Architektura MuratorWydarzeniaDefiniowanie Przestrzeni Architektonicznej 2022

Definiowanie Przestrzeni Architektonicznej 2022

Zbliża się kolejna edycja międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu Definiowanie przestrzeni architektonicznej. W tym roku spotkanie odbędzie się pod hasłem Awangardy Architektury. Tradycyjnie publikujemy też tezy, które staną się punktem wyjścia do dyskusji.

Definiowanie Przestrzeni Architektonicznej 2022
il. GettyImages

Katedra Projektowania Architektonicznego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej zaprasza do udziału w 21. edycji międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu Definiowanie przestrzeni architektonicznej. W tym roku konferencja odbędzie się w dniach 18-19 listopada pod hasłem Awangardy Architektury. Wydarzenie zaplanowano w formule hybrydowej, stacjonarnie, w pawilonie Kotłownia na terenie kampusu uczelni przy ul. Warszawskiej, oraz on-line. Szczegółowy program dostępny na stronie: dpa.arch.pk.edu.pl.

Poniżej publikujemy sześć konferencyjny tez opracowanych przez Tomasza Kozłowskiego oraz linki do transmisji konferencji w języku polskim.

Awangardy architektury

1. Istnienie sztuki avant-garde w świecie współczesnym nie jest rzeczą oczywistą. Badacze nie mogą, zgodzić się do końca czym jest i czy w ogóle nastąpił jej koniec. Mnogość ruchów nazywanych awangardami i neoawangardami lub do nich przypisywanych jest duża. Stan taki utrudnia jednoznaczne ich zakwalifikowanie i zbadanie. Futuryzm i ekspresjonizm, dadaizm i surrealizm czy pop-art i hiperrealizm są trudne do porównania, jednak cele twórców, którzy je tworzyli, bywały zbieżne lub przynajmniej podobne.

2. Historycznie architektura musiała być budowana według zapamiętanych kanonów, przyzwyczajeń odbiorców i projektantów. Wynikało to z przeświadczenia o obiektywności, a nie subiektywności takich przesłanek. Twórcy nie potrafili lub nie mogli (w sensie mentalnym) oderwać się od wspomnień i myśli o zapamiętanej z przeszłości doskonałości.

3. Marcel Duchamp swymi działaniami przyczynił się do powstania nowych form nie tylko w sztuce, ale i w architekturze. Jego zabawy i dekomponowanie pierwotnych znaczeń przedmiotów stworzyło nowe podejście do tworzenia nie tylko dział sztuki. Architekci początku XX wieku nie potrafiąc zbudować swych projektów – rysowali je. Budowanie nie mogło być już oczywiste, kształty budynków nie niosły już wyrazu ich funkcji. Pojawiły się ekspresjonistyczne rzeźby, nastąpiło oderwanie od pierwotnego przeznaczenia przedmiotów i ich intelektualna przemiana.

4. Architektura współczesna nie ma już problemów z nierealną formą budynków. Forma, a nie funkcja stała się celem nadrzędnym i wszystko, co zaszokuje odbiorcę, jest dozwolone. Leon Chwistek teoretyk polskiego ekspresjonizmu – formizmu, namawiał artystów do zarwania z wszystkimi regułami. Podobny cel może przyświecać dzisiejszym architekturze. Rysunki i rzeźby doby ekspresjonizmu stały się dziś możliwe do zamiany w zbudowaną architekturę.

5. Żyjemy w stanie kultury, która określana jest jako – ponowoczesność. Straciły siłę przekonywania, mity cywilizacji i sztuki takie jak: awangarda, modernizm (nowoczesność), i wiara w jedną uniwersalną drogę rozwoju świata. Różnorodność myśli i form stało się cechą epoki ponowoczesnej. Użyteczność, trwałość i piękno, które były warunkiem sine qua non budowania, dziś już nie obowiązują.

6. Myśl awangardy z początków XX wieku pozwoliła architekturze współczesnej oderwać się od przedstawiania świata takim, jakim go pamiętaliśmy. Architektura obecna jak na spadkobiercę wielkich twórców przystało, zmierza podobną drogą, ale już inną, swoją, dążąc kolejny raz do oderwania się od zapamiętanych znaków. Jednak jak możemy dostrzec, coś nie pozwala jej oderwać się całkowicie od zapamiętanych teoretycznych projektów ekspresjonistów, futurystów czy od intelektualnych żartów surrealistów.

#Archikolaże. Szkice dla przyszłości: dyskusja Ósmego lutego zapraszamy na dyskusję towarzyszącą wystawie „Archikolaże”. Spotkanie z udziałem architektek Marleny Happach, Agnieszki Kalinowskiej-Sołtys, Ewy Kuryłowicz, Barbary Nawrockiej, Ewy P. Porębskiej, Agaty Twardoch, Aleksandry Wasilkowskiej i Marleny Wolnik poprowadzi filozofka i dziennikarka Katarzyna Kasia.
Spotkanie z Anną Ramos, dyrektorką Fundacji Miesa van der Rohe [FILM] Prezentujemy nagranie wykładu Anny Ramos, dyrektorki Fundacji Miesa van der Rohe, która m.in. organizuje konkurs o nagrodę Unii Europejskiej w dziedzinie architektury współczesnej im. Miesa van der Rohe: EU Mies van der Rohe Award.
BUDMA 2023 – wydarzenia dla architektów Kulisy i efekty rozpłytowywania placu Defilad, wykład Alexandra Schwarza z pracowni David Chipperfield Architects oraz Międzynarodowa Konwencja Budownictwo Polska-Ukraina to tylko niektóre z wydarzeń tegorocznych targów BUDMA 2023.
Wieczór filmowy i dyskusja wokół „Archikolaży” W ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Archikolaże” zapraszamy na pokaz trzech filmów zrealizowanych w latach 90. według scenariusza Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej. Spotkanie i dyskusję wokół dokumentów poprowadzi Łukasz Harat.
Spotkanie z Angeliką Fitz, dyrektorką Architekturzentrum Wien (AzW) Zapraszamy na wykład Angeliki Fitz, teoretyczki kultury, kuratorki, autorki wielu publikacji z dziedziny architektury, sztuki i urbanistyki, od 2017 roku dyrektorki Architekturzentrum Wien (AzW).
Ewa P. Porębska oprowadza po wystawie „Archikolaże” Listy Jerzego Sołtana, Andrzeja Wajdy, Bogdana Paczowskiego, archiwalne zdjęcia i fragmenty dawnych programów telewizyjnych, cytaty z wypowiedzi znaczących postaci architektury, a przede wszystkim opowieść o architektonicznych ideałach i pokusach oraz  o postawach projektantów – to wszystko zobaczyć można na wystawie „Archikolaże” w warszawskim Zodiaku. Już 15 stycznia po ekspozycji oprowadzi jej pomysłodawczyni i kuratorka Ewa P. Porębska, redaktorka naczelna miesięcznika „Architektura-murator”.