Architektura MuratorTechnikaMuzeum Sztuki Nowoczesnej w San Francisco

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w San Francisco

By zapewnić bezproblemową sekwencję działań, która umożliwiła optymalizację niemal każdego etapu projektowania, produkcji i budowy, inżynierowie i pracownicy fabryki byli zaangażowani w projekt już podczas fazy wstępnej. Ta bezpośrednia linia komunikacji między projektantem a wykonawcą umożliwiła wyprodukowanie bardzo złożonej konstrukcji elewacji, bez uszczerbku dla detali – pisze Radosław Stach.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w San Francisco
Widok od Howard Street – ze względu na bardzo ścisłą zabudowę w okolicy obiekt zaprojektowano tak, że do pewnego poziomu obrys pięter zwiększa się wraz ze wzrostem wysokości budynku; Fot. Henrik Kam
Siedziba Muzeum Sztuki Nowoczesnej SFMOMASan Francisco, Stany Zjednoczone
AutorzySnøhetta
Współpraca autorskaEHDD
KonstrukcjaMagnusson Klemencic Associates
Projekt fasady:Kreysler & Associates
Konsultant ds. zielonej ściany:Habitat Horticulture and Hyphae Design Lab
Konstrukcja fasady:ARUP; CS Caulkins
Powierzchnia całkowita:42 735 m² (21 832 m²– nowa część, 20903 m² – renowacja)
Generalny wykonawcaWebcor Builders
InwestorSFMOMA
Projekt2010
Data realizacji (koniec)2016
Koszt inwestycji305 000 000 USD

Nowa siedziba Muzeum Sztuki Nowoczesnej w San Francisco (SFMOMA), zaprojektowana przez pracownię Snøhetta, stanowi rozbudowę gmachu muzeum z 1995 roku autorstwa Mario Botty. Projekt obejmuje ponad 15 000 m2 powierzchni nowych oraz odrestaurowanych galerii wewnętrznych i zewnętrznych. Na prawie trzy razy większej przestrzeni wystawowej zaaranżowano 19 wystaw specjalnych, prezentujących m.in. powojenne i współczesne dzieła sztuki z kolekcji Doris i Donalda Fisherów. Instytucja ma również największą w Stanach Zjednoczonych przestrzeń poświęconą fotografii – Centrum Fotografii Pritzkera – pokazującą prace takich artystów jak Henri Cartier-Bresson, Dawoud Bey czy Julia Margaret Cameron.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w San Francisco
Wykonana z paneli polimerowych fasada muzeum ma powierzchnię 5000 m², jak dotąd to największa powierzchnia wykonana z tego materiału w Stanach Zjednoczonych; Fot. Henrik Kam

Na formę obiektu wpłynął przede wszystkim kształt działki, która przy długości blisko 100 metrów ma szerokość 23 metrów. Dodatkowym utrudnieniem była okoliczna zabudowa, która ściśle otacza teren zarówno od strony północno- -wschodniej, jak i południowo-zachodniej. 10-kondygnacyjny budynek wyposażono w liczne tarasy, z których rozpościera się widok na San Francisco. Stanowią one przedłużenie galerii – eksponowane są tu m.in. zwrócone w stronę miasta rzeźby plenerowe. Ta wyreżyserowana sekwencja przestrzeni pozwala odwiedzającym przemieszczać się pomiędzy dziełami sztuki i jednocześnie podziwiać panoramę miasta. Dodatkowy taras zaprojektowano na 3-kondygnacyjnym parkingu, którego elewacja od strony muzeum stanowi największą w Stanach Zjednoczonych zieloną ścianę, obsadzoną ponad 19 000 roślin. Architektom zależało na połączeniu budynku z miastem, dlatego nowe ścieżki wokół muzeum oraz wyjście na Howard Street zaprojektowano tak, aby lepiej integrowały obiekt z sąsiednim South of Market (SoMa). Jest to jedno z pierwszych muzeów w kraju, które korzysta w przestrzeniach galerii wyłącznie z oświetlenia LED. Obiekt ubiega się o uzyskanie certyfikatu LEED Gold – zastosowano w nim rozwiązania, które redukują zużycie energii o 46% oraz zmniejszają zużycie wody pitnej o 60%.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w San Francisco
10-kondygnacyjny budynek zaprojektowano na wąskiej działce o wymiarach około 100 x 23 m; Fot. Henrik Kam all rights reserved

Charakterystyczna wschodnia fasada składa się z ponad 700 specjalnie ukształtowanych paneli polimerowych wzmocnionych włóknem szklanym (FRP). Elementy te wyprodukowano w jednej z lokalnych fabryk (co ciekawe nowatorskie zastosowanie polimeru, po raz pierwszy wykorzystano również w miejscowych fabrykach produkujących łodzie). Materiał ten nie był jednak wcześniej wykorzystywany w Stanach Zjednoczonych na tak dużą skalę do budowy fasad obiektó publicznych i wymagał serii testów i zezwoleń przed ostateczną akceptacją i dopuszczeniem do realizacji. By zapewnić bezproblemową sekwencję działań, która umożliwiła optymalizację niemal każdego etapu projektowania, produkcji i budowy inżynierowie i pracownicy fabryki byli zaangażowani w projekt już podczas fazy wstępnej. Kluczowym czynnikiem przy realizacji elewacji była współpraca pracowni Snøhetta z Kreysler & Associates, lokalną firmą zajmującą się produkcją fasad, która dzięki efektywnemu procesowi produkcyjnemu znacząco poszerzyła zakres zastosowania polimerów (FRP). Snøhetta opracowała model powłoki za pomocą oprogramowania Rhino, Grasshopper i specjalnie dostosowanego skryptu komputerowego. Kreysler użył dokładnie tego samego modelu 3D do analiz strukturalnych rysunków wykonawczych oraz do stworzenia elementów fasadowych przy pomocy obrabiarek CNC, które wykonały formy do laminowania paneli. Ta bezpośrednia linia komunikacji między projektantem a wykonawcą umożliwiła wyprodukowanie bardzo złożonej konstrukcji elewacji, bez uszczerbku dla detali. Taka forma współpracy sprawdziła się również m.in. podczas realizacji elewacji opery w Oslo („A-m” 8/2008).

