Architektura MuratorRealizacjeEkspresja muzeum – o projekcie Muzeum Katyńskiego Konrad Grabowiecki

Ekspresja muzeum – o projekcie Muzeum Katyńskiego Konrad Grabowiecki

Historia zbrodni katyńskiej jest w swoim okrucieństwie i bezmiarze zła trudna do pojęcia. 15 tablic upamiętniających 21 768 ofiar umieszczonych w zabytkowej działobitni nasuwa pytania o znaczenie takich słów jak zło, dobro czy przebaczenie. W tym miejscu świadomie nadaliśmy architekturze mocny wyraz. Szczelina między wysokimi na 12 metrów ścianami prowadzi nas w dwóch kierunkach – w dół ku tablicom z nazwiskami ofiar, a w drugą otwiera się ku niebu i światłu – pisze jeden z głównych projektantów budynku Konrad Grabowiecki.

Muzeum Katyńskie
Wbite w ziemny wał Cytadeli schody oraz dojście do wind łączą koniec ekspozycji z placem przed wejściem do muzeum. Fot. Marcin Czechowicz
Muzeum KatyńskieWarszawa, ul. Jana Jeziorańskiego
Autorzy architektury i rozwiązań przestrzennychBrzozowski Grabowiecki Architekci ( BBGK Architekci), architekci Jan Belina Brzozowski i Konrad Grabowiecki
Autorzy projektu konkursowegoJan Belina Brzozowski i Konrad Grabowiecki, Jerzy Kalina, Krzysztof Lang – z zespołami
Współpraca autorskaarchitekci Joanna Orłowska, Marek Sobol, Emila Sobańska, Łukasz Węcławski, Agnieszka Grzywacz, Ewelina Wysokińska, Jacek Kretkiewicz, Tomasz Pluciński, Maciej Rąbek, Marcin Szulc, Barbara Trojanowska, Jolanta Fabiszewska
Ekspozycja i instalacje artystyczneJerzy Kalina oraz Trias
Architektura krajobrazuPASA Design oraz Anna Kalina
KonstrukcjaBBK Piotr Szczepański
Konserwacja zabytkówZabytki.doc
AkustykaPracownia Akustyczna Kozłowski
Generalny wykonawcaPBM Południe
InwestorMuzeum Wojska Polskiego
Powierzchnia terenu27000.0 m²
Powierzchnia zabudowy1808.0 m²
Powierzchnia użytkowa1354.0 m²
Powierzchnia całkowita3966.0 m²
Kubatura19377.0 m³
Projekt konkursowy2010
Projekt2010-2013
Data realizacji (początek)2013
Data realizacji (koniec)2015
Koszt inwestycji45 000 000 PLN

Beton. Trwały, może pełnić funkcje konstrukcyjne, jest także bardzo plastyczny. Zabarwiony traci swoją techniczną dosłowność, zyskując szlachetność kamienia. Pięknie się starzeje, wspaniale reaguje na światło. Latem jest przyjemnie ciepły w dotyku, zimą jest chłodny i niedostępny.

W Muzeum Katyńskim zabarwiliśmy go na kolor cegły, tak aby zintegrował się z zabytkowymi murami cytadeli. Było to istotne bo kaponiera – jedyny taki obiekt militarny w Warszawie – wymagała z jednej strony poszanowania jako zabytek, z drugiej gruntownej przebudowy, aby spełnić wymagania współczesnego obiektu muzealnego. Z surowego betonu barwionego zaprojektowaliśmy konsekwentnie wszystkie nowe elementy i uzupełnienia, zarówno na zewnątrz, jak i w środku budynku. Wszędzie tam, gdzie narracja muzealna tego wymagała beton barwiony stał się także środkiem architektonicznego wyrazu.

