Architektura MuratorWydarzeniaPiotr Fokczyński nowym prezesem Izby Architektów RP

Piotr Fokczyński nowym prezesem Izby Architektów RP

Piotr Fokczyński, przez wiele lat pełniący funkcję naczelnego architekta Wrocławia, pomysłodawca i koordynator budowy modelowego osiedla Nowe Żerniki, został powołany na stanowisko prezesa Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Przypominamy wywiad, jakiego Piotr Fokczyński udzielił „A-m” w 2020 roku.

Piotr Fokczyński nowym prezesem Izby Architektów RP
Piotr Fokczyński; fot. archiwum prywatne

Piotr Fokczyński od urodzenia związany jest z Wrocławiem. Jest absolwentem Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej (1985), w stolicy Dolnego Śląska zdobywał też pierwsze szlify w zawodzie. W 2003 roku został architektem miasta Wrocławia i funkcję tę pełnił przez kolejnych 18 lat, aktywnie uczestnicząc we wszystkich inicjatywach podnoszących jakość wrocławskiej architektury. Co roku, w imieniu prezydenta miasta, Fokczyński organizował konkurs Piękny Wrocław na najlepszą realizację. Jest też jednym z inicjatorów i koordynatorem budowy modelowego osiedla Nowe Żerniki oraz współtwórcą Izby Architektów RP, gdzie przez lata angażował się w podnoszenie standardów wykonywania zawodu i legislację. Poniżej przypominamy wywiad, jakiego Piotr Fokczyński udzielił Mai Mozdze-Góreckiej przy okazji podsumowania w „Architekturze-murator” rewitalizacji Przedmieścia Oławskiego („A-m” 03/2020). Opowiada w nim m.in. o swoich największych sukcesach, ale też o błędnym postrzeganiu procesów rewitalizacyjnych i wyzwaniach, z jakimi mierzy się Wrocław.

Maja Mozga-Górecka: Wrocławskie Centra Aktywności Lokalnej dowartościowują zniszczone kamienice w okolicy, przedstawiając je jako „widoki” z tarasów. Czy jedną z funkcji nowej architektury było pokazanie mieszkańcom ich domów w nowym świetle?

Piotr Fokczyński: Zdecydowanie. To bardzo dobrze, że architektura nie odwraca się tyłem do tkanki, którą ludzie dobrze znają, nie wstydzi się tych miejsc. Centra Aktywności Lokalnej mają ludzi gromadzić, są ekwiwalentem dawnych miejsc spotkań – jak się chodziło kiedyś po podwórkach w tych bardzo mocno zniszczonych dzielnicach śródmiejskich, to tam stał stary fotel, albo leżał kawałek wykładziny, żeby ludzie mieli się gdzie spotykać. Tak to sobie organizowali. Projektanci Centrum Aktywności Lokalnej na ul. Prądzyńskiego z biura ch+ architekci utrzymali tę funkcję w formie nowoczesnego atrium. Moim zdaniem, dobry pomysł na rewitalizację, to ten, który jest wielowarstwowy. Chodzi przecież także o przemycanie nowej wrażliwości, wprowadzanie nowych form w miejsca zagubione, w kontekst historyczny. Niektórzy z tych ludzi nigdy nie mieli kontaktu z taką architekturą. To dla nich zupełnie nowa estetyka. Bardzo dobrze zaprojektowane Centrum na Przedmieściu Oławskim niesie więc kaganek oświaty estetycznej, i podnosi stan świadomości – taka jest uniwersalna wartość architektury we wszystkich procesach rewitalizacyjnych.

Czytaj też: Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele Stowarzyszenia Architektów Polskich |

Maja Mozga-Górecka: We Wrocławiu procesy rewitalizacyjne prowadzone były z wyraźnym naciskiem na sprawy społeczne i lokalne społeczności. Tymczasem architekci rewitalizację często postrzegają przez pryzmat estetyki. Jak Pan ją widzi?

Piotr Fokczyński:
Przedmieście Oławskie to obszar, który pod względem destrukcji społecznej stał dość wysoko. Trójkąt bermudzki. Ta nazwa mówi wszystko. Dziś zmienia się struktura społeczna, osiedle Angel River przyciąga wielu nowych mieszkańców, ale wciąż przewaga czynszówek jest wyraźna. I to ich mieszkańcy decydują jak wygląda tutaj życie. Z nimi trzeba prowadzić dialog, a nie z nowymi przybyszami. Ludzie, którzy żyją w XIX-wiecznych kamienicach, muszą wiedzieć, że to dla nich. Obdarowanie mieszkańca nawet bardzo dobrą architekturą, jeśli on w tym nie uczestniczy, nie przyniesie pożądanego efektu. Zanim weszła ustawa rewitalizacyjna, sam przez lata postrzegałem procesy rewitalizacji jako działania z dziedziny estetyki. Myślałem, że wystarczy postawić ładne ławki, nowe lampy, zrobić nowe ścieżki. To są konieczne elementy, ale nie wystarczą. Architekci muszą się nauczyć, że bez aspektu społecznego nie będzie to rewitalizacja, tylko czysto techniczne przywracanie miastu estetycznego wyglądu. Dopiero rewitalizacja oparta na aspektach społecznych daje szeroki wachlarz możliwości, od drobnych działań, jak parki kieszonkowe, podejmowanych przy skromnych środkach finansowych nawet rękami wspólnoty lokalnej, po większe inwestycje, zapisywane przez miasto w budżecie.

