Architektura MuratorTechnikaHala targowa w Rotterdamie

Hala targowa w Rotterdamie

Markthall projektu MVRDV to pierwszy na świecie obiekt handlowy, w którym znalazły się również mieszkania. Bryłę hali ukształtowano jako tunel o długości około 120 metrów, wysokości 40 metrów i szerokości 70 metrów, a ściany szczytowe wykonano w technologii przeszklonej ściany kurtynowej.

Hala targowa w Rotterdamie
Hala targowa w Rotterdamie, fot. Ossip Van Duivenbode, zdjęcia dzięki uprzejmości MVRDV, Markthal i Provast
Budynek handlowo-mieszkalny (Markthal Rotterdam)Rotterdam, Holandia
AutorzyMVRDV
Współpraca autorskaINBO
Zespół projektowyAkustyka: Peutz & Associes Zoetermeer Projekt trójwymiarowej grafiki: Arno Coenen i Iris Roskam Fasada: Octatube Druk wielkoformatowy: TS Visuals
Generalny wykonawcaJ.P. van Eesteren; Mobilis + Martens en Van Oord
InwestorProvast Nederland bv, Haga, Holandia
powierzchnia całkowita100 000 m2, w tym 228 apartamentów, 80 stoisk targowych wraz z zapleczem, 1200 miejsc parkingowych
Projekt (data)2004-2008
Data realizacji (początek)2009
Data realizacji (koniec)2013
Koszt inwestycji175 000 000 EUR

Budynek Markthal w Rotterdamie zlokalizowano w miejscu pierwszej zapory na rzece Rotter z 1270 roku, od której budowy datuje się dzieje miejscowości. W XVI wieku rejon ten, nazywany Binnenrotte, był już gęsto zabudowany, w większości obiektami mieszkaniowymi i handlowymi. Dziś w najbliższej okolicy znajduje się stacja kolejowa i autobusowa Blaak oraz największy miejski targ na wolnym powietrzu.

Markthall jest pierwszym zadaszonym obiektem handlowym – 80 stanowisk targowych, sklepów i restauracji przekryto konstrukcją, w którym znajdują się mieszkania o powierzchni od 80 do 300 m2. W związku z możliwym wprowadzeniem na terenie Unii Europejskiej zakazu organizowania handlu żywnością na wolnym powietrzu, lokalni kupcy zorganizowali konkurs w formule zaprojektuj i buduj na obiekt umożliwiający prowadzenie go w zadaszonym miejscu.

W celu zwiększenia potencjału takiej inwestycji program funkcjonalno-użytkowy przewidywał również zespół mieszkaniowy z garażem podziemnym. Naturalnym rozwiązaniem wydawało się zestawienie dwóch bloków mieszkalnych po obu stronach zadaszonej hali targowej i posadowienie ich na garażu podziemnym. Zwycięski projekt zakładał jednak zupełnie niestandardowe rozwiązanie.

Aby hala miała zapewnioną odpowiednią ilość światła dziennego, a jej kubatura była odpowiednio duża, bryłę ukształtowano jako tunel o długości ok. 120 m, wysokości 40 m i szerokości 70 m, którego ściany szczytowe wykonano w technologii przeszklonej ściany kurtynowej. Od strony otaczającej go przestrzeni publicznej budynek nie ma wyodrębnionego zaplecza, a elewacje w parterze dostępne są ze wszystkich czterech stron. Zaopatrzenie zorganizowano na kondygnacji podziemnej, dzięki czemu dostawy nie przeszkadzają klientom. Pod ziemią zlokalizowano również supermarket oraz komórki lokatorskie i boksy na rowery dla mieszkańców.

Hala targowa w Rotterdamie
Hala targowa w Rotterdamie, fot. Ossip Van Duivenbode. Stalowe cięgna szklanej elewacji o średnicy 15 cm i nośności sięgającej 30 ton są elastyczne i mogą zwiększyć swoją długość o 4 cm

Konstrukcja

Konstrukcję wsporczą ściany kurtynowej stanowią cienkie cięgna stalowe, co ułatwia penetrację światła i pozwala na uzyskanie lepszych powiązań widokowych między wnętrzem a otoczeniem.

Na elewacjach zastosowano szary kamień, taki sam jak na chodnikach, w celu skierowania uwagi potencjalnych użytkowników na wnętrze. Płytę fundamentową wykonano na głębokości 15 m. Ponieważ poziom wód gruntowych występuje tu na głębokości 3 m, do zabezpieczenia wykopu zastosowano ściankę szczelną, a podłoże wzmocniono za pomocą 2500 wbijanych pali betonowych zaprojektowanych w taki sposób, aby podczas budowy mogły przejmować naprężenia rozciągające wywołane wyporem tych wód.

W celu zminimalizowania sił wyporu, podczas pogłębiania wykopu podziemie zalano wodą, a żurawie budowlane poruszały się na pływających platformach. Aby ograniczyć ryzyko uszkodzenia już zrealizowanej części, nakierowywano je za pomocą systemu GPS.

Po wykonaniu płyty dennej o grubości 1,5 m wodę odpompowano i przystąpiono do budowy konstrukcji garażu podziemnego.

Konstrukcję części nadziemnej – od drugiej do dziesiątej kondygnacji – prowadzono z wykorzystaniem rusztowań i szalunków stosowanych przy budowie tuneli. Z kolei konstrukcję przeszklonych ścian szczytowych wykonano z cięgien stalowych o średnicy 15 cm i nośności sięgającej 30 ton. Podczas silnych wiatrów geometryczny środek elewacji szczytowej może się przesunąć do wnętrza budynku nawet o 70 cm, a cięgna zwiększą wtedy swoją długość o 4 cm.

Hala targowa w Rotterdamie
Hala targowa w Rotterdamie, fot. TYCHO’S EYE. W hali znajduje się 80 stoisk handlowych. Na dachach niektórych zaprojektowano kawiarnie i restauracje

Zadaszenie

Obiekt podłączono do miejskiej sieci ciepłowniczej i do pompy ciepła, która obsługuje również okoliczne budynki. Hala targowa jest wentylowana grawitacyjnie – świeże powietrze dostaje się do środka poprzez szczeliny w ścianach szczytowych i, ogrzewając się, unosi pod zadaszenie, skąd wydostaje się otworami w dachu.

Systemy ogrzewania i chłodzenia mają możliwość wymiany czynnika chłodzącego i grzewczego, a wodnokanalizacyjne zaprojektowano tak, aby zminimalizować zużycie wody i zrzut ścieków do kanalizacji.

Wewnętrzna elewacja, o powierzchni 11 000 m2, została pokryta trójwymiarową grafiką przedstawiającą artykuły spożywcze, a nawiązującą do historycznego malarstwa holenderskiego. Wykonano ją w rozdzielczości 400 tys. megapikseli i nadrukowano na 4500 aluminiowych paneli o wymiarach 152 x 152 cm i grubości 2 mm.

Wszystkie panele są perforowane, co służyć ma poprawie parametrów akustycznych hali.