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w San Francisco
Montaż paneli – poszczególne moduły oparto na stalowej konstrukcji; Fot. SNØHETTA

Początkowo do wykonania paneli planowano wykorzystać beton prefabrykowany UHPC (Ultra High Performance Concrete) i beton zbrojony włóknem szklanym GFRC (Glassfibre Reinforced Concrete). Ostatecznie zdecydowano jednak, że lekkość paneli polimerowych FRP (zaledwie 25 kg/m² powierzchni fasady) umożliwi maksymalną redukcję struktury budynku, co pozwoli na znaczne oszczędności. Elementy z polimeru były również wystarczająco lekkie, by uzyskać połączenie ze standardowym, termicznie izolowanym systemem ścian osłonowych. Panele o wymiarach 1,5 x 9 m instalowano na fasadzie za pomocą pojedynczej pracy dźwigu, dzięki czemu można było zamontować do 18 elementów w ciągu dnia. Pozwoliło to uniknąć konieczności wznoszenia rusztowań, co z uwagi na ograniczenia miejsca i geometrię budynku, byłoby niezwykle skomplikowane. Każdy z 710 paneli wyprodukowano przy pomocy specjalnych, jednorazowych form, wykonanych z lekkiej i nadającej się do obróbki mechanicznej oraz recyklingu pianki EPS. Dodatkowo można je było wykorzystać również jako elementy zabezpieczające moduły podczas transportu na plac budowy. Panele wzmocniono 4,7-milimetrową warstwą z włókna szklanego i żywicy poliestrowej, na którą nałożono wykończenie oraz powłokę ochronną z polimerobetonu (gr. około 1,6 mm), składającą się z żywicy poliestrowej, piasku i dodatków poprawiających odporność ogniową oraz na promieniowanie UV. Ze względu na dużą wytrzymałość i długą żywotność polimery stosowane są do produkcji m.in. pojemników magazynujących środki żrące, turbin wiatrowych, zbiorników ze słoną wodą. Wydaje się oczywiste, że materiał ten z uwagi na możliwość tworzenia z niego niestandardowych form, będzie coraz częściej wykorzystywany przez architektów.

Tagi:
Przyszłość muzeów, muzea przyszłości: refleksje w erze pandemii. Debata on-line Już 9 września, z inicjatywy Mirosława Nizio, odbędzie się debata on-line „Przyszłość muzeów i muzea przyszłości – refleksje w erze pandemii”. Dyrektorzy muzeów POLIN, Sztuki Nowoczesnej oraz Józefa Piłsudskiego spotkają się z architektami z pracowni: Nizio Design International, WXCA i BBGK. „Architektura-murator” jest patronem medialnym wydarzenia.
Muzeum Piłsudskiego w Sulejówku otwiera się dla zwiedzających Historia zatoczyła koło. Blisko 100 lat temu żołnierze ofiarowali Piłsudskiemu dworek Milusin w Sulejówku. Dziś, dzięki determinacji rodziny marszałka, udostępniony zostanie tam społeczeństwu niezwykły kompleks muzealny. Przypominamy historię realizacji Muzeum Piłsudskiego w Sulejówku.
Muzeum UCCA Dune w Qinhuangdao O najciekawszych aspektach technicznych nowego muzeum sztuki współczesnej, ukrytego pod wydmami na plaży Morza Żółtego, pisze Radosław Stach.
Muzeum Ruchu Ludowego w Warszawie Pracownia BDR Architekci zwyciężyła w konkursie na adaptację dawnej willi Narutowicza na potrzeby Muzeum Ruchu Ludowego.
Muzeum nauki i techniki Binhai w Tiencin W jednym z największych portów na świecie powstało muzeum nauki i techniki według projektu biura Bernard Tschumi Architects. Projektanci starali się, aby obiekt formą nawiązywał do industrialnej historii miejsca, stąd wprowadzenie stożkowatych brył inspirowanych fabrycznymi kominami. Stożki są nie tylko jednym z ważniejszych elementów wyrazu architektonicznego budynku, ale stanowią również trzony konstrukcyjne, definiując podział przestrzeni, doświetlając ją oraz umożliwiając zwiedzanie wzdłuż umocowanych wspornikowo na ich wewnętrznych ścianach ramp – pisze Radosław Stach.
Muzeum Ofiar Wielkiego Głodu w Kijowie To największy z przygotowywanych dotąd na Ukrainie projektów muzealnych. Za koncepcję gmachu i jego wystawę odpowiada Nizio Design International.