Owszem. Bloki obrosły pałac, ale już go nie zjedzą. To miejsce musi znać każdy miłośnik polskiego dizajnu, to też pozostałość wielkiej fortuny

Jest ostatnim budynkiem dawnego kompleksu fabryki fajansu w Pruszkowie, choć trudno w to uwierzyć, w takiej jest ruinie. To tu miał swą siedzibę i dom nie tylko "król fajansu", ale i Państwowy Instytut Szkła i Ceramiki, a także wzorcownia wyrobów zakładów produkcji porcelitu. Pałac Teichfelda, choć zniszczony, to jednak ocaleje. Dziś stoi wśród bloków, ale kupi go miasto Pruszków. Na remont potrzeba wielkich pieniędzy, ale jeszcze nie oszacowano kwoty. Cena zakupu to 3 mln zł.

Forum Ekonomiczne w Karpaczu I Tomasz Lewandowski, wiceminister rozwoju i technologii

Resztki dawnego kompleksu fabryki fajansu w Pruszkowie

Tę miejscowość w woj. mazowieckim kojarzycie przede wszystkim z tego, że to tu przez lata działał słynny zakład, produkujący najpierw wyrobu z fajansu, a potem z porcelitu: Pruszków. Aż trudno uwierzyć, że został tu tylko jeden budynek dawnego kompleksu fabryki fajansu w Pruszkowie: Pałac Teichfelda, służący jako willa mieszkalna, a w ostatnich latach - jako biuro dewelopera. Ma wielką szansę na nie tylko ocalenie, ale i rewitalizację. To dlatego, że na wrześniowej sesji radni zdecydowali: kupujemy pałac. Pałac jest w fatalnym stanie, to ostatnia szansa na ocalenie. 

Eklektyczny pałac Jakuba Teichfelda

Eklektyczny pałac w Pruszkowie został wybudowany w 1872 roku z inicjatywy Jakuba Teichfelda, współzałożyciela Fabryki Porcelany. W 1907 roku założenie zostało przebudowane i rozbudowane. Po II wojnie światowej pałac pełnił funkcję siedziby Państwowego Instytutu Szkła i Ceramiki, a także wzorcowni wyrobów zakładów produkcji porcelitu. Po przeprowadzce instytutu do Warszawy obiekt przekazany został w użytkowanie Pruszkowskim Zakładom Porcelitu.

W 2005 roku syndyk masy upadłościowej sprzedał pałac z fabryką firmie deweloperskiej, która buduje na terenie dawnej fabryki osiedle mieszkaniowe. Bo Pruszków to wielki plac budowy, a tereny po dawnych zakładach - czy to porcelitu, czy ołówków, to łakomy kąsek dla deweloperów. Jak wyglądają? Oto np. budynek C na osiedlu Grafitowym. Obecnie w części pałacu mieści się biuro sprzedaży mieszkań. - Obiekt użytkowany tylko częściowo jest w złym stanie technicznym i ulega stopniowej degradacji - to jego stan.

Czytaj też: Zniszczona ściana z tłuczniem z pruszkowskiej ceramiki

Jednak dla willi jest nadzieja, i to realna. Radni zgodzili się już na zakup, a miasto jest gotowe pałacyk od prywatnego inwestora odkupić. Wartość rynkowa nieruchomości została określona na kwotę 5 924 090,00 zł, w tym wartość gruntu na kwotę 3 684 822,00 zł, a wartość zabudowy na kwotę 2 239 268,00 zł.

Cena nabycia nieruchomości: 3 mln zł

- W wyniku przeprowadzonych negocjacji uzgodniono cenę nabycia nieruchomości w wysokości 3 000000,00 zł netto oraz 5 000,00 zł brutto za artefakty. Uzgodniona cena jest zatem istotnie niższa od wartości określonej w operacie szacunkowym. Różnica ta znajduje uzasadnienie przede wszystkim w złym stanie technicznym zabytkowego obiektu - czytamy w uchwale, którą na ostatniej sesji głosowali radni.

Jaki plan ma samorząd wobec Pałacu Teichfelda?

Docelowo Pałac Teichfelda może zostać zagospodarowany na cele publiczne, w szczególności związane z kulturą, edukacją, działalnością społeczną, turystyką oraz promocją dziedzictwa historycznego Pruszkowa.

