Spis treści
Straż pożarna wśród mieszkań i biurowców
Garaże dla wozów, zaplecze techniczne, przestrzeń umożliwiającą szybki wyjazd na akcję - z tym, w pierwszej kolejności, kojarzy się straż pożarna. Dużo rzadziej myślimy o niej jako o rozbudowanej instytucji, która oprócz działań operacyjnych potrzebuje również biur, pomieszczeń administracyjnych i rozbudowanej infrastruktury technicznej. Właśnie te funkcje połączono w nowym kompleksie praskiej straży pożarnej w Holešovicach.
Czytaj także: Czeskie wybory architektoniczne. Rozmyta siła nagród wciąż wydobywa "lokalne perły"
Założenie powstawało etapami. W pierwszej kolejności zrealizowano budynek operacyjny, mieszczący funkcje związane z prowadzeniem akcji ratowniczych oraz ich obsługą. Następnie kompleks uzupełniono o dziewięciokondygnacyjną wieżę administracyjną. Obie części połączono trzykondygnacyjnym budynkiem przejazdowym, który zapewnia komunikację między poszczególnymi strefami. W ten sposób powstał zespół o własnej, wewnętrznej organizacji, dostosowanej do różnych rytmów pracy. Strefy administracyjne oddzielono od technicznych, a poszczególne pomieszczenia zaprojektowano z uwzględnieniem ich specyficznych wymagań dotyczących akustyki, doświetlenia i komunikacji. Architekci opisują całość jako „miasto w mieście” – zwartą strukturę, w której różne funkcje współistnieją w ramach jednego organizmu.
Najciekawszy jest jednak kontekst, w którym ta realizacja powstała. Tak rozbudowany kompleks infrastrukturalny nie powstał na wydzielonym terenie poza miastem, lecz w dzielnicy o przewadze zabudowy mieszkaniowej i biurowej. Musiał więc nie tylko sprostać wymaganiom straży pożarnej, ale także znaleźć swoje miejsce w istniejącej tkance miejskiej.
9 kondygnacji zamiast monumentalnego gmachu
Najbardziej widocznym elementem założenia jest smukła wieża administracyjna, usytuowana przy skrzyżowaniu. Jej wysokość i narożne położenie sprawiają, że staje się charakterystycznym punktem w przestrzeni Holešovic. Projektanci postawili na prostą geometrię, czytelne podziały elewacji, ograniczoną paletę materiałów. Wieża wyróżnia się przede wszystkim kolorem. Jej fasadę pokrywają czerwone panele z betonu zbrojonego włóknem szklanym (GFRC), ułożone w regularny raster. Powtarzalność elementów porządkuje bryłę, a intensywna barwa podkreśla publiczny charakter budynku i pozwala łatwo rozpoznać go w miejskim krajobrazie.
Czytaj także: Dla nich warto zjechać z autostrady. Oto 5 architektonicznych przystanków na wakacyjnej trasie przez Czechy
Pozostałe części kompleksu mają bardziej techniczny charakter. Niższe bryły wykończono kwadratowymi panelami aluminiowymi, które odróżniają je od administracyjnej wieży. Zróżnicowanie materiałów odpowiada więc podziałowi funkcjonalnemu: reprezentacyjna część biurowa otrzymała wyrazistą, jednolitą elewację, a strefy pomocnicze i komunikacyjne zachowały bardziej infrastrukturalny wygląd.
Koniec końców, to właśnie zestawienie różnych skal pozwala wpisać rozbudowany program w otaczającą zabudowę. Zamiast jednego masywnego gmachu powstała kompozycja kilku powiązanych ze sobą brył. Wieża buduje obecność instytucji w mieście, a niższe części organizują jej codzienne funkcjonowanie. Kompleks zachowuje przy tym odrębną tożsamość.
Jawna funkcja, zgrane detale
Surowy, techniczny charakter budynku jest widoczny też we wnętrzach. Architekci zdecydowali się pozostawić odsłonięte elementy żelbetowej konstrukcji, nietynkowane ściany murowane oraz instalacje. Zamiast ukrywać infrastrukturę pod warstwami wykończenia, uczynili ją częścią architektonicznego języka obiektu. Podobnie potraktowano identyfikację wizualną straży pożarnej. Oznakowanie instytucji i numer alarmowy włączono w kompozycję budynku, rezygnując z traktowania ich jako dodatkowych elementów graficznych. Takie podejście wzmacnia spójność całego założenia, w którym forma, materiały i detale wynikają z funkcji.
Również dachy wykorzystano na potrzeby różnych użytkowników. Obok urządzeń technicznych znalazły się na nich zielone powierzchnie i dostępne tarasy. Nad trzonem windowym wznosi się natomiast stalowy maszt antenowy o wysokości 18,2 metra, stanowiący kolejny element infrastruktury wpisany w architekturę kompleksu.
Realizacja w Holešovicach dobrze pokazuje, że obiekty techniczne mogą być pełnoprawną częścią miasta, zachowując własną organizację i spełniając wymagania wynikające ze swojej specyfiki. Praska straż pożarna otrzymała siedzibę, która z jednej strony tworzy autonomiczne „miasto w mieście”, z drugiej zaś uczestniczy w kształtowaniu przestrzeni publicznej.
Metryczka projektu – Siedziba praskiej straży pożarnej
Nazwa projektu: Prague Fire Rescue Service – Siedziba praskiej straży pożarnej
Pracownia projektowa: Architektura
Autorzy projektu: David Kraus, Miroslav Styk
Lokalizacja: ul. Argentinská 170/00, Praga, Czechy
Lata projektowania: 2018–2023
Rok ukończenia: 2025
Powierzchnia zabudowy: 517 m²
Powierzchnia użytkowa: 2257 m²
Powierzchnia działki: 6504 m²
Inwestor: Praska Straż Pożarna (Prague Fire Rescue Service)
Zdjęcia: Filip Šlapal
Dokumentacja projektowa: Projecticon
Generalny wykonawca: OHLA ŽS
Strona pracowni: www.archi.cz
