Architektura MuratorWydarzeniaDość patriarchalnych symboli w przestrzeni publicznej! Pomnik konny Izy Rutkowskiej

Dość patriarchalnych symboli w przestrzeni publicznej! Pomnik konny Izy Rutkowskiej

Polska artystka Iza Rutkowska rozprawia się z patriarchalnymi symbolami opresji w przestrzeni publicznej państw kolonialnych. Zaczęła od Hiszpanii, teraz czas na Włochy i Francję.

Dość patriarchalnych symboli w przestrzeni publicznej! Pomnik konny Izy Rutkowskiej
Instalacja Pomnik konny autorstwa Izy Rutkowskiej obok pomnika Baldomero Espartero w Logroño w północnej Hiszpanii

Od wieków najpopularniejszym obiektem artystycznym w przestrzeni publicznej był pomnik konny, symbolicznie upamiętniający zwycięskie bitwy lub wojny, zawsze gloryfikujący potęgę liderów. W zbiorowej świadomości jest to figura mężczyzny na koniu. Jak zmienić symbolikę pomnika konnego w 2021 roku? Czy ma znaczenie, że projektantką jest kobieta? W szczególności Iza Rutkowska, artystka, która współtworzy przestrzenie publiczne z udziałem użytkowników?

Czytaj też: Precz z tujami i płotami – warszawiacy przeciw grodzeniu przestrzeni publicznej |

Pomnik konny zaprojektowany przez Izę Rutkowską po raz pierwszy stanął w 2020 roku naprzeciwko pomnika Baldomero Espartero w Hiszpanii. Espartero znany był z autorytarnych rządów i tłumienia niepodległościowych ruchów w Ameryce Łacińskiej w czasie największych podbojów kolonialnych. Zestawienie obiektów było celowe. Artystka doprowadziła do porównania Espartero dosiadającego konia z przeskalowanym koniem na biegunach, na którego grzbiet mógł wejść każdy przechodzień. Tym zabiegiem Rutkowska chciała symbolicznie oddać siłę sprawczą mieszkańcom miasta i pokazać, że o kształcie i znaczeniu przestrzeni publicznej decydują wszyscy jej użytkownicy. Żeby wejść na konia Rutkowskiej trzeba być otwartym na współpracę. Bez pomocnej ręki drugiej osoby samemu ciężko znaleźć się na szczycie.

Dość patriarchalnych symboli w przestrzeni publicznej! Pomnik konny Izy Rutkowskiej
Pomnik konny Izy Rutkowskiej podczas podróży do Mediolanu

Koń bez jeźdźca jest efemeryczny i nieinwazyjny, podczas gdy pomnik Espartero prawdopodobnie zostanie na zawsze. Interwencja Rutkowskiej niczym Koń Trojański zwraca uwagę na opresyjność pomników i niesprawiedliwość z jaką cały czas projektuje się przestrzenie publiczne bez uwzględniania potrzeb użytkowników i bez ich udziału. Artystka nie chce jednak podejmować radykalnych kroków burzenia istniejących pomników, a jedynie dawać alternatywę prowadzącą do zmiany mentalnej. We wrześniu jej pomnik stanie w Mediolanie zestawiony z figurą Vittorio Emanuele II podczas Salone del Mobile, a zaraz potem pojawi się we Francji w kontekście pomnika konnego Ludwika XIV.

Czytaj też: Pisklę na placu Pięciu Rogów: konserwator zgodził się na instalację Joanny Rajkowskiej |

Dla wszystkich, którzy mają potrzebę rozprawienia się z opresyjnymi pomnikami w swojej okolicy artystka przygotowała alternatywę. Z jej strony można pobrać szablon z figurą konia do wydrukowania i złożenia w domu. Potem wystarczy już tylko udać się pod obiekt, z którym chcemy się symbolicznie rozprawić. Zdjęcia zestawionych pomników można wysłać artystce w celu zestawienia ich i pokazania skali problemu. Model do pobrania: http://izarutkowska.com/pomnik-konny/.

Dość patriarchalnych symboli w przestrzeni publicznej! Pomnik konny Izy Rutkowskiej
Wejście od podwórza: rozmowa z Izą Rutkowską Architekci zbytnio otaczają się profesjonalnymi makietami i technicznymi rysunkami, żeby zbliżyć się do ludzi, tak jak ja to robię – na spontanie, przebierając się na przykład za cegłę. Artystka Iza Rutkowska w rozmowie z Agatą Twardoch o współprojektowaniu polskich miast wraz z ich mieszkańcami, dawniej i w czasach pandemii.
Wąż w służbie rewitalizacji – polski projekt w Madrycie! Artystka Iza Rutkowska inicjuje w Madrycie nowy miejski program, polegający na rewitalizacji wybranych przestrzeni poprzez działania skierowane głównie do najmłodszych użytkowników. Pierwsza odsłona projektu miała miejsce 5 listopada podczas Światowego Forum Urbanistycznego UN-Habitat dotyczącego walki z przemocą oraz edukacji na rzecz tolerancji i pokoju.
Plastique Fantastique – artyści w obliczu pandemii Plastique Fantastique to duet artystyczny z Berlina, w którego skład wchodzą Marco Canevacci (Dr. Trouble) i Yena Young (Ms. Bubble). Od ponad 20 lat ich wielkoformatowe, pneumatyczne instalacje goszczą w miastach całej Europy. Ostatnio berlińskich artystów nurtuje temat pandemii i niezwykłych warunków życia, których za jej sprawą doświadczamy.
Ekspozycja reliktów palatium Mieszka I na Ostrowie Tumskim w Poznaniu Na Ostrowie Tumskim w Poznaniu udostępniono zwiedzającym instalację przestrzenną upamiętniającą pierwszy pałac Mieszka I. Założenie architektoniczne budowniczych z X wieku zostało odwzorowane w formie odlewów ze szkła artystycznego.
Krakowiak w pawilonie Miesa! Artystka Katarzyna Krakowiak zaprasza do udziału w projekcie przygotowywanym dla pawilonu Miesa van der Rohe w Barcelonie. Ze słów ważnych dla pojedynczych osób powstanie uniwersalna architektoniczno-dźwiękowa instalacja, stanowiąca zapis obecnej sytuacji na świecie.
Makaronowy plac zabaw – celebrowanie rocznic po amerykańsku W 2015 roku 70-tysięczne Muncie w stanie Indiana obchodzi 150 rocznicę nadania praw miejskich. Lokalne władze postanowiły jednak nie upamiętniać jubileuszu kolejnym pomnikiem, ale zrealizować tymczasową instalację, która zachęcałaby mieszkańców do zabawy i interakcji.
Jak śnią się miasta? Instalacja zbudowana z dźwięków i zapachów Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach zaprasza do udziału w projekcie Justyny Gruszczyk Imperium Snu. W sklepach, taksówkach, na dworcu wysłuchać będzie można marzeń sennych mieszkańców Katowic
Szklana pułapka w CIECH-u Wypełniony roślinami szklany kub pomysłu Nicolasa Grospierre'a to ostatni żywy element w budynku, który za chwilę zniknie. Instalacja - podświetlone akwarium - z resztkami zwiędłych roślin w środku została pomyślana jako dopełnienie historii budynku. Mini-ogród będzie stał przez 10 kolejnych dni, aż do momentu zburzenia obiektu.