Secesyjna willa Wanda. Chce ją kupić miasto
To jeden z tych budynków, który owszem, zachwyca, ale mniej jest chętnych, by go kupić i wyremontować. Secesyjna willa Wanda w Piotrkowie Trybunalskim od lat niszczeje. Ale jeszcze się nie sypie. Najpierw był to dom mieszkalny, potem Dom Ludowy, Centralne Biuro Werbunkowe Legionów Polskich, w czasie wojny - siedziba gestapo, a w PRL - potem WKU (do 2010). Od lat nie ma nic. Może być Muzeum Legionów Polskich lub Centrum Parlamentaryzmu Europejskiego.
W 2013 Agencja Mienia Wojskowego wystawiła willę na sprzedaż. Chętna była tylko jedna osoba. Cena: 858,5 tys. zł, ale wojsko udzieliło bonifikaty ze względu na zabytkowy charakter willi. Ostateczna cena wyniosła 650 tys. zł. Dużo czy mało? Jej budowa kosztowała ok. 2 mln zł - w przeliczeniu "na dzisiaj" - bo wtedy było to 20 tys. rubli.
W 2024 willa Wanda znów trafiła na sprzedaż, ale wygląda na to, że transakcja nie zostanie sfinalizowana w 2025 roku. Willę chce kupić miasto, choć jeszcze rok temu prezydent miasta przyznał, że "piotrkowski samorząd nie jest obecnie przygotowany na zakup tego budynku".
A jednak zaczęli działać. - Jak tylko pojawiła się informacja, że obecni właściciele chcą sprzedać willę, poprosiliśmy o ofertę. Dostaliśmy konkretną ofertę z ceną w wiadomości prywatnej, zleciliśmy też niezależną wycenę. Musimy dokładnie przemyśleć, czy miasto stać na taki zakup - mówił Juliusz Wiernicki, prezydent Piotrkowa, cytowany przez portal naszemiasto.pl. I dodał: Obowiązkiem samorządu jest dbanie o świadectwo historii naszego miasta.
W kwietniu 2025 radni na sesji mieli głosować uchwałę dot. "nabycia do zasobu gminnego zabudowanej nieruchomości położonej w Piotrkowie Trybunalskim przy ulicy Jarosława Dąbrowskiego 14". Ale projekt uchwały zdjęto z programu.
"Po dyskusji na ten temat, padł wniosek formalny o zdjęcie tego punktu z porządku obrad. Radny Przemysław Winiarski argumentował to tym, że radni powinni uzyskać na temat zakupu jeszcze więcej informacji. Powinna być znana cena zakupu a także przeznaczenie obiektu. Radni chcą także wiedzieć skąd będą pochodziły środku na zakup obiektu, i ile będzie kosztowało jego utrzymanie" - poinformował portal piotrkowski24.pl
Do sprawy zakupu radni mieli wrócić. Ale na razie tak się nie stało. Dlaczego - o tym za chwilę, a na razie - czego dotyczyć ma ewentualny zakup.
W projekcie uchwały czytamy:
Działka ma uregulowany stan prawny i nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Na przedmiotowej nieruchomości, jak wskazał właściciel, znajduje się 5 budynków:
- budynek nr 1 – „willa Wanda”, rok budowy 1909, powierzchnia użytkowa – 450 m2 ,
- budynek nr 2 – „oficyna”, rok budowy 1909, powierzchnia użytkowa – 500m2 ,
- budynek nr 3 – garaż, rok budowy 1919, powierzchnia użytkowa 31 m2 ,
- dwa budynki garażowe dwustanowiskowe, łączna powierzchnia użytkowa – 62 m2
Miasto wciąż jest gotowe kupić Willę Wanda. W zasadzie wszyscy chcą
W lutym 2026 rezydent Piotrkowa Trybunalskiego Juliusz Wiernicki, cytowany przez epiotrkow.pl oznajmił:
- My jesteśmy bardzo chętni, by zainwestować. W ubiegłym roku próbowaliśmy już willę kupić, ale Rada Miasta się nie zgodziła. Willa Wanda tak naprawdę dla samej architektury powinna zostać ocalona dla Piotrkowa. Temat tego, co się tam znajdzie przy tym, jakie walory architektoniczne i historyczne ma ten budynek, jest tematem drugorzędnym.
Radna Agnieszka Chojnacka oburzyła się: - My jesteśmy wszyscy bardzo otwarci na to, żeby ten obiekt kupić i odremontować. Ale pamiętam doskonale, że państwo nie potrafiliście nam odpowiedzieć na pytanie odnośnie koncepcji, co tam ma być, szacunkowych kosztów utrzymania obiektu po zakupie, środków, źródeł finansowania, z których miałby być ten wkład własny zrealizowany, projektu na wniosek o dofinansowanie do remontu. Sami powiedzieliście, że nie macie środków, żeby odremontować obiekt. Do dziś tych odpowiedzi nie otrzymaliśmy.
CZYTAJ TEŻ:
Grand Hotel w Łodzi. To tu z balkonu śpiewał Kiepura
Historia budynku przy Dąbrowskiego 14
Willa warta jest troski. Po renowacji to mogłaby być prawdziwa perła. Już teraz robi wrażenie, choć dziś to niemal ruina, budynek w złym stanie technicznym.
