jak i budowę nowego muzeum. Jego projektantem miał zostać laureat Nagrody Pritzkera Renzo Piano.

Czytaj także: Wybitny architekt Renzo Piano będzie pracował w Polsce! Zaprojektuje muzeum dla Fundacji Rodziny Staraków

Po dwóch latach, latem 2026 roku, temat powrócił – tym razem z większą liczbą szczegółów. Udostępniono wizualizacje budynku zaprojektowanego przez Renzo Piano Building Workshop we współpracy z Grupą 5 Architekci i ARUP. Obiekt na planie koła, z okrągłym patio pośrodku, ma pełnić funkcję muzealno-wystawienniczą i stanowić centralny element zespołu kulturalno-edukacyjnego w Oborach. Polska pracownia SAWAWA wspiera natomiast proces planistyczno-urbanistyczny.

W Oborach ma powstać również plac zabaw. Przebudowana zostanie ulica Literatów, stanowiąca główny dojazd do zespołu, a przy niej powstanie parking na około 200 samochodów. Inwestycje mają objąć także park.

Projekt ZPI to efekt trwających od dwóch lat rozmów

Kolejnym krokiem na drodze do realizacji inwestycji jest zmiana obowiązujących ustaleń planistycznych. Fundacja Rodziny Staraków chce przeprowadzić ją w trybie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego (ZPI), którego projekt zaprezentowano mieszkańcom podczas otwartego spotkania w konstancińskim ratuszu. ZPI to szczególna forma planu miejscowego, przygotowywana na wniosek inwestora i pozwalająca dostosować ustalenia planistyczne do konkretnego przedsięwzięcia. W zamian za możliwość realizacji inwestycji głównej inwestor zobowiązuje się do wykonania uzgodnionych z gminą inwestycji uzupełniających – może to być np. infrastruktura drogowa, przestrzeń publiczna czy inne obiekty służące lokalnej społeczności. Cała procedura wymaga konsultacji społecznych, negocjacji z gminą i ostatecznie przyjęcia ZPI przez radę miejską.

W Oborach zmiana ma przede wszystkim umożliwić budowę nowego gmachu muzealno-wystawienniczego. Projekt ZPI jest efektem trwających od dwóch lat rozmów Fundacji z władzami Konstancina-Jeziorny. Jeśli radni zgodzą się na jego przyjęcie, inwestycja będzie mogła przejść do kolejnego etapu przygotowań. Według przedstawicieli inwestora wniosek o pozwolenie na budowę kolistego gmachu mógłby zostać złożony wiosną 2027 roku.

Co dokładnie znalazło się we wniosku?

Projekt ZPI określa przede wszystkim, co będzie można zbudować i zmienić na terenie zespołu w Oborach. Najważniejsza zmiana dotyczy obszaru planowanego muzeum. Dokument dopuszcza tam usługi kultury, edukacji, rekreacji, gastronomii i turystyki. Nowa zabudowa może zajmować maksymalnie 40 proc. działki i mieć zasadniczo do 15 m wysokości, a co najmniej 45 proc. terenu ma pozostać biologicznie czynne. Plan pozwala także na budowę dominanty – punktu widokowego o wysokości do 40 m.

Czytaj także: 8 najpiękniejszych rezydencji w Konstancinie-Jeziornie. Świetni architekci, bogaci dyrektorzy, przedwojenna Polska

ZPI reguluje również przyszłość zabytkowego zespołu. Dwór i park pozostają pod ochroną, podobnie jak m.in. oficyna, spichlerz, stajnie i dom ogrodnika. Część historycznych budynków będzie można przebudowywać i rozbudowywać, również pod ziemią. Sam dwór nie może zostać rozbudowany, ale plan dopuszcza jego przebudowę oraz odtworzenie i adaptację historycznych pomieszczeń podziemnych.

Dokument obejmuje też park, układ drogowy i parkingi. Minimum 80 proc. terenu parku ma pozostać biologicznie czynne, zachowana ma zostać również historyczna aleja prowadząca do dworu. ZPI wyznacza trzy drogi dojazdowe i umożliwia realizację parkingów, także dla autokarów. Dla muzeum przewidziano co najmniej jedno miejsce postojowe na każde rozpoczęte 50 m² powierzchni wystawowej.

Według wstępnych założeń wszystkie prace miałyby się zakończyć do 2031 r.

Podcast Architektoniczny
Dlaczego wszystkie magazyny, hale i centra logistyczne są szare? O poszukiwaniu architektury w budownictwie przemysłowym