Muzeum Katyńskie
Aleja nieobecnych z ustawionymi wzdłuż niej pustymi cokołami prowadzi pomiędzy murem a wałem Cytadeli do tablic z nazwiskami ofiar w budynku działobitni. Fot. Marcin Czechowicz

W betonie umieściliśmy odciski osobistych przedmiotów ofiar. Ślady orzełka z rogatywki, ryngrafu, guzika, odznaki policyjnej czy listu wysłanego do domu odwiedzający napotka w wielu miejscach. Historia zbrodni katyńskiej jest w swoim okrucieństwie i bezmiarze zła trudna do pojęcia. 15 tablic upamiętniających 21 768 ofiar umieszczonych w zabytkowej działobitni nasuwa pytania o znaczenie takich słów jak zło, dobro czy przebaczenie. W tym miejscu świadomie nadaliśmy architekturze mocny wyraz. Szczelina między wysokimi na 12 metrów ścianami, rozcinająca wał cytadeli, prowadzi nas w dwóch kierunkach – w dół ku tablicom z nazwiskami ofiar w arkadach działobitni, a w drugą otwiera się ku niebu i światłu. Na osi schodów wśród drzew stoi dębowy krzyż – epilog naszej opowieści o Katyniu.

Muzeum Katyńskie najlepszym budynkiem publicznym Europy Środkowo-Wschodniej Muzeum Katyńskie w Warszawie projektu BBGK Architekci z kolejną prestiżową nagrodą. Obiekt zdobył tytuł najlepszego budynku publicznego w Europie Środkowej i Wschodniej w bieżącej edycji triennale architektury w Bukareszcie.
Zobacz film o Muzeum Katyńskim w Warszawie Z inicjatywy pracowni BBGK Architekci powstała filmowa opowieść o Muzeum Katyńskim w Warszawie. Obraz jest próbą oddania doświadczeń, jakich można doznać spacerując po muzealnym kompleksie.
Szczytowe osiągnięcie polityki historycznej – o Muzeum Katyńskim Grzegorz Stiasny Zwiedzanie muzeum jest szczegółowo zaplanowanym i poruszającym spektaklem. Jawi się jako szczytowe osiągnięcie polityki historycznej. Niebagatelny wydaje się w tym udział Jerzego Kaliny, który od czterech dekad udowadnia, że swoją sztuką świetnie potrafi rozbudzać społeczne emocje. Krajobrazowe gesty są przy tym wyważone i spacer po zróżnicowanych przestrzeniach jest po prostu atrakcyjny – pisze architekt i krytyk architektury Grzegorz Stiasny.
Rozmowa z Konradem Grabowieckim, współautorem Muzeum Katyńskiego Jesteśmy skupieni nad tym, aby wraz z powiększaniem pracowni tworzyć coraz lepszą architekturę – o współpracy z Jerzym Kaliną, artystą zaangażowanym w wiele przedsięwzięć upamiętniających wydarzenia najnowszej polskiej historii, w tym katastrofę smoleńską, modernizacji i rozbudowie XIX-wiecznego pałacu Sobańskich w Guzowie oraz rewolucji w pracowni z Konradem Grabowieckim rozmawia Maja Mozga-Górecka.
Wrażliwość dwóch pokoleń – o Muzeum Katyńskim Krzysztof Mycielski Muzeum łączy w sobie wrażliwość dwóch pokoleń. Zawiera zarówno podręcznikowy przekaz i elementy martyrologiczne, jak i współczesne abstrakcyjne przestrzenie odwołujące się do indywidualnej wyobraźni. Wystawę o charakterze edukacyjnym i symbolicznym zaprojektował siedemdziesięcioletni rzeźbiarz Jerzy Kalina, architekturę trzydziestolatkowie z pracowni Brzozowski i Grabowiecki – pisze architekt i krytyk architektury Krzysztof Mycielski.
O historii Muzeum Katyńskiego Cytadela warszawska uznawana jest za jedno z ważniejszych miejsc polskiej martyrologii. Oprócz działającego od lat 60. muzeum X Pawilonu i otwartego niedawno Muzeum Katyńskiego, planowana jest tam również nowa siedziba muzeum Wojska i Historii Polski. Te cztery placówki miałyby tworzyć uzupełniającą się narrację o dziejach polskiego oręża i walk o niepodległość.