Willa Wanda, projekt Feliksa Nowickiego, powstała w 1904 lub 1905 roku. Wtedy ulica Dąbrowskiego nosiła nazwę Bankowa, a Piotrków był pod zaborem rosyjskim. Plotka głosiła, ze powstała dla kochanki gubernatora, co więcej, to rzekomo jej postać wieńczy fronton domu. To rzeźba kobiety siedzącej na sierpie Księżyca w luźnej sukni. Jednak tak naprawdę nie wiadomo, kim była Wanda, zaś willę dla inżyniera Edward Pętkowskiego zaprojektował "najznakomitszy wówczas piotrkowski architekt, Feliks Nowicki" - czytamy na portalu piotrkowski24.pl
Feliks Nowicki zaprojektował też monumentalny gmach sądu w Piotrkowie.
Willa w Piotrkowie przypomina budynki Antonio Gaudiego
To przez "rozfalowanie" fasady, wprowadzenie ryzalitów, zaokrąglony, "nerkowaty" kształt okien, korynckie kolumienki i balkon, a także asymetrię.
W elewacji parterowej można znaleźć elementy wzorowane na barcelońskiej kamienicy Casa Batlló - porównuje Agnieszka Szóstek na łamach portalu piotrkowski24.pl. I dodaje: Wyrafinowana forma, swoboda kompozycji, asymetria i giętka płynna linia, zdobnicza oszczędność oraz szerokie otwory okienne jak najbardziej oddają wszystko to, na czym opierała się art nouveau. Co ciekawe, kamienica Casa Batlló w Barcelonie powstała w tym samym roku, w którym Feliks Nowicki zaprojektował piotrkowską willę „Wanda”. Tym samym i Piotrków nawiązał do najlepszych dzieł przełomu XIX i XX wieku.
16
Ornamenty: nenufary i koniczyny, wzory geometryczne
Połączono tu motywy kwiatowe i roślinne, jak nenufary i koniczyny, z ornamentami geometrycznymi. Na jednym szczycie jest rzeźba kobiety, a na drugim napis "Wanda".
Co się stanie, gdy miasto kupić budynek?
- Proces zakupu nieruchomości, następnie pozyskanie dofinansowania na dokumentację techniczną i jej fizyczne uzyskanie wraz ze zgodami konserwatora zabytków będzie trwał ok. 2 lat - czytamy w projekcie uchwały.
Niestety, władze miasta w zeszłym roku nie miały jak sfinansować ani zakupu (a nieoficjalnie mowa była o kwocie 1,8 mln zł), ani remontu (10-11 mln). - Przez zdjęcie z porządku obrad uchwały o zakupie Willi „Wanda” odebrano nam jakiekolwiek możliwości uzyskania dofinansowania, bo musimy być właścicielem, żeby zrobić projekt i złożyć wniosek o dofinansowanie - mówił wiceprezydent Piotr Kulbat na łamach portalu trybunalski.pl pod koniec zeszłego roku. Ale obiecał, że miasto wróci do sprawy w 2026 roku.
– Wrócimy do projektu zakupu Willi „Wanda”, żeby dalej mieć jakiekolwiek możliwości ze złożeniem projektów, wniosków o dofinansowanie - obiecuje wiceprezydent miasta.
Obiekt jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków i objęty ochroną (wpis do rejestru zabytków - decyzja nr 343 z 28 sierpnia 1984). Wymaga generalnego remontu. A ten nie będzie tani.
Jak sfinansować zakup i remont willi projektu Nowickiego
- W zakresie kosztów koniecznych do przystosowania obiektu na potrzeby budynku administracyjno – biurowego i muzealnego, koszty te zostały określone na poziomie 10.765.800,00 zł - taka informacja jest w projekcie uchwały.
Koszty utrzymania i zabezpieczenia obiektu w aktualnym stanie kształtują się na poziomie 11.615,00 zł.
A cena nabycia? "Właściciel wyraził zgodę na zbycie nieruchomości za cenę nie wyższą niż określona w operacie szacunkowym wykonanym przez rzeczoznawcę majątkowego" - informują urzędnicy
Niestety, na zewnętrzne finansowanie szanse są małe.
- W zakresie możliwości pozyskania środków zewnętrznych na przygotowanie dokumentacji techniczno-projektowej, zakup zabudowanej nieruchomości, remont, rewitalizację przy założeniu wykorzystania obiektu na funkcje administracyjno-biurowe i muzealne, to z uzyskanej informacji wynika, że nie ma możliwości sfinansowania zakupu nieruchomości, która nie jest przeznaczona na cele mieszkalne - dodają urzędnicy z Piotrkowa.
Co więcej, na obecnym etapie (bez sprecyzowanego zakresu prac) trudne jest wskazanie możliwego źródła finansowania – uzależnione będzie to od celu na jaki nieruchomość przeznaczona zostanie docelowo do wykorzystania. Projekt Willa Wanda nie jest wpisany do Gminnego Programu Rewitalizacji i w związku z tym szanse na uzyskanie dofinansowania prac remontowych z funduszy unijnych są znikome - dodają.
Willa Wanda w Piotrkowie Trybunalskim. Zdjęcia
22