Maja Mozga-Górecka: Jest Pan od lat Architektem Miasta, co uważa Pan za swój największy sukces, a co za porażkę? Co stanowi największe wyzwanie na takim stanowisku?

Piotr Fokczyński:
Dokładnie od 17 lat. Jeśli nie liczyć kilku kapitalnych miejskich publicznych obiektów po konkursach architektonicznych, to myślę, że sukcesy mam dwa. Pierwszy to budowa modelowego osiedla. Czterdziestu wrocławskich architektów spotykało się na warsztatach, które naprawdę trudno zapomnieć. To nie były banalne dyskusje. Ten etap jeszcze się nie skończył. Planujemy porealizacyjne spotkania z deweloperami, żeby dowiedzieć się jak oni to wszystko widzą i uzyskać bardzo potrzebną wszystkim uczestnikom tego procesu informację zwrotną. Drugim sukcesem jest konkurs Piękny Wrocław, który od 15 lat popularyzuje dobrą architekturę. Nie zrobiliśmy konkursu „zardzewiała kielnia” ani „złamana cegła”, żeby podkreślać rzeczy słabe. Wychwytujemy te piękne. Zauważyłem, że już deweloperzy się tym chwalą, więc konkurs ma swoje efekty również na płaszczyźnie komercyjnej. Co ciekawe, żadne ze wspomnianych działań nie wynika z praktyki administracyjnej. Innymi słowy, mógłbym przez 17 lat pracować, nie robiąc żadnej z tych rzeczy i wciąż miałbym mnóstwo do zrobienia. Każdy rok to 50 tysięcy wniosków, kilka tysięcy decyzji administracyjnych – jest co robić.

O porażkach trudno mi mówić, chyba żadnej spektakularnej nie odniosłem, ale chętnie podyskutuję, jeśli ktoś chciałby mi jakąś wytknąć. A jeśli chodzi o wyzwania, to nie we wszystkich miastach Architekt Miasta prowadzi jednocześnie ambitne przedsięwzięcia i zajmuje się codzienną, żmudną praktyką administracyjną. U nas to się łączy. Spektrum spraw obsługiwanych i opiniowanych przez mój wydział, a nie osadzonych w prawie materialnym, jest bardzo duże, podlega nam m.in. działalność miejskiego plastyka. Plan dnia często się rozsypuje, ambitne rzeczy odkłada się na później. Godzenie tego wszystkiego każdego dnia jest bardzo trudne, ale uważam, że te sfery muszą się przenikać, rozerwanie ich byłoby błędem. To jest wyzwanie. Dlatego cały czas dążę do optymalizacji procesu zarządzania miejską przestrzenią.

Tagi:
Architekci dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy już po raz piąty! 29 stycznia 2023 roku odbędzie się 31. finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Po raz piąty „Architecture Snob” włącza się w zbiórkę, organizując akcję „Architekci grają dla WOŚP”. W poprzednich latach udało się zebrać ponad 300 tysięcy złotych!
Aukcja na rzecz Tomasza Głowackiego Wrocławski architekt Tomasz Głowacki zmaga się z chorobą nowotworową. Leczenie, któremu  się poddaje nie jest niestety w całości refundowane, dlatego środowisko organizuje dla niego aukcję  charytatywną.
Lev Stern: między Wrocławiem i Jerozolimą We Wrocławiu można już oglądać wystawę „Lev Stern. Architektura czasu”. Ekspozycja, zestawiając ze sobą dzieła architekta  z różnych obszarów sztuki, pozwala prześledzić dynamikę zmian, jakim ulega twórczość artysty. Jednocześnie ma otworzyć przed widzem ścieżki prowadzące do odpowiedzi na pytania o wzajemne zależności między architekturą, malarstwem i rzeźbą, Wrocławiem i Jerozolimą, osobistym doświadczeniem i wielką historią.
Shitty Architecture Men List Uwaga! To prawdopodobnie pierwszy tekst po polsku o Shitty Architecture Men List! Na początku przedstawimy tło historyczne, a potem wytłumaczymy, o co chodzi w „gównianej liście”. Inicjatorki Balu architektek tym razem o nadużyciach w branży architektonicznej.
Obrońmy uprawnienia architektoniczne! Architekci przeciw zmianom Prawa Budowlanego Rząd planuje nowelizację Prawa Budowlanego. Jeśli zmiany wejdą w życie w proponowanej obecnie formie, absolwenci techników budowlanych i inżynierowie budownictwa będą mogli projektować wszystkie rodzaje budynków o kubaturze do 1000 m³.
Dark Arkitekter otwiera biuro w Polsce. To pierwszy zagraniczny oddział tej renomowanej norweskiej pracowni Norweska pracownia Dark Arkitekter otworzyła swoje pierwsze studio za granicą. Sebastian Grzesiak, nowo powołany CEO oddziału w Gdańsku, cieszy się na możliwość popularyzowania skandynawskiej architektury na nowym rynku.