Architektura MuratorRealizacjeRozbudowa ogrodu zoologicznego w Zamościu

Rozbudowa ogrodu zoologicznego w Zamościu

Zoo nie jest próbą pełnego odwzorowania ekosystemów, lecz pewną reinterpretacją natury, wprowadzającą wyraziste antropogeniczne formy – o realizacji Rysy Architekci pisze Tomasz Michalak.

Rozbudowa ogrodu zoologicznego w Zamościu
Rozbudowa zoo w Zamościu, proj. Rysy Architekci; fot. Piotr Krajewski

Ogród zoologiczny w Zamościu założony został w 1918 roku przez Stefana Millera na terenach przylegających do Akademii Zamojskiej. W roku 1980 ogród przeniesiono na rozległe tereny położone w południowo-zachodniej części miasta przy ulicy Szczebrzeskiej. Od czasów, kiedy w austriackiej budce strażniczej urządzono pierwszą klatkę dla wiewiórek, obiekty wystawiennicze stale rozbudowywano i powiększano liczbę gatunków zamieszkujących zoo. W ostatniej fazie, zakończonej w 2021 roku, powstał zespół złożony z wolier i wybiegów wraz z budynkami towarzyszącymi zaprojektowany przez pracownię RYSY Architekci.

Między nowymi obiektami poprowadzono nieregularnie wijącą się zygzakowatą alejkę, tworząc opowieść, w której architektura, mimo swojej wyjątkowej i ekspresyjnej formy, okazuje się przede wszystkim tłem dla zamieszkujących ją zwierząt. Dlatego warto zwrócić uwagę na elementy realizacji, które mogły umknąć zwiedzającym skupionym na egzotycznych ptakach i ssakach.

Trasę otwiera monumentalna żelbetowa skała będąca wybiegiem dla nahurów. Nad nią wyrasta czarna wieloboczna stalowa konstrukcja woliery wielkich drapieżnych ptaków. Żelbetowe ściany pokryte są trójkątnymi polami nieregularnych odciśniętych ryfli. Współgrają one z rysunkiem elewacji ograniczonych siatką przestrzeni dla orłanów. Najwyższa budowla w zamojskim zoo zdaje się też pełnić funkcję punktu orientacyjnego dla odwiedzających.

Architektura przyjazna ptakom W Stanach Zjednoczonych wskutek zderzeń z szybami, ginie rocznie ok. miliarda ptaków. Dla Polski takie badania nie zostały jeszcze opracowane. Wiemy natomiast, że u nas w wyniku kolizji ze szklanymi wiatami przystankowymi, czyli naprawdę niewielkimi elementami architektury, życie traci w ciągu roku ok. miliona osobników. Ewa Zyśk-Gorczyńska, doktor nauk biologicznych i prezeska Fundacji Szklane Pułapki, opowiada Tomaszowi Żylskiemu o tym, co można zrobić, by architektura była bardziej przyjazna ptakom.
Enklawa przyrodnicza Bobrowisko w Starym Sączu W widłach Dunajca i Popradu wybudowano obserwatorium bobrów. Wyeksponowano teren, który kiedyś był eksploatowany przez człowieka, a na który teraz powróciła przyroda. Obiekt zbudowany jest z sekwencji kładek zwieńczonych dwiema altanami obserwacyjnymi. Pomosty wprowadzają nas w przestrzeń mokradła. O enklawie przyrodniczej Bobrowisko w Starym Sączu pisze Urszula Forczek-Brataniec.
Tagi:
zoo
Orientarium / Łódź W ramach projektu łódzkiego Orientarium stworzono nowe pawilony, wybiegi i woliery, które zajmą powierzchnię ponad dziesięciu boisk piłkarskich oraz staną się domem dla zwierząt lądowych i wodnych południowo-wschodniej części Azji. O wyzwaniach związanych z realizacją pisze Dorota Szlachcic.
Pawilon dla słoni w zuryskim zoo Najbardziej charakterystycznym elementem nowej słoniarni jest przekrycie o miękkiej geometrii spłaszczonej kopuły, pozbawione podpór pośrednich. Wysoka na 18 m drewniana konstrukcja tworzy nieregularną kompozycję elementów pełnych i przeziernych. Światło dzienne wpada do środka poprzez 271 świetlików wypełnionych poduszkami z folii ETFE, o łącznej powierzchni 2100 m2.
Afrykarium we Wrocławiu Prosty, obłożony czarnym corianem budynek o kubaturze 184 000 m3 stanąć miał w jednej osi ze znajdującą się nieopodal Halą Stulecia, co groziło skreśleniem zabytkowego obiektu z listy Światowego Dziedzictwa UNESCO. Największym wyzwaniem dla autorów było więc wpisanie go w historyczny kontekst, ale także zapewnienie szczelności posadowionej w wodzie części podziemnej i wykonanie dachu o rozpiętości dochodzącej do 43 metrów – o realizacji piszą Dorota i Mariusz Szlachcicowie oraz Maciej Minch.
Odrarium we Wrocławiu Słynne wrocławskie zoo zyska wkrótce nową atrakcję – kompleks basenów z reprezentacyjnymi dla Odry gatunkami ryb.