- Realizacja takiego przedsięwzięcia pozwoliłaby zachować jeden z istotnych elementów dziedzictwa kulturowego miasta, a jednocześnie nadać obiektowi funkcję odpowiadającą potrzebom mieszkańców i zadaniom własnym gminy - to dalsza część uzasadnienia chęci zakupu.

Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru Pruszkowa ograniczonego ulicami: Kościelna – Berenta – Komorowska – Ceramiczna – Bolesława Prusa – Kościelna, uchwalonym Uchwałą Nr XXV/269/2004 Rady Miejskiej w Pruszkowie z dnia 28 października 2004 r. (Dz. Urz. Woj.Mazowieckiego Nr 286 z dnia 24 listopada 2004 r., poz. 7778), przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym symbolem B1-A/UK/UG-ZP, przeznaczonym pod administrację, usługi kultury i gastronomii wraz z zielenią parkową.

Oto fragment uchwały w sprawie willi w Pruszkowie

Wyraża się zgodę na nabycie przez Miasto Pruszków prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej zabytkowym „Pałacem Teichfelda” wpisanym do rejestru zabytków decyzji numer A – 889 z dnia 24.05.1976 r., położonej w Pruszkowie przy Alei Armii Krajowej 77, stanowiącej działkę ewidencyjną nr 523 z obrębu 23 o powierzchni 3342 m², wpisaną do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego pod nr A-1767 jako otoczenie „Pałacu Teichfelda”, - dla której Sąd Rejonowy w Pruszkowie prowadzi księgę wieczystą Nr KW WA1P/00044132/1.

Przypomnijmy. Fabryka fajansu powstała w Pruszkowie w 1872 lub 1880 roku Jej założycielami byli Jakub Teichfeld i Ludwik Asterblum. W 1946 zakłady znacjonalizowano i nadano im nazwę Zakłady Fajansu w Pruszkowie. W latach 50. zakład rozbudowano i zmodernizowano, a fabryka zaczęła produkować wyroby z porcelitu. To już był Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków". Realizowano tu projekty z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, między innymi Danuty Duszniak czy Zofii Galińskiej. Do dziś serwisy z Pruszkowa są w wielu polskich domach.

Zobacz kultowy kubek Irena z Pruszkowa.

Jaki jest stan Pałacu Teichfelda?

Urzędnicy dokładnie to sprawdzili. Oto wynik analizy:

Pałac Teichfelda znajduje się w złym stanie technicznym i wymaga podjęcia działań mających na celu jego zabezpieczenie przed dalszą degradacją. Jednocześnie jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków, co oznacza, że wszelkie działania związane z jego zabezpieczeniem, remontem, przebudową, konserwacją muszą być prowadzone z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony zabytków oraz pod nadzorem właściwego organu ochrony zabytków.

- Na chwilę obecną brak jest jednak wystarczającej, aktualnej dokumentacji pozwalającej na precyzyjne określenie pełnego zakresu niezbędnych prac oraz ich kosztów - czytamy w niej.

W szczególności nie przedstawiono aktualnej kompleksowej ekspertyzy technicznej obiektu, obejmującej ocenę stanu konstrukcji, fundamentów, ścian, stropów, więźby i pokrycia dachowego, elewacji oraz pozostałych istotnych elementów budynku. Brak jest również kompletnej aktualnej dokumentacji projektowej i powykonawczej oraz pełnej dokumentacji dotyczącej dotychczasowych przebudów, remontów i zmian sposobu użytkowania obiektu.

Z uwagi na wiek budynku, jego obecny stan techniczny oraz zabytkowy charakter, po nabyciu nieruchomości konieczne będzie w pierwszej kolejności przeprowadzenie niezbędnych ekspertyz, badań i inwentaryzacji technicznych oraz konserwatorskich. Ich wyniki będą stanowić podstawę do określenia rzeczywistego zakresu robót zabezpieczających, remontowych i konserwatorskich oraz do oszacowania kosztów całego procesu inwestycyjnego - konkludują urzędnicy.

Pałac Teichfelda, Pruszków
Autor: Szymon Starnawski
Podcast Architektoniczny
Asman i Pieniężny. Niewidzialni architekci i bieda-architektura