Organizowana przez Muzeum ASP w Warszawie wystawa Zespołowość jest koniecznością naszych czasów. Zakłady Artystyczno-Badawcze warszawskiej ASP, to pierwsze tak przekrojowe ujęcie dorobku Zakładów Artystyczno-Badawczych (ZAB). Opierając się na unikatowych zbiorach Muzeum, ekspozycja wydobywa z cienia pełne spektrum działalności tej jednostki, która w czasie swojej działalności (1954-1991) stanowiła laboratorium nowoczesnego projektowania w Polsce.
Przez lata rozproszone, w znacznej mierze zapomniane dziedzictwo ZAB – obejmujące m.in. architekturę, urbanistykę, wzornictwo – zostanie scalone, by opowiedzieć historię jednego z najbardziej znaczących zjawisk w polskiej kulturze wizualnej drugiej połowy XX wieku.
Za punkt wyjścia do wystawy przyjęto odnaleziony podczas badań archiwalnych scenariusz niezrealizowanej ekspozycji, przygotowywanej w 1974 roku przez twórców ZAB z okazji 20-lecia jednostki. Narracja ekspozycji odzwierciedlać ma metodę pracy Zakładów, będącą zarazem myślą przewodnią ich działania: integrację sztuk. W myśl tej idei nowoczesna przestrzeń życia powstaje nie jako prosta suma osobnych elementów, lecz jest wspólnym dziełem architektów, artystów i inżynierów. Wystawa przywołuje sylwetki liderów Zakładów jak Jerzy Sołtan, Zbigniew Ihnatowicz, Lech Tomaszewski czy Oskar Hansen, ale idzie o krok dalej. Zgodnie z ideą zespołowości, przypomina o dziesiątkach współtworzących dorobek Zakładów autorek i autorów, do dziś pozostających poza głównym nurtem zainteresowania historii sztuki, mimo ich ogromnego wkładu w kształt polskiego projektowania.
Wydarzenie wpisuje się w ramy dwóch istotnych dla Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie jubileuszy: 100-lecia Spółdzielni Artystów „Ład” oraz 50-lecia Wydziału Wzornictwa, ukazując Zakłady jako kluczowe ogniwo łączące dwie epoki – pomost między przedwojennym etosem projektanta-rzemieślnika a powojennym, systemowym podejściem do projektowania przemysłowego i nowoczesnej dydaktyki wydziałowej.
Zgromadzone na ekspozycji obiekty prowokują pytanie o ochronę architektonicznego dziedzictwa Warszawy. Przywołując realizacje takie jak kompleks sportowy Warszawianka czy wnętrza Dworca Warszawa Śródmieście, chcemy zwrócić uwagę na projekty ZAB, które niegdyś definiowały tożsamość stolicy, a dziś pozostają zapomniane lub uległy głębokiej, a często całkowitej degradacji.
Dialog z historią domknie współczesna instalacja artystyczna Marcina Chomickiego, autora Archiwum Transformacji, który na przestrzeni lat dokumentował stopniową destrukcję pozostałości dziedzictwa architektonicznego m.in. projektów ZAB (Bar Wenecja, kompleks sportowy „Warszawianka”).
Wystawie będzie towarzyszył program wydarzeń przygotowany we współpracy m. in. z CENTRALA – Małgorzata Kucewicz & Simone De Iacobis, Stowarzyszenie Masław / Tu było, Tu stało, Wydział Wzornictwa ASP w Warszawie.
Informacje o wystawie:
Tytuł: Zespołowość jest koniecznością naszych czasów. Zakłady Artystyczno-Badawcze warszawskiej ASP
Wernisaż: 14.10.2026 godz. 18:00
Czas trwania: 15.10.2026 – 21.03.2027
Miejsce: Muzeum ASP w Warszawie, Pałac Czapskich, ul. Krakowskie Przedmieście 5
Kuratorka: Jacqueline I. Horodyńska
Projektant wystawy: Łukasz Izert (Izert Studio)
Współpraca artystyczna: Marcin Chomicki (instalacja)
Organizator: Muzeum ASP w Warszawie, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
Partnerzy: Wydział Wzornictwa ASP w Warszawie, Stowarzyszenie Masław, Tu było, tu stało, CENTRALA – Małgorzata Kucewicz & Simone De Iacobis, UNITRA, Fundacja Sztuka Stosowana
Patronat medialny: NN6T, Magazyn Szum, RDC, Architektura Murator
